کلاهبرداری؛ صدرنشین جرائم فضای مجازی

سرهنگ نعمت‌الله طاهرپور، رییس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا) استان اصفهان، در نشست خبری خود که با حضور جمعی از اصحاب رسانه برگزار شد، به تشریح عملکرد 5 ماهه نخست سال ۱۴۰۴ پرداخت.

به گزارش اصفهان زیبا؛ سرهنگ نعمت‌الله طاهرپور، رییس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا) استان اصفهان، در نشست خبری خود که با حضور جمعی از اصحاب رسانه برگزار شد، به تشریح عملکرد 5 ماهه نخست سال ۱۴۰۴ پرداخت.

به‌گفته او، در این مدت بیش از ۶ هزار و ۳۰۰ جرم سایبری ثبت که این مساله منجر به شناسایی و دستگیری ۶۵۲ مرد و ۲۳۲ زن شده است. میزان موفقیت در کشف جرائم سایبری ۹۴ درصد بوده است؛ آماری که به‌گفته پلیس، رکوردی شاخص در سطح کشور است. همچنین ۲ هزار و ۷۳۷ فقره جُرم‌یابی به‌صورت پیش‌دستانه در ۵ ماه اول سال توسط پلیس فتا استان ثبت شده است.

کدام جرائم فراوانی بیشتری را به خود اختصاص می‌دهند؟

به‌گفته رییس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا) استان اصفهان، کلاهبرداری اینترنتی با سهم ۴۰ درصد از کل جرائم سایبری در صدر قرار دارد. این جرائم غالباً شامل خریدهای اینترنتی خارج از قوانین و سایت‌های غیرمجاز است که موجب از دست رفتن سرمایه شهروندان می‌شود.

همچنین پس از آن، برداشت‌های غیرمجاز اینترنتی با ۳۰ درصد سهم قرار دارد که معمولاً از طریق لینک‌های آلوده و پیامک‌های فیشینگ صورت می‌گیرد و مجرمان به دستگاه‌های قربانیان دسترسی پیدا می‌کنند. به‌گفته این مقام مسئول، مزاحمت‌های اینترنتی با ۴ درصد، دسترسی غیرمجاز به داده‌ها و سامانه‌ها با ۶ درصد و نشر اکاذیب و هتک حیثیت با ۴ درصد در رده‌های بعدی قرار می‌گیرند.

رییس پلیس فتا در ادامه گفت: بسیاری از شهروندان تصور می‌کنند ارتکاب جرم در شبکه‌های اجتماعی یا پیام‌رسان‌های خارجی قابل پیگرد نیست؛ در حالی‌که این جرائم تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرند و مرتکبان شناسایی و دستگیر می‌شوند.

به‌گفته او، شهروندان نباید هیچ لینک ناشناس یا مشکوکی را باز کنند؛ همچنین باید تمامی خریدهای اینترنتی را فقط از سایت‌های مجاز و دارای نماد اعتماد انجام دهند. آن‌ها باید پرداخت‌ها را از طریق درگاه امن سایت‌ها انجام دهند و کارت بانکی برای خریدهای محدود و مشخص استفاده شود. به هیچ وجه نباید رمز کارتشان را در اختیار کسی قرار دهند. شهروندان می‌توانند از کانال خبرگزاری پلیس فتا اصفهان در اپلیکیشن ایتا استفاده کنند تا آموزش‌های کاربردی و پیشگیرانه در اختیار آن‌ها قرار گیرد.

این مسئول در ادامه درباره فعالیت‌های رمزارزی گفت: برخی افراد با ایجاد ارزهای دیجیتال جعلی یا معاملات غیرمجاز، اموال مردم را به یغما می‌برند. پلیس فتا به‌طور مستقیم در عملیات ماینینگ رمزارز ورود نمی‌کند، اما شهروندان در رابطه با معاملات و خرید و فروش این ارزها در فضای مجازی حتماً باید نکات ایمنی را رعایت کنند.

به‌گفته او، در خصوص کلاهبرداری اسکیمر کارت‌ها هم که معمولاً توسط فروشندگان دوره‌گرد یا برخی اپراتورهای پمپ بنزین انجام می‌شود (این افراد کارت بانکی مشتری را کپی کرده و از حساب وی برداشت غیرمجاز انجام می‌دهند) پلیس راهکارهایی از جمله استفاده از کارت با موجودی محدود برای خریدهای نقدی و کشیدن کارت توسط خود مشتری و وارد کردن رمز بدون مشاهده دیگران و خودداری از تحویل کارت یا رمز به فروشنده را به شهروندان پیشنهاد می‌دهد تا این‌گونه از خطر کلاهبرداری در امان باشند.

رییس پلیس فتا در ادامه توضیح داد: شکایات کلاهبرداری اینترنتی باید از طریق دفاتر خدمات قضایی محل سکونت ثبت شود. فرآیند اولیه رسیدگی توسط پلیس فتا انجام می‌شود و در موارد استثنایی حضور شاکی در مراجع قضایی لازم است. هدف این است که تا حد امکان، مراجعه مستقیم شهروندان به دادگستری حذف شود.

سرهنگ طاهرپور با تأکید بر افزایش روزافزون تهدیدها و کلاهبرداری‌ها در فضای مجازی، گفت: ما به‌صورت ۲۴ ساعته فضا را رصد می‌کنیم و حتی اگر شکایت مستقیمی ثبت نشود، با رصد جرائم اینترنتی، پیگیری‌های لازم انجام می‌شود.
او اضافه کرد: آگاهی و آموزش کاربران، به‌ویژه والدین و نوجوانان، نقش مهمی در پیشگیری از جرائم سایبری دارد و مقابله با سوءاستفاده‌ها تنها محدود به اقدامات قضایی نیست.

هشدار در رابطه با خرید و فروش اعضای بدن در فضای مجازی

طاهرپور درباره خرید و فروش اعضای بدن به‌شکل غیرقانونی در اینترنت تأکید کرد: پلیس این فضا را کاملاً رصد می‌کند و نمونه‌هایی که از سوی شهروندان دیده می‌شود هم باید به پلیس گزارش شود؛ چراکه این اقدام مصداق «کلاهبرداری» است.

او در خصوص تخلفات و عدم نظارت بر سایت‌های خرید و فروش کالا گفت: پلیس هم به برخی رویه‌ها در این باره انتقاد دارد و می‌گوید بر آگهی‌ها باید نظارت دقیق‌تری اعمال شود و آن‌ها از فیلترهای سخت‌گیرانه‌تری برای انتشار عبور کنند؛ البته این اتفاق می‌افتد اما باید شرایط به سمت و سوی ایده‌آل‌تری سوق یابد. برخی از این سایت‌ها در ابتدای کار نظارت شدیدی دارند اما کم‌کم که رشد می‌کنند و درآمدشان بالاتر می‌رود و به سمت و سوی تجاری شدن می‌روند؛ دلیل از میزان نظارتشان کاسته می‌شود و بیشتر جنبه درآمدزایی برایشان اهمیت پیدا می‌کند.

طاهرپور در پاسخ به سؤال «اصفهان زیبا» مبنی بر چرایی زمان‌بر بودن فرآیند رسیدگی به شکایات از کلاهبرداران خرد، بیان کرد: متأسفانه به‌دلیل خرد بودن مبالغ، افرادی که مورد کلاهبرداری قرار گرفته‌اند، کمتر رغبت به شکایت دارند. اما پلیس در قالب جُرم‌یابی حتی اگر شکایتی هم صورت نگیرد، کلاهبرداران را شناسایی می‌کند؛ البته ممکن است این پروسه زمان‌بر باشد.