به گزارش اصفهان زیبا؛ مجموعه فرهنگی و انتشاراتی «قندیل» با محوریت تربیت و تولید محتوای آموزشی، فرهنگی و رسانهای با رویکرد ویژه به نوجوانان فعالیت میکند. اهمیت پرداختن به نوجوانان در فضای تولید محتوا و کتاب غیرقابلانکار است؛ چرا که نوجوانی دوران شکلگیری شخصیت، افکار و نگرشهای فردی و اجتماعی است و انتخاب محتوای مناسب در این دوران، میتواند تأثیر بسزایی در تربیت و رشد سالم آنان داشته باشد.
در واقع، تولید محتوا برای این گروه سنی نیازمند شناخت دقیق نیازها، روانشناسی و علایق نوجوانان است تا محصولات منتشر شده بتواند به بهترین شکل در فرایند تربیتی و آموزشی آنان مؤثر باشد. مجموعه قندیل باتکیهبر این نگاه، سعی دارد علاوه بر حمایت از اهداف آموزشی مدارس، محتوایی خاص و جامع برای تربیت نوجوانان تولید و عرضه کند؛ محتوایی که متناسب با دغدغهها و مدلهای تربیتی مدرن باشد و جذابیت لازم برای مخاطب نوجوان را داشته باشد.
در ادامه با محمدحسین حامدیان، مدیریت نو مدرسه قندیل گفتوگویی خواهیم داشت و از کموکیف کار در حیطه نوجوان صحبتهای او را خواهیم خواند.
لطفاً خودتان و مجموعه انتشاراتی تحت مدیریتتان را بهصورت کلی برای خوانندگان معرفی کنید.
مجموعه فرهنگی امام رضا (ع) که از سال 1386 آغاز به کار کرده، شامل مجموعههایی فرهنگی است و یکی از آنها اندیشکده تعلیم و تربیت امام رضا (ع) است که در واقع زیر مجموعهای از مدرسه قندیل به شمار میآید. انتشارات قندیل با هدف تربیت و توسعه تولیدات فرهنگی مانند کتاب تلاش میکند.
چالش اصلی ما این است که مدارس تربیتی در کشور بهاندازه کافی نداریم و ظرفیتشان محدود است، بنابراین ما دنبال مدلسازی تربیت هستیم تا بتوانیم محصولات رسانهای و کتابی مناسب بر اساس این مدلسازی
عرضه کنیم.
ایده اولیه تأسیس یک انتشارات مستقل زیر نظر مدرسه از کجا شکل گرفت؟
در حوزه نوجوان تقریباً محتواهای درست و کافی وجود ندارد، پس لازم بود که پایگاههای جدید و با سلیقههای متفاوت ایجاد شود. هدف ما این بود که یک برند مستقل و شناخته شده برای نوجوانان ایجاد کنیم تا نوجوانان با آن برند انس بگیرند. همچنین مایل نبودیم با نشرهای دیگر همکاری کنیم، بلکه میخواستیم کل مراحل چاپ و تولید محتوا را بهصورت مستقل خودمان انجام دهیم.
رسالت و چشمانداز اصلی انتشارات چیست؟ آیا هدف اصلی حمایت از دروس مدرسه است یا اهدافی فراتر از برنامه درسی را نیز دنبال میکنید؟
دقیقاً دو هدف اصلی داریم؛ اول، کمک به غنیسازی دروس و کلاسهای مدارسی که مایل به ارتقای سطح آموزشی و تربیتی خود هستند، به همین دلیل تولیداتی مثل «چراغدان» و محتواهای تکمیلی تحت عناوینی چون «کمان دان» و «آتشدان» عرضه کردیم که اینها برای مدارس مناسباند.
دوم، تولید محتوا برای مخاطبان عامتر است؛ یعنی دانشآموزانی که ممکن است در مدارس ما نباشند؛ ولی قصد دارند با محتوای خودخوان و مکمل کار کنند، مثلاً کتابها، بازیها و پادکستها را برای خودشان تهیه و استفاده کنند.
فرایند تولید یک کتاب از ایده تا توزیع نهایی چگونه است؟
ما با نقشه محتوایی کلان و استراتژیک کار میکنیم. جلسات تیمی داریم که شامل تیم پژوهش، محتوا و نویسندگان است. ایدهها بهصورت طرح نوشته میشود و سپس به نویسندهها سپرده میشود؛ نویسندگان ممکن است خود اعضای اندیشکده باشند یا از بیرون معرفی شوند.
بعد از نویسندگی، ویراستاری و اصلاحات انجام میشود، تصویرسازی و طراحی جلد صورت میگیرد و در نهایت چاپ انجام میشود. نویسندگان بیرونی هم میتوانند متن ارسال کنند؛ اما چارچوب محتوایی مشخص است که باید
رعایت کنند.
منابع محتوایی شما چیست؟ آیا کتابها فقط توسط معلمان مدرسه تألیف میشوند یا از مشارکت دانشآموزان و نویسندگان حرفهای نیز استفاده میکنید؟
نقش دانشآموزان بسیار جدی است. مثلاً کتابهایی مثل «انجمن سهنقطه» و «10 راز آشباریا» با مشارکت نوجوانان و دریافت نظرات و بازنویسیهای متعدد تولید شده است. جلسات کارگاهی با حضور نوجوانان برگزار شده و آنها نقد و پیشنهاد دادهاند. همچنین نویسندگان حرفهای و بخش محتوایی ما در ارتباط هستند و از آنها هم استفاده میکنیم.
معیارهای شما برای انتخاب و ارزیابی پیشنویسها چیست؟ چه چیزی یک ایده را به کتابی قابل چاپ تبدیل میکند؟
میان معیارهای کلی، داستان بودن قوی و بدیهی بودن روایت بسیار اهمیت دارد. متن باید در چارچوب رویکرد ما باشد و وقتی مخاطب آن را میخواند، آن را فرصتی برای نوجوان ایجاد کند، یعنی دریچهای جدید باز کند. داستان باید کشش و جذابیت داشته باشد و از نظر محتوایی ارزشمند و مطابق با نقشه تربیتی ما باشد.
آیا تمرکز اصلی شما بر کتابهای درسی و کمکآموزشی است یا سراغ ژانرهای دیگر نیز میروید؟
ما کتابهای کمکآموزشی تولید نمیکنیم؛ اما محتوای ما دو نوع است؛ یکی کتابهای پروندهای و ناداستانی مانند «پرونده زمینگیر»، دیگری کتابهای داستانی مثل «انجمن سهنقطه» و «10 راز آشباریا». این سبکها هر دو برای هدف تربیتی ما اهمیت دارند.
نقش دانشآموزان در مجموعه چیست؟ آیا امکان مشارکت در هیئت تحریریه یا بخشهای دیگر وجود دارد؟
بله، دانشآموزان از همان ابتدا در خواندن پیشنویسها، دادن نظر و شرکت در جلسات مشارکت دارند. ما هیئت تحریریهای داریم که دانشآموزان در آن فعال هستند و در تولید پادکست، ویراستاری و طراحی کمک میکنند.
این مجموعه و انتشارات چه مهارتهایی را در دانشآموزان پرورش میدهند؟
مهارتهای مختلفی از جمله نویسندگی، کار تیمی، مدیریت پروژه و تفکر انتقادی تقویت میشود. البته این مهارتها بسته به هر کتاب متفاوت است. مثال بارز تفکر انتقادی، کتابهایی مانند «10 راز آشباریا» است که بچهها را نسبت به رسانهها و مسائل اجتماعی حساس میکند.
هدف ما پرورش سه دسته شایستگی است. شایستگیهای قلبی، اراده و مدیریت و قدرت انجام کار.
بزرگترین چالش شما تاکنون چه بوده است؟
یکی از چالشها پیداکردن نویسندگان توانمند و حرفهای است که هم مهارت لازم را داشته و هم بتوانند با مدل تربیتی ما هماهنگ شوند. چالش مالی و اقتصادی هم مثل سایر مراکز وجود داشته است.
بهترین و ماندگارترین بازخوردی که تابهحال دریافت کردهاید چه بوده است؟
بازخوردهای متعدد مثبت دریافت کردهایم؛ ولی دو کتاب «10 راز آشباریا» و «پرونده زمین گیر» بازخوردهای بسیار خوبی داشتند و برای ما بسیار ارزشمند بودهاند.
بهترین کتاب یا پروژهای که تاکنون منتشر کردهاید کدام است و چرا به آن افتخار میکنید؟
نمیتوانم فقط یک کتاب را بهعنوان بهترین انتخاب کنم. هر کتابی جایگاه خود را دارد و به نحوی موفق بوده است. اما کتاب «10 راز آشباریا» در بین نوجوانان خیلی محبوب و پرطرفدار است.
آینده انتشارات را چگونه ترسیم میکنید؟ آیا برنامه ورود به حوزه کتابهای الکترونیک یا تولید محتوای صوتی دارید؟
کتابهای چاپ شده همه نسخه الکترونیکی دارند. در حال حاضر روی کتاب صوتی و تولید پادکست هم کار میکنیم. محتوای صوتی و کتابهای الکترونیکی توسعه پیدا خواهند کرد و پس از آن روی حوزه کتاب کودک هم متمرکز خواهیم شد.
چه توصیهای برای مدارس یا مجموعههای دیگری دارید که بخواهند چنین مجموعهای راهاندازی کنند؟
فضای نوجوانان بسیار خالی است و نیاز زیادی به تولید محتوا دارد. هر کسی یا گروهی که بتواند کاری جدید انجام دهد بسیار مفید است. توصیه میکنم قدمهای اولیه را بردارند و پشتکار داشته باشند و مطمئن باشند که ما میتوانیم به آنها کمک و مشورت دهیم.
پیامتان به دانشآموزانی که ایدهای برای کتاب دارند اما نمیدانند از کجا شروع کنند چیست؟
اولاً پیگیری و پشتکار اهمیت دارد؛ بسیاری نویسنده معروف شدند؛ چون ایده خود را دنبال کردند. ثانیاً ما در سایت مجموعه قسمتی برای ارتباط با علاقهمندان داریم و آماده کمک و پشتیبانی هستیم. پس منتظر و مشتاق ایدههای نو و همکاری با نوجوانان هستیم.
قندیل؛ چراغی برای روشنایی مسیر نوجوانان
مجموعه فرهنگی و انتشاراتی قندیل با درک عمیق خلأ موجود در عرصه تولید محتوا برای نوجوانان، پا به میدان گذاشته است. این مجموعه با رویکردی نوآورانه و تربیتمحور، نهتنها به غنیسازی محتوای آموزشی مدارس میپردازد، بلکه با تولید کتابهای داستانی و غیرداستانی جذاب، به دنبال پرورش نوجوانانی با تفکر انتقادی، مهارتهای اجتماعی و شایستگیهای اخلاقی است.
نقش بیبدیل دانشآموزان در فرایند تولید محتوا، از ایدهپردازی تا نقد و ویراستاری، نشاندهنده اعتماد این مجموعه به نسل جوان و باور به تواناییهای آنان است. قندیل با عبور از رویکردهای سنتی، با استفاده از ابزارهای مدرن مانند پادکست و کتابهای الکترونیکی، به استقبال نسل جدید رفته است.
آینده قندیل، آیندهای روشن و پرامید ترسیم میشود؛ توسعه محتوای صوتی و الکترونیکی و گسترش فعالیت به حوزه کودک، گواهی بر این ادعاست. قندیل ثابت کرده که باپشتکار، شناخت دقیق از نیازهای نوجوان و مدلسازی تربیتی میتوان نهال فرهنگ را در نسل جدید کاشت و به ثمر نشاند.
این مجموعه الگویی عملی برای سایر مؤسسات است که باور دارند میتوان در عرصه تربیت نوجوان، نوآوری کرد و اثرگذار بود.