به گزارش اصفهان زیبا؛ اصفهان سالهاست در ردیف استانهای برخوردار کشور تعریف میشود و همین تلقی، در عمل به یکی از مبانی کاهش سرانه بودجه و محدودتر شدن منابع تخصیصی به این استان تبدیل شده است.
این در حالی است که بررسی واقعبینانه شاخصهای اقتصادی و مدیریتی نشان میدهد اصفهان امروز نهتنها در موقعیت برخورداری پایدار قرار ندارد، بلکه بهدلیل انباشت چالشهای ساختاری، یکی از پیچیدهترین و پرهزینهترین استانهای کشور برای اداره و مدیریت محسوب میشود.
تمرکز گسترده صنایع بزرگ و انرژیبر، تحمیل بارهای سنگین زیستمحیطی، آلودگی مزمن هوا و بحران آب، مجموعهای از هزینههای مستقیم و غیرمستقیم را به استان تحمیل کرده است؛ هزینههایی که در حوزه سلامت عمومی، کاهش بهرهوری نیروی کار و افزایش فشار بر زیرساختهای شهری و روستایی نمود پیدا کرده و نیازمند مداخله مستمر مدیریتی و تأمین منابع مالی متناسب است.
در چنین شرایطی، کاهش سرانه بودجه، نهتنها پاسخگوی این نیازها نیست، بلکه ظرفیت استان برای کنترل و مدیریت پیامدهای توسعه صنعتی را بهطور محسوسی تضعیف میکند. از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از زیرساختهای حیاتی اصفهان، از شبکههای آب و فاضلاب گرفته تا راهها و تأسیسات شهری، به دهههای گذشته بازمیگردد و امروز در مرحله فرسودگی قرار دارد.
بازسازی و نوسازی این زیرساختها، ضرورتی اقتصادی برای جلوگیری از افزایش هزینههای آتی و تعمیق بحرانهای اجتماعی و زیستمحیطی است؛ ضرورتی که بدون تخصیص عادلانه و متناسب منابع بودجهای، عملاً به تعویق افتاده و هزینههای آن به آینده منتقل میشود. در کنار این مسائل، یکی از کاستیهای جدی نظام بودجهریزی کشور، اتکای بیش از حد به شاخص سرانه هر فرد برای تعیین سهم استانهاست. وسعت جغرافیایی، پراکندگی جمعیت و فشارهای زیستمحیطی، بهویژه در استانی مانند اصفهان که بخش بزرگی از زیرساختها و منابع طبیعی آن تحت تنش است، کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
استمرار این شیوه باعث میشود استانهایی که بار سنگینی از توسعه صنعتی و زیستمحیطی را تحمل میکنند، منابع کافی برای مدیریت بحرانها و بازسازی زیرساختها دریافت نکنند. تغییر ملاکهای بودجهبندی و در نظر گرفتن وسعت استان، پراکندگی جمعیت و فشارهای زیستمحیطی، گامی ضروری برای توزیع عادلانهتر منابع و توانمندسازی مدیریت محلی است.
در چنین شرایطی، استمرار نگاه مبتنی بر «برخوردار بودن» و کاهش سرانه بودجه، بهتدریج اصفهان را از امکان مدیریت مؤثر چالشهای انباشته محروم میکند؛ چالشهایی که اگر بهموقع برای آنها منابع کافی پیشبینی نشود، به فرسایش زیرساختها، تعمیق مشکلات زیستمحیطی و کاهش محسوس کیفیت زندگی شهروندان منجر خواهد شد. روندی که ادامه آن، نهتنها آینده این استان، بلکه جایگاه یکی از تاریخیترین و اثرگذارترین مناطق کشور را با ابهام جدی مواجه میکند.
اصفهان قربانی نگاه نادرست «استان برخوردار» در تخصیص بودجه است
حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان و دبیر دوم کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از نحوه تخصیص بودجه به استان اصفهان، گفت: یکی از مشکلات جدی در بحث بودجه، نوع نگاه سازمان برنامهوبودجه به اصفهان بهعنوان یک استان برخوردار است؛ نگاهی که در عمل منجر به اختصاص سرانه کمتری از بودجه به این استان شده، در حالی که این برداشت با واقعیتهای موجود همخوانی ندارد.
او با اشاره به معیارهای مورد استفاده در تعیین شاخصهای برخورداری اظهار کرد: سازمان برنامهوبودجه برای توزیع اعتبارات، شاخصهای مختلفی را مدنظر قرار میدهد که یکی از آنها برخورداری از زیرساختهاست. این در حالی است که در بسیاری از موارد، صرف وجود زیرساخت بهعنوان شاخص برخورداری لحاظ میشود، بدون آنکه فرسودگی و نیاز گسترده به بازسازی این زیرساختها در نظر گرفته شود.
یزدیان افزود: بهعنوان نمونه، استان اصفهان دارای قدیمیترین شبکههای آب و فاضلاب کشور است. ممکن است داشتن شبکه آب و فاضلاب در شاخصها بهعنوان یک امتیاز تلقی شود، اما واقعیت این است که بخش عمده این شبکهها فرسودهاند و نیاز جدی به تعمیر و بازسازی دارند که مستلزم هزینههای سنگین است. متأسفانه این موضوع در نظام تخصیص بودجه دیده نمیشود.
این نماینده مردم اصفهان با اشاره به وضعیت راههای استان نیز تصریح کرد: در حوزه راهها نیز شرایط مشابهی وجود دارد. کیفیت راههای استان اصفهان نسبت به بسیاری از استانهای کشور پایینتر است، اما این مسئله در شاخصهای تخصیص اعتبار و بودجه آنطور که باید منعکس نمیشود و در نتیجه، اعتبارات کافی برای بهبود این وضعیت در نظر گرفته نمیشود.
او ادامه داد: همچنین در بخش آب شرب استان اصفهان با مشکلات جدی مواجه است و بخش قابلتوجهی از زیرساختها نیازمند بازسازی و نوسازی هستند. هزینههای نگهداری و تعمیر این زیرساختها بسیار بالاست، اما متأسفانه این نیازها در شاخصهای سازمان برنامهوبودجه کمتر دیده میشود و همین مسئله باعث شده اعتبار کمتری به استان اختصاص یابد.
یزدیان با انتقاد از وضعیت مالیاتستانی از استان اصفهان گفت: از سوی دیگر، پایه مالیاتی استان اصفهان در سالهای گذشته بسیار بالا تعیین شده و هر سال نیز افزایش پیدا میکند. عملاً از استان اصفهان مالیات بیشتری مطالبه میشود، در حالی که به نظر میرسد در این زمینه نیز نوعی اجحاف در حق استان صورت میگیرد. دبیر دوم کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی افزود: در همین راستا، جلسات متعددی با سازمان امور مالیاتی برگزار شده و این موضوع بهطور جدی در حال پیگیری است تا فشار مالیاتی وارد بر استان اصفهان متناسبسازی شود و بیش از سایر استانهای کشور نباشد.
نماینده مردم اصفهان در پایان تأکید کرد: ضروری است سازمان برنامهوبودجه در شاخصهای برخورداری و نحوه توزیع اعتبارات، تجدیدنظر جدی داشته باشد تا واقعیتهای زیرساختی، هزینههای بازسازی و شرایط واقعی استان اصفهان بهدرستی دیده شود و تخصیص بودجه بر اساس عدالت
انجام گیرد.