هر سرمایه‌گذار یک دیپلمات

نخستین رویداد بین‌المللی سرمایه‌گذاری استان اصفهان با همکاری سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری اصفهان و اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد؛ شرکت‌کنندگان در این رویداد بر اهمیت سرمایه‌گذاری مسئولانه، توسعه صنایع پاک و هم گرایی بخش خصوصی و دولت تأکید کردند

هر سرمایه‌گذار یک دیپلمات - اصفهان زیبا

به گزارش اصفهان زیبا؛ روز گذشته مراسم افتتاحیه نخستین اکسپو بین المللی سرمایه گذاری اصفهان (ISINEX 2025) با هدف جذب سرمایه گذاری داخلی و بین المللی و بهبود شاخص‌های اقتصادی و سرمایه پذیری استان اصفهان با محوریت اتاق بازرگانی، صنایع معادن و کشاورزی اصفهان در محل اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد.

رویدادی با حضور مقامات ارشد شهری و استانی، مدیران بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی که مطمئناً می‌تواند فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های صنعتی، گردشگری، فناوری و انرژی‌های نوین استان و تشویق سرمایه‌گذاری مسئولانه و پایدار در ایران و البته اصفهان، این منطقه استراتژیک کشور فراهم آورد.

در مراسم افتتاحیه رویداد بین‌المللی ایزینکس هر یک از سخنرانان به نحوی نقش خود را در تصویرسازی مسیر توسعه و سرمایه‌گذاری در استان اصفهان ایفا کردند و با ارائه سخنانی در خصوص آمار و رتبه‌های برتر استان در حوزه‌های اقتصادی و صنعتی از برنامه‌ها و پروژه‌های کلیدی سرمایه‌گذاری، از جمله قطار سریع‌السیر، انرژی‌های تجدیدپذیر و نمایشگاه‌های بین‌المللی و … گفتند و بر اهمیت همگرایی بخش خصوصی و دولت نیز به منظور تحقق شکوفایی پایدار تأکید کردند.

مجموعه اظهاراتی که در کنار یکدیگر تصویری جامع از ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری استان اصفهان را به نمایش گذاشت و در عین‌ حال به سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی علاوه بر معرفی فرصت‌های پیش‌رو، راهکارهایی برای حل چالش‌ها در مسیر سرمایه‌گذاری ارائه کرد.

بخش خصوصی برای همراهی پروژه قطار سریع‌السیر آمادگی کامل دارد

رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، طی سخنانی در مراسم افتتاحیه ایزینکس با بیان اینکه همه مدیران استان را باید تحسین کرد، گفت: «اصفهان امروز بین یک دو راهی شکوفایی و افسردگی است و ما باید یکی را انتخاب کنیم و به حل مشکلات اصفهان ادامه بدهیم. فرسودگی اصفهان نتیجه سکون ویژه است و ما را با بحران خاک و بحران هوا روبه‌رو می‌کند. شکوفایی که امروز می‌خواهیم، محصولش امید و نتیجه‌اش نوآوری است.»

امیر کشانی افزود: «به باور من گذار از فرسودگی و رفتن به سمت امید، تنها با سرمایه‌گذاری امکان‌پذیر است. سرمایه‌ها از کشور خارج می‌شوند و نرخ رشد سرمایه‌گذاری در اصفهان کاهش چشمگیری داشته که نگران‌کننده است. آقای استاندار سه موضوع اصلی را به عنوان «ریل توسعه استان» اعلام کرده‌اند: انرژی‌های نوین، هوش مصنوعی و گردشگری. ما نیز بر اساس این سه اصل، برنامه‌های خود را پیش می‌بریم.»

کشانی عنوان کرد: «نگرانی بسیاری از دوستداران اصفهان این است که آیا استان ظرفیت توسعه دارد یا خیر. پاسخ ما مثبت است، به شرط آنکه مسیر سرمایه‌گذاری را در سه محور هدایت کنیم: توسعه صنایع آب صفر، توسعه صنایع با فناوری بالا و بهره‌وری نیروی انسانی و توسعه صنایع پاک که به زمین و هوا آسیب نرسانند.» او ادامه داد: «امیدوارم صنایعی که آلاینده هستند یا مصرف آب بالایی دارند، در جای مناسب کنار دریا مستقر شوند و فرصت سرمایه‌گذاری خوب در اصفهان باقی بماند. این مدل، اصفهان را به استانی با سرمایه‌گذاری مسئولانه و میهن‌دوستانه تبدیل می‌کند.»

کشانی گفت: «یکی از طرح‌های مهم در فرصت‌های سرمایه‌گذاری استان، پروژه قطار سریع‌السیر است. من به عنوان نماینده بخش خصوصی اعلام می‌کنم که آمادگی کامل برای همراهی در این پروژه وجود دارد و انتظار داریم فرصت توسعه خطوط سریع‌السیر از تهران‌اصفهان به سایر مسیرها همچون مشهد، تبریز و خوزستان گسترش یابد.»

او افزود: «همان‌طور که روزگاری ورود آسفالت به کشور با مقاومت مواجه شد اما بعدها جزو تکنولوژی‌های روز دنیا شناخته شد، امروز نیز قطار سریع‌السیر جزو الزامات توسعه ملی است. بخش خصوصی تعهد می‌دهد که در تکمیل این پروژه، همسو با دولت حرکت کند و آن را به پروژه‌ای الگویی در کشور تبدیل نماید.»

رئیس اتاق بازرگانی اصفهان در ادامه عنوان کرد: «علاوه بر پروژه قطار سریع‌السیر، سرمایه‌گذاری در صنایع پیشرفته، گردشگری، گیاهان دارویی، کشت‌های نوین کم‌آب‌بر، صنایع سبز و تصفیه پساب نیز در استان مورد توجه است. امیدوارم از امروز دیگر خبری از فرار سرمایه در استان اصفهان نباشد و سرمایه‌گذاری‌ها در مسیر مسئولیت‌پذیری و توسعه پایدار قرار گیرد.»

او در پایان اظهاراتش خطاب به استاندار اصفهان گفت: «هدف نهایی ما ساختن شهری است که در آن مردم آزادانه نفس بکشند، زاینده‌رود جاری باشد و زمین استوار و پربرکت باقی بماند. اصفهان امروز، به فردا سلام خواهد کرد.»

اصفهان بهشت سرمایه‌گذاری است

در ادامه این رویداد و پس از صحبت‌های رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، استاندار اصفهان پشت تریبون آمد و به ارائه برخی رتبه‌های استان در حوزه‌های اقتصادی و صنعتی استان پرداخت.

مهدی جمالی نژاد با بیان اینکه شاید عزیزان بدانند، اصفهان تنها سه درصد از اراضی کشاورزی استان را شامل می‌شود، اما در تولید محصولات پروتئین آبی با تولید ۱۵ درصد از محصولات دامی استان، رتبه اول کشورداریم. در تولید شیر خام با حدود ۲ میلیون تن رتبه اول، در تولید تخم‌مرغ با ۲۵۰ هزار تن رتبه اول و در تولید گوشت بوقلمون نیز رتبه سوم را داریم. در تولید عسل رتبه سوم، در تولید ماهیان زینتی با ۸۵ میلیون قطعه رتبه اول، در محصولات زراعی رتبه سوم، در تولید گلرنگ رتبه دوم و در کل محصولات گلخانه‌ای رتبه سوم کشور را داریم. در صادرات محصولات گلخانه‌ای، رتبه اول کشور را داریم و در تولید بذر سیب‌زمینی رتبه اول و در تولید محصولات سیب زمینی رتبه سوم و در تولید نهال درختان میوه رتبه اول را داریم.»

او ادامه داد: «از نظر صنعتی نیز بیش از ۱۰ هزار واحد صنعتی در استان اصفهان فعال است و در این حوزه اصفهان پس از تهران رتبه دوم کشور را دارد و در حوزه اشتغال نیز رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. معادن فعال و ذخایر معدنی رتبه سوم کشور را دارند. صنایع کوچک و متوسط و بزرگ، مزیت‌های رقابتی فراوانی دارند و موقعیت جغرافیایی و دسترسی شعاعی استان، زیرساخت‌های حمل و نقل، شبکه ریلی، جاده‌ای و فرودگاه بین‌المللی و بیش از ۱۰۰ دانشگاه و مرکز آموزش عالی، اصفهان را به استان فرصت‌محوری برای سرمایه‌گذاری تبدیل کرده است.»

جمالی‌نژاد با بیان اینکه اصفهان بهشت انرژی‌های خورشیدی است و رتبه اول بهره‌برداری را داریم، خاطر نشان کرد: «در حوزه فناوری و نوآوری، شهر هوشمند، اینترنت اشیا، داده‌های بزرگ و اقتصاد پایدار و محیط زیست فعالیت‌های قابل توجهی انجام شده است. استان اصفهان همچنین در حوزه گردشگری و صنایع فرهنگی نیز اخیراً خیز خوبی برداشته و خدمات پزشکی بین‌المللی و گردشگری فرهنگی و تاریخی نیز ارتقا یافته است. ما در بخش صادرات فرش و صنایع دستی نیز رشد داشته‌ایم.»

استاندار اصفهان در ادامه عنوان کرد: «در صنایع دفاعی، هوافضا، داروسازی، فولاد، پتروشیمی، قطعه‌سازی، کشاورزی، گلخانه‌ای و محصولات ارگانیک نیز ظرفیت‌های قابل توجهی داریم. اصفهان بهشت سرمایه‌گذاری است و با وجود شرایط اقتصادی سخت، ظرفیت‌های بزرگی پیش‌رو داریم.»

او ادامه داد: «برای اولین بار، قاب اقتصادی استان ۵۰ مگا پروژه اقتصادی را پیش‌بینی کردیم که حدود ۸ درصد توسعه اقتصادی سالانه را پوشش می‌دهد. در حوزه فناوری و نوآوری تا سال‌های ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۷ حدود ۲۹۰ همت هزینه پیش‌بینی شده است. دربخش توسعه گردشگری داخلی و خارجی، حدود 20 میلیون گردشگر داخلی و یک میلیون خارجی پیش بینی شده است. همچنین هوش مصنوعی، انرژی خورشیدی و فناوری‌های نوین از محورهای اصلی سرمایه‌گذاری است.» استاندار اصفهان با بیان اینکه امروز در این رویداد، ۱۱۰ همت فرصت سرمایه‌گذاری ارائه شده و ۲۰ دستگاه و سازمان و نهاد همکار داریم و ۲۸۶ طرح در این زمینه معرفی شده‌اند.

او گفت: «هدف ما در ایزینکس معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری پاک و پایدار است، در حوزه گردشگری، فناوری، صنایع کربن صفر و صرفه‌جویی انرژی.»

جمالی‌نژاد خاطر نشان کرد: «اصفهان یک موزه بدون سقف است، اما نه فقط در آجر و خشت، بلکه در خون و مردم آن، در هر خیابان و هر روستای آن نیز یک الگوریتم فرهنگی و اقتصادی پنهان دارد. در سال ۲۰۲۵، اصفهان پایتخت گردشگری آسیا بود و میزبان سازمان جهانی گردشگری نیز در فروردین آینده خواهد بود. شرایطی برای اصفهان که از توانایی اصفهان در تبدیل میراث است به نوآوری. در واقع گردشگری تنها یک صنعت نیست، بلکه بازگشت سرمایه انسانی و فرهنگی است. امسال ۱۵۰۰ رویداد فرهنگی در استان پیش‌بینی شده است که همبستگی اجتماعی و سرمایه اجتماعی را افزایش می‌دهد.»

او افزود: «ما بسته‌های سرمایه‌گذاری طراحی کرده‌ایم؛ نه تنها برای جذب پول، بلکه برای جذب هدفمندی. ایزینکس تنها یک رویداد نیست، بلکه یک کاتالیست فرهنگی و اقتصادی است که نشان می‌دهد ایران در اقتصاد دوباره تعریف می‌شود. هدف ما الگوسازی با رویکرد نوآوری و مستندسازی موفقیت‌هاست تا تجربه استان‌ها به اشتراک گذاشته شود.»

استاندار اصفهان در پایان گفت: «امیدوارم در این دو روز حضور در ایزینکس، مهمانان از ظرفیت‌های استان بهره‌مند شوند و تمام دستگاه‌های اجرایی از آن‌ها حمایت کنند.»

هدف بانک مرکزی ایجاد شرایط خاص برای سرمایه‌گذاری خارجی است

در ادامه برنامه معاون ارزی بانک مرکزی نیز گفت: «اصفهان همواره به عنوان نشانه‌ای از جهان شناخته شده و جایگاه آن در صحنه‌های اقتصادی، اجتماعی و گردشگری اهمیت ویژه‌ای داشته است. سربلندی، شکوفایی و بالندگی این استان برای تک‌تک ایرانیان اهمیت دارد و این جایگاه تاریخی ناشی از تلاش و کوشش مردم استان اصفهان است.»

علیرضا گچ‌پز زاده ادامه داد: «در حوزه سرمایه‌گذاری خارجی، ایران فرصت‌های بسیار بالایی در بخش‌های مختلف دارد که می‌تواند به توسعه کشور کمک کند. بانک مرکزی به عنوان نهاد مالی و پولی، سیاست‌های پولی و ارزی را به گونه‌ای تنظیم می‌کند تا جریان سرمایه‌گذاری و ظرفیت‌های تولیدی و اقتصادی کشور بهبود یابد. در این راستا، طی یکی دو سال اخیر تمهیدات و مصوباتی برای تسهیل سرمایه‌گذاری خارجی فراهم شده است.»

او افزود: «یکی از مشکلات حوزه سرمایه‌گذاری خارجی، نرخ ارز بود که تفاوت آن با نرخ رسمی بازار، گاهی مانع حضور سرمایه‌گذاران می‌شد. ما تلاش کردیم شرایطی فراهم کنیم تا سرمایه‌گذاران بتوانند ارزش سرمایه خود را در بازار دوم ارز که حدود یک ماه پیش راه‌اندازی شد، به فروش برسانند. همچنین، این امکان برای سرمایه‌گذاران فراهم شده تا سرمایه‌گذاری خود را از طریق واردات طلا انجام دهند و منابع ریالی خود را در داخل کشور استفاده کنند.»

گچ‌پز زاده ادامه داد: «در حوزه بانک‌ها، شرایط مهیاست تا بانک‌های عامل، حسب صلاحدید خود، سرمایه‌گذاری‌ها و شرکای تجاری‌شان را پشتیبانی کنند و حتی از ابزارهای مالی مختلف برای اهرم‌گذاری سرمایه استفاده شود. هدف بانک مرکزی ایجاد تصویری شفاف و شرایط خاص برای سرمایه‌گذاری خارجی است که امیدواریم با همکاری اتاق‌های بازرگانی و سرمایه‌گذاران، امکان بهبود و تسهیل بیشتر آن فراهم شود.»

او با بیان اینکه تسهیلات و مصوبات ما بسته نیست و همواره رو به بهبود است، خاطر نشان کرد: «اگر سرمایه‌گذاران نکات و پیشنهاداتی داشته باشند، چه امروز و چه در روزهای آتی، ما آماده دریافت آنها و بهبود شرایط هستیم. خوشحالم که مجموعه‌ای از سرمایه‌گذاران و علاقه‌مندان به سرمایه‌گذاری در استان اصفهان حضور دارند و امیدوارم با سرمایه‌گذاری بیشتر، جذابیت‌ها و شرایط بهتری برای کشور و استان فراهم شود.»

اصفهان؛ قطب کارگو ایران

مدیر مرکز خدمات مشاوره‌ای و سرمایه‌گذاری ایرانیان خارج از کشور نیز از دیگر سخنرانان مراسم افتتاحیه ایزینکس بود. سید مجید حلاج‌زاده صحبت‌های خود را اینگونه آغاز کرد: «با توجه به قولی که دو هفته پیش در دفتر استاندار داده بودیم، تمام تیم‌های داخلی و خارج از کشور خود را بسیج شدند تا امروز نویدی برای شما ارائه دهیم. یکی از اقدامات ما افتتاح نمایشگاه دائمی آذربایجان در هفتم مهر است و تا یک ماه آینده نیز نمایشگاه دائمی امارات افتتاح خواهد شد. تمام صادرکنندگان می‌توانند محصولات خود را به صورت رایگان در این نمایشگاه‌ها عرضه کنند و با تجار این کشورها مراوده مالی داشته باشند.»

حلاج‌زاده افزود: «ما درصدد هستیم قطب کارگو ایران را در اصفهان مستقر کنیم. بررسی‌ها نشان می‌دهد زیرساخت‌های فرودگاه اصفهان آماده است و با هماهنگی با روسیه، سه هواپیمای کارگو این کشور در اصفهان مستقر خواهند شد تا عملیات کارگو انجام شود.»

او ادامه داد: «کارخانه‌هایی که فعالیتی ندارند و به نوعی خوابیده هستند و نیازمند سرمایه برای احیاء دارند، می‌توانند از طریق ما با سرمایه‌گذاران خارجی مرتبط شوند. ما به عنوان بازوی اجرایی شما در کشور عمل می‌کنیم.» حلاج‌زاده افزود: «در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، آمادگی داریم برای ساخت نیروگاه‌های خورشیدی در استان اقدام کنیم. ایرانیان خارج از کشور، آماده‌اند این نیروگاه‌ها را ایجاد کنند. ما اینجا حضور داریم تا اعلام آمادگی کنیم و تمام دفاتر ما در سه کشور آماده همکاری هستند.»

او خطاب به استاندار ادامه داد: «با توجه به فعالیت‌های اخیر و حضور دو باره ما در اصفهان طی یک ماه گذشته، این امر باعث افتخار ما و استان اصفهان است. امیدواریم روزی برسد که استان اصفهان به عنوان پایتخت ایران معرفی شود و مسیر توسعه‌ای که حضرت عالی ترسیم کرده‌اید ادامه یابد.»

از طرح‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری ما، سرمایه‌گذاران خارجی بهره‌مند می‌شوند

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی استان اصفهان نیز در ادامه مراسم افتتاحیه عنوان کرد: «ما فرهنگ سرمایه‌گذاری و امید را در بین مردم‌مان توسعه دهیم و ایجاد کنیم. ایجاد این فرهنگ نمی‌تواند فقط در طول دو روز رویداد محقق شود؛ این امیدواری را هم نمی‌شود در طول دو روز ایجاد کرد. به همین دلیل، تعدادی از افراد سرمایه‌گذاری می‌کنند که یکی از اساسی‌ترین آن‌ها، حضانت و تشویق سرمایه‌گذاران است تا بتوانند به اهدافشان برسند.»

علی صفر نورالله ادامه داد: «برای تحقق این هدف، «دوشنبه‌های سرمایه‌گذاری» طراحی کرده‌ایم؛ هر دوشنبه یک سری محتوای سرمایه و چگونگی سرمایه‌گذاری در شبکه‌های مجازی پخش خواهد شد که دوستان مطلع هستند. همچنین، این محتوا به زبان انگلیسی و از طریق فضای مجازی قابل دسترس برای سرمایه‌گذاران خارجی است.»

او افزود: «این برنامه به صورت روزانه یا هفتگی در سایت بارگذاری می‌شود تا هم سرمایه‌گذاران خارجی و هم داخلی بتوانند به آن دسترسی داشته باشند. بنابراین، این رویداد محدود به امروز و فردا یا چند روز اخیر نیست؛ ما برنامه‌ریزی کرده‌ایم که این محتوا به صورت مستمر در طول سال ادامه داشته باشد.»

صفر نورالله گفت: «در طول این روزها و سال جاری، تعداد زیادی طرح سرمایه‌گذاری در فضای مجازی مطرح شده و به جذب سرمایه‌گذاران کمک کرده است. هدف ما فقط سرمایه‌گذاری در اصفهان نیست؛ ما قصد داریم طرح‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری از سراسر ایران را نیز بارگذاری کنیم تا سرمایه‌گذاران خارجی بتوانند از آن‌ها بهره‌مند شوند.»

او در پایان گفت: «خواستم این توضیح را خدمت شما ارائه کنم تا مفهوم پویایی و استمرار فرهنگ سرمایه‌گذاری در استان اصفهان روشن شود.»

استان اصفهان باید سهم خود را در اقتصاد گردشگری دریافت کند

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان هم در سخنرانی خود در افتتاحیه ایزینکس عنوان کرد: «استان اصفهان نگین درخشان ایران در حوزه گردشگری است. ما حدود ۱۵۰۰ تاسیسات گردشگری داریم که سالانه به حدود ۲۰ میلیون نفر گردشگر داخلی خدمات می‌دهند و اصفهان پس از تهران، اولین مقصد گردشگران خارجی محسوب می‌شود. این استان زیبایی‌های خاص و جذابیت‌های منحصر به فرد خود را دارد.»

امیر کرم‌زاده ادامه داد: «در حوزه صنایع دستی، از ۶۰۰ رشته صنایع دستی جهان، یک سوم آن در استان اصفهان متمرکز است و به عنوان پایتخت صنایع دستی جهان شناخته می‌شود. حدود ۱۰۰ هزار هنرمند به صورت مستقیم در این حوزه فعالیت دارند، که طبق گفته استاندار محترم در این زمینه نیز رتبه یک کشور را برای استان کسب کرده‌ایم.»

کر‌م‌زاده افزود: «در حوزه میراث فرهنگی، از ۱۶۸ شهر تاریخی کشور، ۳۳ شهر در استان اصفهان قرار دارد و حدود یک پنجم شهرهای تاریخی ایران در این استان واقع شده‌اند. اصفهان سه دوره پایتخت بوده و بناهای تاریخی از دوره سلجوقی تا صفویه در آن به یادگار مانده است و تمدن سیلک ما به عنوان مثال حدود ۷ تا ۸ هزار ساله دارد.»

او همچنین گفت: «استان اصفهان از توسعه صنعتی خسته است؛ آلودگی‌های زیست‌محیطی و اثرات آن بر بناهای تاریخی و فرونشست زمین، فشار زیادی وارد کرده است. ما معتقدیم که بهره‌وری صنایع موجود و توسعه گردشگری به جای توسعه صنعتی، اولویت دارد و سند توسعه استان نیز بر اساس گردشگری نوشته شده است.»

او با بیان اینکه گردشگری دومین منبع مالی جهان است و استان اصفهان باید سهم خود را در اقتصاد گردشگری دریافت کند، عنوان کرد: «ضریب اشغال هتلینگ در استان اصفهان بالای ۷۰ درصد است و سه هتل پنج‌ستاره امسال نیز به بهره‌برداری می‌رسد. همچنین تسهیلات گردشگری و صنایع دستی با نرخ‌های پایین و حمایت دولتی در حال ارائه است.»

او گفت: «طرح جامع گردشگری استان با ۴۸۰ نقطه سرمایه‌گذاری مصوب شده و کتابی با ۱۱۰ فرصت سرمایه‌گذاری به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی تهیه شده است تا سرمایه‌گذاری در این حوزه توجیه‌پذیر باشد.»

کر‌م‌زاده در ادامه افزود: «قوانین جدید امکان تغییر کاربری ۴۰ درصدی زمین‌های داخل شهرها و روستاها به ترکیبی مسکونی و گردشگری را فراهم کرده است، که به سرمایه‌گذاران امکان پیش‌فروش و تکمیل پروژه‌ها بدون دریافت تسهیلات را می‌دهد.»

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان گفت: «تسهیلات صندوق توسعه ملی، یارانه، مشوق‌های تخفیف نظام مهندسی، معافیت‌های واردات تجهیزات هتل‌ها، تعرفه‌های آب و برق صنعتی، مجوزهای بی‌نام و حمایت از مرمت بناهای تاریخی، همه آماده ارائه به سرمایه‌گذاران هستند.»

او عنوان کرد: «در حوزه سرمایه‌گذاری صنایع دستی، پیشنهاد می‌کنیم یک شرکت هلدینگ صادرات ایجاد شود تا محصولات با کیفیت صادراتی به بازارهای بین‌المللی ارائه شود و هنرمندان ما بتوانند ارزش افزوده محصولات خود را افزایش دهند.»

کر‌م‌زاده افزود: «آینده صنعت به سمت هوش مصنوعی و رباتیک خواهد رفت و تنها یادگار ما میراث فرهنگی و بناهای تاریخی خواهد بود. بنابراین گردشگری و خدمات، محور اصلی اقتصاد آینده استان خواهد بود.»