به گزارش اصفهان زیبا؛ بسیاری از افراد با مشاهده اولین علائم سرماخوردگی به سراغ آنتیبیوتیک میروند؛ در حالی که این داروها هیچ نقشی در درمان بیماریهای ویروسی ندارند.
«امید مرادی»، متخصص داروسازی بالینی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی شیراز، هشدار میدهد که مصرف اشتباه آنتیبیوتیکها سلامت فرد و جامعه را تهدید میکند.
سرماخوردگی؛ بیماری ویروسی نه باکتریایی
مرادی توضیح میدهد که عامل اصلی سرماخوردگی ویروسها هستند و علائمی مانند تب، آبریزش و گرفتگی بینی، گلودرد، خارش چشم و سرفه بیشتر منشأ ویروسی دارند. تنها بخش کمی از عفونتهای تنفسی منشأ باکتریایی دارد.
داروهایی مانند آموکسیسیلین، پنیسیلین و آزیترومایسین فقط روی باکتریها اثر میگذارند و برای عفونتهای ویروسی بیفایدهاند.
عوارض مصرف بیرویه آنتیبیوتیک
به گفته این متخصص، مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک میتواند باعث موارد زیر شود:
-
مشکلات گوارشی
-
واکنشهای آلرژیک
-
برهمزدن فلور طبیعی میکروبی بدن
-
تداخل دارویی
-
افزایش خطر مقاومت میکروبی
کودکان و سالمندان به دلیل حساسیت بیشتر بدن، در برابر این عوارض آسیبپذیرتر هستند.
مقاومت میکروبی؛ بحران رو به گسترش
مرادی استفاده نادرست از آنتیبیوتیکها را یکی از مهمترین دلایل افزایش مقاومت میکروبی میداند. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، مقاومت باکتریایی در سال ۲۰۱۹ مستقیماً باعث ۱.۲۷ میلیون مرگ و بهطور غیرمستقیم عامل ۴.۹۵ میلیون مرگ بوده است.
او تأکید میکند که اگر روند فعلی ادامه یابد، حتی عفونتهای ساده نیز میتوانند به بیماریهای مرگبار تبدیل شوند.
آیا تب و گلودرد یعنی نیاز به آنتیبیوتیک؟
بسیاری تصور میکنند تب و گلودرد باید با آنتیبیوتیک درمان شود؛ در حالی که این علائم معمولاً ویروسی است.
مرادی توصیه میکند برای کنترل علائم از استامینوفن و داروهای رایج سرماخوردگی طبق نظر پزشک یا داروساز استفاده شود.
چه زمانی آنتیبیوتیک ضروری است؟
تنها در صورتی که پزشک وجود عفونت باکتریایی را تشخیص دهد، مصرف آنتیبیوتیک ضرورت دارد.
در شرایط زیر مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری پیدا میکند:
-
شدت گرفتن علائم
-
عدم بهبود پس از چند روز
-
وجود بیماریهای زمینهای مانند دیابت، مشکلات قلبی، تنفسی، کلیوی یا کبدی، سرطان و ضعف سیستم ایمنی
نقش داروسازان در کاهش مصرف غیرمنطقی دارو
مرادی تأکید میکند داروسازان در خط مقدم آموزش عمومی قرار دارند و نظارت دقیق آنها بر تجویز و تحویل دارو میتواند مصرف غیرمنطقی آنتیبیوتیک را کاهش دهد.
او هشدار میدهد که مقاومت میکروبی یک تهدید جهانی برای آینده درمانهای پزشکی است و تنها با افزایش آگاهی عمومی و تجویز مسئولانه میتوان آن را مهار کرد.