به گزارش اصفهان زیبا؛ رونق صادرات با وجود تنوع محصولات صنایع دستی اصفهان ارزش افزوده بالایی برای استانمان دارد. به تازگی متولیان اداره استاندارد اصفهان اعلام کردهاند که «صنایع دستی حلال» را وارد ادبیات رسمی استانداردهای بینالمللی کردهاند و این ابتکار میتواند جایگاه ایران در بازارهای جهانی را ارتقا دهد. این خبری است که از سوی فرحناز رجالی، کارشناس مسئول اداره استاندارد اصفهان مطرح شده است.
رجالی این را هم گفته است که درصورت همراهی اتحادیه صنایع دستی و وزارت و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی امکان اجرای استاندارد و ترویج آن در استان وجود دارد.
درباره اینکه ورود صنایع دستی حلال به ادبیات رسمی استانداردهای بین المللی تا چه اندازه میتواند در رونق فروش خارجی صنایع دستی اصفهان تاثیرگذار باشد با منصور قاسمی، کارشناس گردشگری گفت و گو کردیم.
این کارشناس گردشگری به اصفهان زیبا میگوید: متأسفانه برای مدتها بازارهای جهانی صنایع دستی را از دست دادهایم و بازگشت به این بازارها کار دشواری خواهد بود. یکی از موانع اصلی این است که تصور میکنیم به زودی میتوانیم وارد بازار جهانی شویم، ولی درزمینه معرفی صنایع دستی به سطح جهانی و تبلیغات با سبکهای سنتی فعال نبودهایم.
با وجود رقابت شدید در صادرات صنایع دستی میان کشورهای صادرکننده، بعید به نظر میرسد به زودی رونق قابل توجهی در بازار صنایع دستی حاصل شود.
منصور قاسمی بیان میکند: این عنوانها هرچند مناسب هستند، اما تأثیر قابل توجهی در صادرات صنایع دستی نخواهند داشت.
برای اثرگذاری در کشورهایی که محصولات حلال استفاده میکنند، ابتدا باید کشورهای مصرف کننده، شناسایی و بررسی شوند و میزان نگاه مثبت آنها به فرهنگ و بهخصوص صنایع دستی سنجیده شود.
بازارها باید مطالعه شوند تا بازار صنایع دستی شناسایی شود و با تبلیغات مناسب و بررسی دقیق بازار، بهطور درست وارد رقابت شده و بتوان در آن رقابت به موفقیت رسید.
رقبا رقابت قیمتی ایجاد کردهاند
قاسمی ادامه میدهد: بدون مطالعه و بررسی، تبلیغات در زمینه معرفی صنایع دستی، توفیق حاصل نخواهد شد.
پدیده ظهور رقبا در برخی رشتههای صنایع دستی وجود دارد. اگرچه کیفیت محصولات رقبا معمولا با استانداردهای ما همخوانی ندارد، اما از نظر قیمت رقابت شدیدی ایجاد کردهاند.
بهویژه در رسته فرش و هنر فرشبافی که ایران زمانی تک تاز بود، به مرور رقبایی مانند هند، افغانستان، ترکیه، تونس (کشور شمال آفریقا) و چین وارد بازار شدند و محصولاتی با کیفیت نامطلوب اما قیمت بسیار پایین عرضه کردند.
از طرف دیگر طرحهای فرشهای ایرانی به سرعت کپی و نسخهبرداری شد و در کشورهای افغانستان، هند و چین محصولاتی با نام صنایع دستی ایرانی وارد بازار شد، در نتیجه ما در زمینه فرش رقابت را از دست دادیم.
او میافزاید: فروش صنایع دستی در داخل کشور به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه و کمبود استقبال خریدار داخلی به شدت افت کرده است. اکثر تولیدکنندگان قادر به ارائه محصولات با کیفیت مطلوب نیستند؛ در کنار آنها، هنرمندان معدودی وجود دارند که به کیفیت پایبند هستند.
بنابراین برای توسعه و رونق دوباره صنایع دستی در کشور، باید نگرشی جدید درپیش گرفت و همزمان اقداماتی برای ورود به بازار جهانی انجام داد.
راهکار چیست؟
ابن کارشناس گردشگری خاطرنشان میکند: راهکار اصلی؛ تبلیغات مناسب، استفاده از رسانههای قدرتمند و ارائه محصولات باکیفیت است تا بتوان بار دیگر خود را در سطح جهانی مطرح کرد.
تفاوت بین شعارهای سطحی و واقعیت حرفهای روشن است. اینکه بگوییم «مهد صنایع دستی هستیم» با مقوله دو مقوله جدا از هم هستند. برای ورود حرفهای به بازار جهانی باید به صورت حرفهای عمل کرد. تبلیغ حرفهای و ورود هدفمند به بازارهای جهانی صنایع دستی تاثیرگذار است.
قاسمی عنوان میکند: بخش خصوصی و بخش دولتی با رویکردی کاملا حرفهای در زمینه صنایع دستی همکاری میکنند، به شرط حل تبادلات مالی در داد و ستدها و بازرگانی صنایع دستی، دولت میتواند بخشی از صنایع دستی را از تولیدکنندگان خریداری کند. این صنایع دستی باید رتبهبندی و کیفیتشناسی شوند. دولت میتواند سوبسیدهایی برای ورود این محصولات به بازارهای جهانی در نظر بگیرد تا با قیمت مناسبتری وارد بازار جهانی شوند. پس از تثبیت جایگاه صنایع دستی و صادرات آن در سطح جهان، به مرور زمان اصلاحات لازم در زمینه نرخگذاری و اهمیت آن انجام میشود.
او تاکید میکند: رونق فروش صنایع دستی از طریق تبلیغات درست، معرفی صنایع دستی و شناسنامهدار کردن آنها، تا این شناسنامهها در بازار جهانی و رسانه ملی معرفی شوند.
نخستین گام این است که صنایع دستی شناسنامهدار شوند و دارای هویت باشند تا اصل از غیر اصل قابل تشخیص شود. در دنیا فرش و مرغوبیت فرش را با نام کشور ایران میشناسد، اما آیا در سطح دنیا برای فرش ایرانی خریدار وجود دارد؟ طبیعی است که خریدار زیادی نبوده است چون سایر رقبا با قیمتهای بسیار پایین و کپی از طرحهای ایرانی از ما پیشی گرفتهاند. همچنین در زمینه تبادلات مالی مشکلاتی وجود دارد که خریداران را مردد میکند.
تحریمها، مسیرهای انتقال پول و ارز را دشوار میکنند و معاملات به صورت واسطهای انجام میشود؛ در نتیجه بخش بزرگی از بازارهای جهانی به دلیل فقدان تبادلات مالی مستقیم، از دست میرود.
این کارشناس گردشگری بیان میکند: بازارهای جهانی به دلیل تحریمها و دشواریهای تبادلات مالی، بخش قابل توجهی از بازار خود را از دست دادهاند و برای رقابت نیازمند اقداماتی مانند شناسنامهدار کردن صنایع دستی و تبلیغات گسترده هستیم.
سطح کیفی صنایع دستی مطلوب نیست و باید ارتقا یابد. مواد اولیه که توسط هنرمندان استفاده میشود باید بررسی شود؛ محصولی که با مواد نامرغوب تهیه شده باشد میتواند خطر بزرگی برای صادرات صنایع دستی باشد.
صنایعی که قرار است در نمایشگاهها، بهخصوص نمایشگاههای برونمرزی، به نمایش گذاشته شوند باید استانداردهای لازم کیفیت مصالح و هنرمندی که روی کار انجام شده را داشته باشند و مورد بازبینیهای دقیق قرار گیرند.
او اذعان میکند: هدف این است که محصولاتی با کیفیت عالی و مطلوب را در عرصه جهانی ارائه کنیم؛ اگر بتوانیم ثابت کنیم که محصولات ما بهترین هستند، بهویژه در بازار اروپا، میتوانیم به مرور زمان جایگاه از دست رفته را به دست آوریم. از طریق رسانه و معرفی و شناسنامهدار کردن محصولات فرهنگی و هنری، جایگاه صنایع دستی را در سطح دنیا تعریف کنیم؛ بهطوری که مشخص شود محصولی که در کشور دیگری تولید شده، در واقع کپی است و اصالت خاصی ندارد.