نبرد کاریکاتوریست‌ها در جنگ تمام عیار!

همیشه همه علاج‌ها در وطن نیست! گاهی در شرایطی مانند هفته‌های گذشته که سرزمین ما در یک جنگ تمام عیار و چند جانبه قرار گرفت، یک تبیین جهانی هم لازم بود تا بتوان موضوعات داخل کشور را برای مردم و جوامع جهانی روشن کرد. اما لازمه این تبیین چه بود و چرا این بار هم کاریکاتور وارد میدان شد؟

به گزارش اصفهان زیبا؛ همیشه همه علاج‌ها در وطن نیست! گاهی در شرایطی مانند هفته‌های گذشته که سرزمین ما در یک جنگ تمام عیار و چند جانبه قرار گرفت، یک تبیین جهانی هم لازم بود تا بتوان موضوعات داخل کشور را برای مردم و جوامع جهانی روشن کرد. اما لازمه این تبیین چه بود و چرا این بار هم کاریکاتور وارد میدان شد؟

با شروع فرایند تبدیل اعتراضات به اغتشاشات در تهران و اصفهان و سایر شهرها، همزمان با قطع شدن اینترنت در ایران و مسدود شدن راه ارتباطی با خارج از کشور، برخی اهالی هنر در سایر کشورهای دیگر، دست به خلق آثاری خلاف واقع و بر اساس اطلاعات موجود در خبرگزاری‌های ضدایرانی زدند؛ به طوری که هرکس این آثار را می‌دید، تصور می‌‌کرد ایران در حال سرکوب مردم بی‌دفاع و بی‌گناه است؛ نه افرادی آموزش‌دیده و مسلح که سر می‌برند و آتش می‌زنند و قصد تخریب و ایجاد رعب و وحشت همگانی دارند.

در این شرایط حساس، هنرمندی یمنی با تیزبینی تمام مقابل این جریان ایستاد و اجازه نداد روایت از زاویه دید ترامپ و همدستانش دیده شود! کمال شرف، هنرمند کاریکاتوریست مطرح و برجسته یمنی، در روز‌هایی که ایران درگیر آشوب داخلی و ناامنی شهری بود، به درستی خط‌دهی این شورش را از جانب ترامپ معرفی کرد و از همه مهم‌تر، قدرت مردم ایران را در خفه کردن فریاد سلطنت‌طلبی عده‌ای کوچک، به رخ کشید.

در آثار کارتونی کمال شرف همواره ظرافت و کنایه حرف اول را می‌زند و به خوبی می‌توان مفهوم کاریکاتور را در آثار او مشاهده کرد. البته وجه تمایز آثار کمال شرف در این روز‌ها با گذشته، استفاده همزمان از چند رویداد اخیر بود. یعنی در آثار او هم «ایران» وجود داشت، هم ترامپ و هم نمادهایی از نفت، ونزوئلا، داعش، جنگ و … .

فکر می‌کنم چیزی که کمال شرف را وادار به خلق اثر و مبارزه هنری با سایر هنرمندان قلم‌فروش و یا نادان کرده بود، حماسه بزرگ مردم در روز ۲۲ دی‌ماه بود؛ حضور گسترده‌ای که توانست گستره جهانی پیدا کند. اهمیت این اقدام مردم اینجا مشخص می‌شود که چگونه توانست روی جریان هنر و تبلیغات جهانی اثرگذار باشد، برخلاف کسانی که هنوز فکر می‌کنند دوران راهپیمایی‌ها و شعار دادن گذشته است…!

کمال شرف با خلق چند کاریکاتور مهم، توانست آغازگر موجی تازه در بین هنرمندان شود، مخصوصا کاریکاتوریست‌ها که اساسا خوراکشان همین رخدادهای سیاسی و اجتماعی در سراسر جهان است. کمال شرف محوریت آثار خود را ترامپ گذاشت. همچنین این کاریکاتوریست یمنی در کنار نماد آمریکایی و مستکبر ترامپ، از پرچم سلطنت‌طلب‌ها برای نمایان کردن بال دیگر این آشوب‌ها استفاده کرد. انتخابی منطقی که نشان از شناخت جامعه جهانی نسبت به جزئیات درگیری‌ها در ایران دارد. برای مثال، در اثری که پرچم سلطنت‌طلب‌ها روی بادکنکی سوراخ کشیده شده، هنرمند یمنی به خوبی ماهیت آمریکایی این فتنه را نشانه می‌گیرد، چرا که پشت‌پرده باد‌شدن این بادکنک پوشالی، شخص ترامپ و آمریکا است.

نکته جالب دیگر اینکه در اکثر کاریکاتور‌های داخلی و بین‌المللی که با محوریت ترامپ کشیده می‌شود، ویژگی‌های کارتونی چهره و ظاهر این شخصیت منفی عالم سیاست، بسیار مشابه هستند. برای مثال موهایی با جهت خاص و رنگ زرد، پوستی رنگ‌پریده و کروات قرمز و کتی آبی‌رنگ… . اما کمال شرف برای ایجاد تنوع در آثار خود از این نمادهای کلیشه‌ای برای به تصویر کشیدن ترامپ عبور کرده و اتفاقا لباس‌های او و حتی کروات معروف او را بدون رنگ کشیده است. در عوض یک نماد تازه به صورت او اضافه کرده، که همان چشم‌بندی است که دزدان و سارقان استفاده می‌کنند! این کنایه ظریف کمال شرف ناظر به دست‌درازی‌های ترامپ به سوی ونزوئلا، کانادا، گرینلند، نفت کشور‌های مختلف، معادن، ثروت جهانی و حتی جایزه صلح نوبل است.

البته ارزش جزئیات در آثار کاریکاتوری کمال شرف وقتی به اوج می‌رسد که می‌خواهد نمادی از مردم و جامعه ایران را به تصویر بکشد.

این کاریکاتوریست در خلق پیراهن مردی که نماد مردم ایران است، نشانه‌هایی از تورم و مشکلات اقتصادی را به تصویر کشیده و یادآور می‌شود که شرایط مردم ایران از نظر مشکلات اقتصاد داخلی سخت است. در تصویر دیگری نیز آشکارا بیان می‌شود که هدف ترامپ از دادن دست دوستی به معترضان ایرانی، دزدیدن بشکه‌های نفت آن‌ها است.

همچنین شرایط اغتشاش و ناامنی در روزهای اخیر را با شعله‌های آتشی نشان می‌دهد که اتفاقا دورتادور خود مردم ایران را فرا گرفته و حاصلی غیر از ضرر و زیان برای آن‌ها نخواهد داشت. همچنین کمال شرف بازهم از نقش رژیم صهیونسیتی غافل نشده و نماد این رژیم را روی دست‌های ترامپ نمایان کرده تا بتواند همچنان به مبارزه هنری خود با آن‌ها ادامه دهد.