سکوت؛ اما و اگر و شاید

«شیائوما» که مردی جوان، کاری و ناشنوا است در جلسه‌ای ظاهراً با حضور چند حقوق‌دان و وکیلِ غیرمعلول می‌نشیند.

به گزارش اصفهان زیبا؛ «شیائوما» که مردی جوان، کاری و ناشنوا است در جلسه‌ای ظاهراً با حضور چند حقوق‌دان و وکیلِ غیرمعلول می‌نشیند. شیائوما در میانه بیم و امید به سکوت حاضران گوش می‌سپرد تا بداند همسر سابقش ممکن است سرپرستی دختربچه‌شان را از او بگیرد یا خیر.

آن چند نفر در حالی از قوانین حضانت کودک به شیائوما می‌گویند که پی می‌بریم مترجم ناشنوایان، یعنی واسطه مرد معلول و دیگران، دارد خیال‌پردازی‌های خودش را ترجمه می‌کند، نه قانون و حرف‌های واقعی‌. فیلم «مومو»، به کارگردانی «مو شا»، محصولی از کشور چین در سال ۲۰۲۵ میلادی است که از زندگی شیائوما و اقلیت ناشنوایان برایمان می‌گوید.

مومو دختربچه‌ای است که هنوز هفت سالش تمام‌ نشده است، اما به زبان اشاره تسلط دارد و مترجم همیشگی پدرش شیائوما است. شیائوما نه به‌خاطر اینکه زیستن بدون ترجمه‌های دخترک، دنیا را برایش پُر از اما و اگر و شاید می‌کند، بلکه به‌دلیل عشق بی‌پایانی که میانشان است، دوست ندارد از دستش بدهد. از سوی دیگر، مادر مومو که مدت‌ها پیش از این مرد جدا شده است، می‌خواهد در آستانه هشت‌سالگی و شروع مدرسه دخترک، او را نزد خود ببرد.

مرد، اولِ فیلم برای پیداکردن کار و کارگری، برای فهمیدن هیاهوی شهر و شنیدن حرف حساب آدم‌های غریبه و آشنا به دخترش وابسته است. مادر مومو بر اساس همین شواهد است که اصرار دارد دخترکش باید از شیائوما جدا شود. باید جدا شود چون پدر، زندگی فرزند را اسیر چرخه‌ای غیرطبیعی و معیوب کرده است. مادر می‌گوید، اگر همین‌طور پیش برود، مومو دختری بدون آینده خواهد بود.

بر اساس قانون خانواده در چین، شیائوما می‌تواند به سرپرستی دخترش ادامه دهد، به‌خصوص آنکه کودک تاکنون هیچ آسیب و آزاری ندیده و اتفاقاً شاد است. هرچند این شادی تا همین دقایق فیلم حس شده و از این پس «مومو» در دنیایی بدتلخ و بی‌رحم محصور می‌شود. از این پس، با یک گروه کلاهبردار رودرروییم.

بزرگراه تصادفی و مومو

اما این گروه کلاهبردار چه کسانی‌ هستند؟ تعدادی مرد و زن کلاهبردار که مالک و معامله‌گر ماشین‌های لوکس‌اند با هدف سوءاستفاده از خدمات بیمه و به جیب‌زدن پول‌ در بزرگراه‌ها تصادف‌های ساختگی درست می‌کنند. آن‌ها استعداد خاصی هم در جذب آدم‌های از همه‌جا بی‌خبر دارند!

دست مترجم ناشنوایان که در جلسه آشنایی با قوانین حضانت، نه حرف‌های واقعی که خیال‌پردازی‌های خودش را ترجمه می‌‌کرد، در همین لحظات رو می‌شود. این مترجم زبان اشاره، همراه لحظه‌های بیم و امید یک ناشنوا نیست، بلکه صدای گروهی از کلاهبرداران است که با توضیح اشتباه قانون به شیائوما او را گرفتار می‌کند.

حالا بحث سرپرستی مومو طوری تبیین می‌شود که شیائوما احساس کند برای دفاع از خود و کودکش به پول زیادی نیاز دارد و راهی نیست، جز تن‌دادن به هر کاری حتی اگر آن کار طراحی تصادف‌های دروغی در وسط بزرگراه‌ها باشد.

در همین بزرگراه تصادفی باید انتظار کشید و سرنوشت مومو را دید. این فیلم با شوخ و شنگی و مهربانی خاص خودش شروع می‌شود، در حال‌وهوایی تیره و تار و احساسی ادامه می‌یابد و با جلب‌نظرها به زوایایی از آسیب‌پذیری، بی‌پناهی و البته توانمندی معلولان هر جامعه‌ای به انتها می‌رسد.

فیلم پُرکشش و مخاطب‌پسند «مومو» که روایتگر اما و اگر و شاید زندگی هرکدام از ما است، انتخابی مناسب برای شناخت سینمای چین به‌شمار می‌آید، همان سینمایی که برای رقابت با فیلم‌های ژاپن، کره‌جنوبی، هنگ‌کنگ بی‌وقفه تلاش می‌کند و تلنگری می‌زند که از خودمان بپرسیم، چین نه‌فقط در همچشمی با رقبای قدیمی بلکه در هماوردی با همه غول‌های سینمایی جهان که دیگر فیلم برایشان اثری صرفاً «هنری» نیست، چه نقشه‌ها در سر دارد؟!