به گزارش اصفهان زیبا؛ مینیاتور یک کلمه لاتین است. مینی به کوچکترین چیزها گفته میشود و آتور هم به معنی هنر است. در اصطلاح مینیاتور یعنی ریزترین هنرها و یک رشته بسیار ظریف و حساس است که هنرمند باید با دقت فراوان این کار را انجام دهد.
مهدی شباهنگ متولد 1347 بوده و از کودکی در محله نقشجهان بزرگ شده و قریب به 50 سال میشود که در حرفه مینیاتور مشغول به فعالیت است. از هفتسالگی به دلیل علاقه و استعداد زیادی که به این حرفه داشته است، شروع به یادگیری این هنر در نزد برادر بزرگترش میکند و سالها به تمرین و یادگیری هنر مینیاتور مشغول میشود. با تلاش زیاد، پشتکار و ریاضتکشیدن در این حرفه میتواند در طول سالیان متوالی تجربه کسب کرده و موفق عمل کند.
او درباره یادگیری نکتههای مهم این حرفه از استادان باتجربهاش به «هممحله» میگوید: «برادر بزرگترم استادکار اصلی بنده در دوران نوجوانیام بود. این هنر را نزد ایشان آموختم. از همان دوران کودکیام در نزد برادر بزرگترم مشغول به کار شدم؛ البته از استادان دیگری هم این هنر را آموختم و سعی کردم از استادان باتجربه نکتههای مهمی را در این حرفه بیاموزم؛ برای مثال، استاد طاهری و از استادانی که شاید شهرت کلی و رسمی در بین مردم نداشته باشند؛ اما آن زمان محبوبیت بازاری در بین مردم داشتند و از نقاشهای بازاری خوبی محسوب میشدند.»
نقاشی بازی چوگان، شکارگاه و کارهای بزمی
هنرمند مینیاتوریست با نیمقرن تجربه درباره زیباییها و ظرافتهای این حرفه اظهار میکند: «مینیاتور یک کلمه لاتین بوده و مینی به کوچکترین چیزها گفته میشود؛ آتور هم به معنی هنر است. در اصطلاح، مینیاتور یعنی ریزترین هنرها و یکرشته بسیار ظریف و حساس است که هنرمند باید با دقت فراوان این کار را انجام دهد. بنده بیشتر نقاشی بازی چوگان، شکارگاه و کارهای بزمی را در آثارم خلق میکنم.»
او درباره سختیها و دغدغههای یادگیری هنر مینیاتور برای هنرمند این حرفه میگوید: «بنده سالها در این حرفه مشغول به تمرین و یادگیری بودم و به نظرم آموختن هنر، سختیها و دغدغههای خاص خودش را دارد و در کل، هنرمند همیشه به حق خودش نمیرسد و حقش ضایع شده است. بیشتر واسطهگری و دلالبازی در اجتماع بوده و مهمترین بخش کار این بوده که هیچ موقع دولتها به شکل مستقیم از هنرمندان حمایت نکردهاند تا برای کارها و آثاری که هنرمندان تولید میکنند، یک مسیر مستقیم تعیین کنندو بتوانند آثار خلقشده خودشان را بدون هیچ واسطه به دست خریدار اصلی برسانند و نقش واسطهها و دلالان را از بین ببرند.»
شباهنگ ادامه میدهد: «درواقع حرفه مینیاتور و در کل هر هنری که هنرمندان در آن زمینه اثر خلق میکنند، برای رساندن آن به دست خریدار اصلی دغدغههایی دارند و باید دولت از هنرمندان حمایت کند تا نقش واسطه و دلال در بین این کار از بین برود و هنرمند بهسهولت و بدون هیچ دغدغهای در یک مسیر مستقیم آثار خلقشده خود را به دست خریدار واقعی برساند.»
تخیل هنرمند مینیاتور باید قوی باشد
او درباره ویژگیها و مهارتهای لازم برای یک هنرمند مینیاتوریست عنوان میکند: «هنرمند این حرفه علاوهبر داشتن استعداد و علاقه باید درزمینه این هنر سالها تمرین کند و پشتکار لازم را داشته باشد. باید تخیل هنرمند مینیاتور قوی باشد و به شکل حرفهای این کار را دنبال کند و به آن طرحهایی که داشته و قبلا انجام داده است، بسنده نکند و بهدنبال خلق آثار و طراحیهای جدید باشد و از کارهای دیگر هنرمندان کپیبرداری نکند؛ درواقع هنرمند مینیاتوریست باید بهنوعی، خلقکننده آثار جدید باشد و بتواند طراحیهای نوین را برای خلق آثارش در این هنر ابداع کند.»
هنرمند مینیاتوریست تأکید میکند: «بنده برای خلق آثارم همیشه تلاش کردم خودم طراحیها را ارائه دهم و از کسی کپیبرداری نکنم. از کودکی نزد استادان این هنر یاد گرفتم برای ارائه طراحیها از تخیل و فکر خودم استفاده کرده و طرحها را خودم ابداع کنم. در طول این سالها شاگردانی هم بودند که نزد بنده برای یادگیری این هنر آمدند و تعدادی به شکل مقطعی این کار را یاد گرفتند و بعد از مدتی رها کردند و به سراغ کار دیگری رفتند.»
شباهنگ اضافه میکند: «به دلیل اینکه هنر مینیاتور نیازمند تمرین و مداومت زیاد است و باید هنرمند این حرفه پشتکار و استعداد لازم برای این کار را داشته باشد، بسیاری از افراد که برای یادگیری این حرفه میآمدند، بعد از مدتی تمرین خسته میشدند، کار را رها میکردند و نمیتوانستند ادامه دهند.»
او به جوانانی که علاقهمند به یادگیری هنر مینیاتور هستند، توصیه میکند: «جوانان باید سعی کنند خودشان طرحهایی را ابداع کرده تا بتوانند آثاری زیبا خلق کنند؛ از کپیبرداری آثار هنرمندان دیگر اجتناب کنند و همواره برای انجام این هنر، تمرین زیاد داشته باشند. نخواهند سریع به نتیجه برسند و به کلاسهای آموزشی بروند و باپشتکار این هنر را ادامه دهند تا موفق شوند. »
جوانان خودشان مداد بزنند و طراحی کنند
هنرمند مینیاتوریست با نیمقرن تجربه خاطرنشان میکند: «درواقع مینیاتور حرفهای است که باید هنرمند در این حرفه، سالیان متوالی تمرین کند و به آموختن از استادان این حرفه بپردازد. این هنر نیازمند تحمل سختیها و مشقتهای فراوان است. مینیاتوریست باید این ریاضتها را در طول سالها برای یادگیری این حرفه بپذیرد. بنده هنگامی که اثری را خلق کرده و کار را تمام میکنم، احساس خوبی به آن دارم.»
او میافزاید: «درحقیقت اثر خلقشده برای هنرمند بسیار عزیز است و حس و علاقه خاصی به آن کار دارد و با اثر خلقشده انس میگیرد و مانند فرزندش میشود. هنرمند وقتی برای مدتزمانی با دستهایش به خلق کاری میپردازد، با اثرش انس میگیرد و تمام روحیات و استعدادهای ذاتی را در محصول خلقشده خودش پیاده میکند و با تمامشدن کار، حس رضایتمندی از انجام آن دارد.»
شباهنگ در خصوص اهمیت مدادزدن و ارائه طراحیهای نوین در این هنر اظهار میکند: «باید جوانانی که وارد آموختن این حرفه میشوند، سعی کنند طراحیهای جدید را بهطور مرتب تمرین کرده و کار مداوم انجام دهند و از تلاش زیاد خسته نشوند. باید مدادزدن و طرحزدن را در هنر مینیاتور از بنیاد یاد بگیرند و خودشان مداد بزنند و طراحی کنند. استادکار خوب هم در این مسیر برای جوانان بسیار مهم است و باید نزد استادانی برای آموختن هنر مینیاتور بروند که ارزش وقتگذاشتن داشته باشند و بتوانند با حضور در کلاسهای آموزشی این گروه از استادان درباره این هنر نکتههای بهینهای را بیاموزند و با تلاش و تمرین مداوم، موفق عمل کنند.»