به گزارش اصفهان زیبا؛ بازی به هرگونه فعالیت جسمی یا ذهنی هدفمند گفته میشود که به صورت گروهی یا فردی انجام شده و موجب لذت و ارضای نیازهای کودک میشود. کودکان از بدو تولد بازی را شروع میکنند و با افزایش سن و کسب تجربه، نوع بازیهایشان تغییر میکند.
کودک از طریق بازی به سه نوع یادگیری اساسی دست مییابد:
-
یادگیری درباره خود
-
یادگیری درباره دیگران و جهان پیرامون
-
یادگیری حل مسائل
در بازی، کودک فرصت دارد نیروهای بالقوه خود را به نیروهای بالفعل تبدیل کند و تحت راهنماییهای مناسب بر یادگیریاش بیفزاید.
نقش بازی در تکامل جسمی
بازی باعث تکامل فعالیتهای فیزیکی کودک میشود. کودکان برای لذت بردن فعالیتهای جسمی خاصی را انجام داده و تکرار میکنند که این حرکات به کنترل بهتر بدن کمک میکند.
با تکرار صداها و کلمات، تکلم کودک پیشرفت میکند و تکرار اشعار و سرودها دامنه لغات او را گسترش میدهد.
حواس بینایی، شنوایی و لامسه کودک از طریق بازی رشد کرده و هماهنگی بین چشم و دست بهتر میشود. همچنین عضلات بدن کودک تقویت شده و کودک به توانمندیهای فکری و بدنی خود آگاه میشود.
نقش بازی در تکامل شناختی
کودک از طریق بازی میتواند دانش و تواناییهای حل مسئله خود را افزایش دهد.
وقتی کودک با دیگران بازی میکند، برای برقراری ارتباط باید صحبت کند که باعث تکامل زبان میشود. او باید افکارش را نظم دهد، با دیگران هماهنگ شود و درک بهتری از اندازه، شکل و بافت اشیا پیدا کند.
نقش بازی در تکامل عواطف و احساسات
کودک در بازی، احساسات، ترسها و نگرانیهای خود را ابراز کرده و گاهی مسائل خود را حل میکند.
در بازیهای گروهی، کودکان راه و رسم زندگی با دیگران را میآموزند و تجارب جدید کسب میکنند.
بازی حس تعاون و احترام به دیگران را در کودک تقویت میکند و چگونگی رعایت مقررات را به او یاد میدهد.
نقش بازی در تکامل اجتماعی
کودکان از طریق بازی نخستین گامهای اجتماعی شدن را برمیدارند.
از طریق بازیهای گروهی به ارزش دیگر کودکان پی میبرند و یاد میگیرند درباره قوانین بازی توافق کنند و گروهی بازی کنند.
در بازی، کودک با نقش خود در آینده آشنا میشود و قدرت جسمانی، کلامی و ذهنی خود در برقراری ارتباط با دیگران را افزایش میدهد. همکاری، همیاری و مشارکت در کودک توسعه مییابد.
توصیههایی برای والدین
-
به کودکان اجازه دهید خودشان بازیهایشان را انتخاب کنند و بازی را تحمیل نکنید.
-
در بازی کودکان دخالت نکنید، اما به عنوان راهنما و کمکدهنده حضور داشته باشید.
-
با همبازی شدن با کودکان، دوستیها را تقویت کنید و راه پنهانکاری در دوره جوانی را ببندید.
-
اجازه دهید کودک در بازی موفق و برنده شود تا اعتماد به نفس و شادی او افزایش یابد.
-
هنگام متوقف کردن بازی از امر و نهی بپرهیزید.
-
کودکان را در حین بازی محدود نکنید.
-
آداب اجتماعی و رفتار با دیگران را به صورت غیرمستقیم در حین بازی به کودکان بیاموزید.
-
فرزندتان را برای انتخاب همبازیهای خوب به صورت غیرمستقیم راهنمایی کنید، زیرا این انتخاب تأثیر زیادی در آینده او دارد.
-
برای تقویت حس همکاری و مسئولیتپذیری، با کودک توافق کنید که پس از بازی وسایلش را جمع کند، در غیر این صورت دفعه بعد اجازه استفاده از آنها را نخواهد داشت.
-
اجازه ندهید کودکان با افراد بزرگتر، به ویژه نوجوانان و جوانان، همبازی شوند.
نتیجهگیری
با توجه به اهمیت و نقش سازنده بازی در رشد کودکان، توجه به آن ضروری است. والدین میتوانند از طریق بازی به راحتی تربیت مناسب را در مسیر رشد کودک خود پیاده کنند.
مریم حقیقی
کارشناس سلامت کودکان
مرکز بهداشت شماره یک اصفهان