به گزارش اصفهان زیبا؛ قیمت دارو ترمز بریده است و بهصورت مستمر با افزایش روبه رو میشود. حالا، بسیاری از بیمارانی که توان اقتصادی پایینی دارند و ناچار به مصرف داروی روزانه خود هستند، از این موضوع گلایه دارند و میگویند افزایش قیمت دارو چشمگیر است و آنها از پس تأمین آن برنمیآیند.
گرانی داروها و نوسان قیمتها بیماران را سرگردان کرده است. بسیاری از داروخانهداران میگویند روزانه بیماران زیادی برای دریافت دارو به آنها مراجعه میکنند؛ اما به دلیل قیمت بالا، قید خرید را میزنند و عطای آن را به لقایش میبخشند. بیماران بسیاری در گفتوگو با «اصفهان زیبا» این موضوع را تأیید میکنند و میگویند حتی علیرغم داشتن بیمه تکمیلی باز هم از پس تأمین داروهای خود برنمیآیند؛ ضمن اینکه برخی از آنها معتقدند بیمهها بسیاری از داروها را تحت پوشش خود قرار ندادهاند یا اینکه داروخانهها قراردادی با آنها ندارند و دارو را صرفاً بهصورت آزاد به بیماران تحویل میدهند. گرانی دارو و ناتوانی مردم در تأمین این کالای استراتژیک، موضوعی است که به گوش بهارستاننشینها نیز رسیده و صدای آنها را درآورده است.
همین چند روز پیش بود که سیدمحمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با «خانه ملت» به افزایش قیمت دارو واکنش نشان داد و از آن انتقاد کرد: «بهعنوان یک پزشک، در مراکز درمانی شاهد هستم که بسیاری از مردم بهدلیل هزینهها از ادامه درمان خود صرفنظر میکنند و این موضوع یک زنگ خطر جدی است؛ زیرا وقتی بیمار داروی خود را مصرف نکند، عوارض جدی برایش ایجاد میشود. واقعاً قشر ضعیف دیگر توان تهیه داروی خود را ندارد و این موضوع ممکن است در یکی دو ماه آینده خود را با افزایش سکتههای مغزی، سکتههای قلبی، افزایش بیماران دیالیزی و سایر عوارض نشان دهد. همه اینها هم برای دولت هزینه دارد و هم برای خود مردم.»
به گفته او، دارو چیزی نیست که شرکت تولیدکننده بتواند خودسرانه قیمتش را افزایش دهد. وقتی قرار است قیمت دارو بالا برود، تولیدکننده باید به سازمان غذا و دارو مراجعه کند و موضوع در کمیته مربوطه بررسی و مصوب شود. در حال حاضر، هر دو طرف ناراضی هستند؛ هم مردم و هم شرکتهای تولیدکننده دارو. شرکتها میگویند با این گرانی مداوم نمیتوان تولید کرد و سازمان غذا و دارو هم اجازه افزایش قیمت واقعی را نمیدهد. از یک طرف، شرکتهای تولیدکننده شکایت دارند و از طرف دیگر، مردم؛ اما واقعیت این است که هر دو طرف حق دارند.
دولت باید به این موضوع ورود کرده و به شرکتهای تولیدکننده کمک کند تا قیمتها بیش از این افزایش نیابد. یک بازنشسته با درآمد ماهانه ۱۸ میلیون تومان که خود و همسرش بیماری قلبی دارند، اگر بخواهند دو بسته قرص «پلاویکس» برای یک ماه تهیه کنند، باید حدود دو میلیون تومان پرداخت کنند. حال اگر قند یا بیماری دیگری هم داشته باشند، شرایط بسیار دشوارتر میشود.احمد آریایینژاد، عضو کمیسیون بهداشت و سلامت مجلس نیز یکی دیگر از نمایندگان مجلس بود که به گرانی دارو انتقاد کرد؛ آنجا که در گفتوگو با رسانهها گفت: «در سال ۱۴۰۴، با گرانی غیرقابلباور و خارج از توان مردم در حوزه دارو مواجه شدهایم.
وقتی دارو و ویزیت پزشک گران میشود، بعضی از مردم که توان مالیشان صفر یا کم است، قید دکتر رفتن را میزنند و ممکن است قید دارو خوردن را هم بزنند. یعنی مجبورند یا با بیماری خود سر کنند یا به سمت داروهای طب گیاهی بروند. اما اگر داروهای گیاهی بدون علم و آگاهی عرضه شوند، مشکلات بسیاری را برای بیماران بهوجود میآورند.
این شرایط بهصورت زنجیروار پیش میرود و گاهی باعث میشود که یک فساد یا مشکل گسترده شود. بنابراین، قاچاق، بحث تولید داخل و بحث قیمت دارو هر سه مقوله مهمی هستند که نیاز به نظارت دقیق، سریع و توأم با کارشناسی دارند تا مشکلات حل شود.»
چوب حراج بر جان شهروندان!
گرانی دارو حالا چوب حراج بر جان شهروندان گذاشته است و سلامتی آنها را نشانه گرفته. افزایش چشمگیر این کالا و نوسان قیمت و ناتوانی در تأمین آن و همچنین ورود داروهای بیکیفیت و تقلبی، زنجیرهای از مشکلات را بهوجود آورده تا نهتنها نظام سلامت را با چالش روبهرو کند، بلکه رنجی به رنجهای بیماران اضافه کند.
گرانی که مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، در صحن علنی مجلس، دلیل آن را انتقال ارز دانست: «در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی، حدود ۳.۵ میلیارد دلار ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی و ۱.۵ میلیارد دلار ارز توافقی یا ۸۰ هزار تومانی در اختیار داریم که در مجموع حدود ۵ میلیارد دلار سهمیه ارزی برای این بخش است. البته این منابع مستقیم در اختیار ما نیست و سازمان غذا و دارو تنها مجوز مصرف آن را صادر میکند. پنج میلیارد دلار، نیاز فعلی کشور در زمینه دارو، تجهیزات پزشکی و شیرخشک است، اما این رقم مربوط به نیازهای سالهای گذشته است و با توجه به تغییراتی که در حوزه سلامت اتفاق میافتد، باید هر سال افزایش یابد و کاهش آن امکانپذیر نیست.
هر سال داروهای جدید و گرانقیمت به فهرست دارویی جهان و ایران اضافه میشوند و بودجه موجود پاسخگوی شرایط در حال تحول نظام سلامت نیست و سالانه باید به تناسب نیاز، افزایش پیدا کند.» به گفته او، بسیاری از کمبودهای دارویی ناشی از عدم تخصیص بهموقع ارز دارو است که در اختیار سازمان غذا و دارو نیست. به همین دلیل، هماهنگی میان نهادهای مرتبط برای حل این مشکل ضروری است.
درد دارو؟!
دارو حالا وضعیت خوبی ندارد؛ افزایش قیمت و همچنین کمبود برخی از اقلام باعث شده تا بیماران با مشکلات زیادی روبهرو شوند. بهزاد ذوالفقاری، داروساز و عضو هیئتمدیره سازمان نظام پزشکی اصفهان، در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید: «تغییر قیمت دارو برای داروخانهها اتفاق خوشایندی نیست، زیرا آنها به سرمایه در گردش بیشتری نیاز پیدا میکنند. از سوی دیگر، بیماران نیز توان مالی خرید دارو را از دست میدهند.»
او انگشت انتقاد را سمت سازمانهای بیمهگر میگیرد و میگوید: «پوشش بیمهای مرتبط با دارو نیز مناسب نیست و نیاز به بازنگری و افزایش دارد؛ به طورکلی، سیستم بیمه با مشکل روبهرو است؛ بهعنوان مثال، بیمه اعلام میکند ۷۰ درصد هزینه دارو را پوشش میدهد، اما همین میزان را برای داروی ۵۰ هزار تومانی و نیز برای داروی گرانتر بهطور یکسان در نظر میگیرد؛ این رویه منطقی نیست و نتیجه آن پوشش ناکافی هزینههای واقعی است. بنابراین، باید در نحوه محاسبه و شیوه پوشش بیمه تجدیدنظر جدی صورت گیرد.»
به گفته او، با وجود افزایش قیمتها، بیمهها چارهای جز تبعیت از شرایط اقتصادی کشور ندارند؛ اما اگر نتوانند هزینهها را بهدرستی پوشش دهند و تولیدکننده نیز نتواند به فعالیت خود ادامه دهد، عملاً در شش ماه آینده، کشور دچار بحران کمبود دارو خواهد شد؛ بحرانی که در نهایت زیان آن متوجه مردم خواهد شد، زیرا زمانیکه دارو نایاب یا به شکل قاچاق در بازار توزیع شود، نهتنها کیفیت دارو زیر سؤال میرود، بلکه قیمت آن نیز بهمراتب از شرایط عادی بالاتر میرود و این موضوع خطر بزرگی برای سلامت مردم است؛ بهعنوان مثال، خوشبختانه انسولین در حال حاضر حدود ۹۰ درصد تحت پوشش بیمه قرار دارد؛ اما اگر قیمت آن افزایش یابد و بیمه از پوشش کافی صرفنظر کند، بیمار مبتلا به دیابت ممکن است به اندازه لازم انسولین مصرف نکند و در نتیجه دچار آسیبهای جدی در چشم، پا یا دیگر اندامهای داخلی شود. این در حالی است که به ظاهر هزینهای پرداخت نشده، اما در واقع بار مالی سنگینی به مردم و سیستم درمانی تحمیل میشود.
این داروساز ادامه میدهد:« پیشگیری در چنین مواردی اهمیت بسیار دارد، ولی متأسفانه سیستم سلامت ما در بخشهایی مانند کنترل آلودگی هوا، ترویج ورزش و تغذیه سالم، عملکرد مطلوبی ندارد. در نتیجه زمانیکه افراد بیمار میشوند، هزینههای درمانی چندین برابر خواهد شد. اگر تشخیص بیماری بهموقع و دقیق انجام گیرد، میتوان با پرداخت چند میلیون تومان در زمان مناسب، از چندین برابر هزینههای درمانی و پیامدهای جبرانناپذیر در آینده جلوگیری کرد.»
مریم شانهساز، داروساز نیز در این باره به «اصفهان زیبا» میگوید: «دارو در ماههای اخیر بهصورت چشمگیری گران شده است؛ از افزایش حدود ۱۰ درصد گرفته تا بیش از ۱۵۰ درصد و گاه حتی بیشتر. قیمت دارو تقریباً هر ماه تغییر میکند و این مساله، مستقیماً با نوسان نرخ ارز، بهویژه دلار، ارتباط دارد. در تولید یک دارو، از اجزای مختلفی مانند جعبه مقوایی، کاغذ، آلومینیوم، تیوب پماد و… استفاده میشود؛ هر یک از این مواد با افزایش قیمت مواجهاند و چون وابسته به مواد وارداتی هستند، نوسانات ارزی بر تمامی آنها اثر میگذارد. حتی داروهایی که در ظاهر ارزانترند، در مقایسه با سایر کالاها در حال افزایش قیمتاند.»
به گفته او، داروهای ایرانی که پیشتر قیمتهای پایینتری داشتند، اکنون با مشکل کمبود روبهرو هستند. علت این است که اگر قرار باشد دوباره تولید شوند، هزینه مواد اولیه بالا رفته و قیمت نهایی آنها نیز افزایش خواهد یافت. از قطرههای چشمی گرفته تا پمادهای پوستی، تقریباً همه داروها با افزایش قیمت روبهرو شدهاند.
بسیاری از داروهای موجود در بازار داخلی، تحت لیسانس شرکتهای خارجی تولید میشوند و حتی همینها نیز گرانتر از گذشته شدهاند. افزایش قیمت دارو، بهویژه برای بیماران مزمن، بسیار دشوار است، بیمارانی مانند مبتلایان به دیابت، فشار خون بالا و سایر بیماریهایی که مصرف دارو در آنها نباید قطع شود. در حالیکه اگر فردی بهطور موقت بیمار شود و برای سرماخوردگی یا عفونت دارو مصرف کند، پس از ۱۰ تا ۲۰ روز درمان تمام میشود؛ اما بیماران مزمن باید داروی خود را دائماً مصرف و همین موضوع بار مالی سنگینی به آنها تحمیل میکند.
شانهساز معتقد است: «در مواردی حتی دیده شده است بیمار توان خرید داروی خود را ندارد و از مصرف آن صرفنظر کرده است، چون قیمتها به حدی بالا رفته که تهیه دارو برای برخی غیرممکن شده است.»
اینگونه که این داروساز میگوید: «اگرچه بیمهها بخشی از هزینه دارو را پوشش میدهند، اما این پوشش برای همه داروها یکسان نیست؛ برخی داروها حمایت بیمهای خوبی دارند، ولی برخی دیگر تقریباً بدون پوشش هستند. این تفاوتها نشان میدهد که نظام بیمهای هنوز نتوانسته پوشش مناسبی برای تمامی اقلام دارویی فراهم کند و بیماران، بهویژه بیماران مزمن، بیشترین فشار را متحمل میشوند.»