به گزارش اصفهان زیبا؛ در ماه گذشته و در پی تحولات و التهابهای اجتماعی کشور، یکی از پرسشهای جدی که در فضای عمومی و فرهنگی کشور مطرح شده، نسبت نوجوانان با این شرایط و نقش آنها در کنشگری سیاسی اجتماعی است. نوجوانان بهعنوان گروهی در حال شکلگیری هویت فردی و اجتماعی، بیش از دیگران در معرض تأثیرپذیری از رخدادها، روایتها و فضای رسانهای قرار دارند.
ازسویدیگر، همین گروه میتواند در بزنگاههای اجتماعی، به کنشگرانی فعال تبدیل شود، کنشگرانی که واکنشها، پرسشها و حتی سکوتشان، حامل معناست و نمیتوان آن را نادیده گرفت.در چنین شرایطی، توجه به نهادهایی که بهصورت مستقیم با نوجوانان در ارتباطاند، اهمیتی بیشتر پیدا میکند.
مجموعههای فرهنگی و تربیتی، هیئتها، کانونها و تشکلهای مردمی، ازجمله مهمترین واسطههای اجتماعی میان نوجوانان و فضای کلان جامعه محسوب میشوند؛ گروههایی که همواره عملکردشان موردتوجه روزنامه «اصفهانزیبا» بوده و این بار هم باتوجهبه اهمیتی که بیان شد، به سراغشان رفتهایم.
پرسشهای ما در این گفتوگو ناظر به وضعیت پرالتهاب کشور، این گونه بوده است: حالوهوای این مجموعهها بعد از تحولات اخیر چگونه است؟ آیا تغییری در نگرش و ذهنیت مخاطبان نوجوان آنها ایجاد شده است؟ این مجموعهها چه اقدامهایی در واکنش به وقایع کشور انجام دادهاند و آیا تغییر راهبردی برای ادامه مسیر خود در پیش گرفتهاند؟
دست مجموعه
در دست مساجد محله
طاهر کریمی
عضو هیئتمدیره مجموعه فرهنگی مفتح
بعد از اغتشاشهای اخیر، مجموعه همچنان سرپاست و با همان قوت قبلی فعالیت میکند؛ بهطورنمونه، روال هیئت هفتگی حفظ شده است؛ با این تفاوت که سخنرانها تغییر کردهاند. پیشتر محتوای جلسهها بیشتر اخلاقی بود؛ اما اکنون سمتوسوی سیاسی و تبیینی پیدا کرده است.
علاوهبراین، در همان روزهای ناآرام نیز چند راهپیمایی کوتاه با همراهی چند مسجد اطراف در خیابانهای هشتبهشت و بزرگمهر برگزار شد. این برنامهها ۲۰ دی، ساعت ۷ شب و با حدود ۵۰۰ نفر با شعار «اللهاکبر» انجام شد؛ با این هدف که التهاب فضای محله کاهش یابد و قوتی باشد بر دل اهالی محله.
در حال حاضر برنامه خاص و جدیدی در دستورکار مجموعه نیست و تشخیص داده شد همان فعالیتهایی که پیشازاین وجود داشته است، کفایت میکند. تنها برنامه پیشبینیشده، توزیع آش در محلهای به مناسبت ۲۲بهمن است.
مخاطب مجموعه پرسش دارد
علی عشوری
مدیر اجرایی مجموعه عاشوراییان
باتوجهبه ماهیت کار تربیتی مجموعه و تنوع سنی مخاطبان، طبیعی است که در این فضا با پرسشها و مسائل مختلفی از سوی بچهها مواجه باشیم.
بعد از اتفاقهای اخیر، بخشی از مخاطبان دچار سؤال و ابهام شدند؛ برهمیناساس، بنا شد گروهها بهصورت مستقیم با بچهها صحبت کنند. با هدف تقویت اعضا، برای کادر اصلی نیز جلسهای با حضور آقایان ملتجی و طغیانی برگزار شد تا امکان پاسخگویی دقیقتر به پرسشها فراهم شود. تصمیم مجموعه این است که این جلسهها ادامهدار باشد.
در بعد اجرایی نیز برای نیمهشعبان، برنامه موکب در همان مسیری که سایر هیئتها حضور دارند، پیشبینی شده است؛ با این تفاوت که موکب صرفا پذیرایی نخواهد بود و جنبه تبلیغی و تبیینی آن تقویت میشود. تلاش بر این است که این بخش بهصورت نوآورانه و خلاقانه اجرا شود.
حتی مخاطب مذهبی هم امروزه پرسش دارد
محمدجواد هاشمی
عضو شورای راهبردی مجموعه فرهنگیتربیتی حبیب
مخاطبان مجموعه ما عموما از چند فیلتر عبور کردهاند؛ مذهبیاند و چون با مخاطب عام مواجه نیستیم، درمجموع وضعیت خوب ارزیابی میشود؛ هرچند بهطور طبیعی شبهههایی در ذهن مخاطبان شکل گرفته است. در همین راستا، در دو هفته اخیر، فضای برنامهها بهسمت تبیین مسائل حرکت کرده است.
پیشتر محتوای جلسهها بیشتر تربیتی بود؛ اما متناسب با فضای روز، موضوعهای جاری نیز مطرح شد و مخاطب هم اتفاقا با همراهی چشمگیری تعجبش را از برخی مباحث کمترشنیدهشده، بیان کرد.
برحسب همین احساس نیاز به پاسخگویی، بستر گفتوگوی جمعی و حتی فضاهای محدودتر برای گفتوگو فراهم شد تا مخاطبان راحتتر صحبت کنند و به اقناع برسند یا حداقل مجموعه از آنچه در ذهن آنها میگذرد آگاه شود.
تبیین ادامه مسیر جلسهها بود
زهرا بینام
عضو کادر گروه فرهنگی فانوس
در مواجهه با آنچه در کشور اتفاق افتاد، جلسههای هفتگی گروه بعضا برگزار نشد. این تصمیم صرفا به دلیل ملاحظههای امنیتی اتخاذ شد. در هفتههای بعد، باوجود قطع کامل فضای مجازی و دشواری در اطلاعرسانی، تنها یک روز قبل از جلسه امکان اطلاعرسانی از طریق پیامک فراهم شد و با همین شرایط نیز جمعیت قابلقبولی در جلسهها حضور پیدا کردند. راجع به برنامههای پیرامونی هم اگرچه یادواره اعتکاف برگزار و در مراسم اعتکاف هم به شرایط کشور اشاره شد، برنامه ویژهای را نتوانستیم برگزار کنیم.
مراکز فرهنگی اصفهان اجماعی ندارند
هادی الهینژاد
قائممقام مرکز فرهنگی شهید بهشتی
از همان ابتدای اتفاقهای اخیر و همزمان با شکلگیری فضایی شبیه به «جنگ دوازدهروزه»، مجموعه وارد وضعیت قرارگاهی شد. در این مقطع، همه مسئولان مجموعه، پای کار آمدند و مجموعه تلاش کرد متناسب با شرایط، طرحهایی را طراحی و اجرا کند که بخشی از آنها به مرحله اجرا رسید و بخشی نیز به دلیل محدودیتها یا تغییر شرایط، از دستورکار خارج شد.
یکی از محورهای اولیه، بحث حفاظت از مجموعه و مسجد بود. در این راستا، تیمبندیهایی با مشارکت نیروهایی از محلههای اطراف انجام شد. در کنار آن، فعالیتهای رسانهای نیز در دستورکار قرار گرفت و با همکاری حوزه هنری، تولیدات تصویری مختصری برای استفاده در فضای داخلی مجموعه تهیه شد. تبیین مباحث، بهویژه سخنان رهبری و همچنین پرداختن به مسئله تصاویر خشونت، از دیگر موضوعهایی بود که در جلسهها دنبال شد.همزمان با هفتمین روز شهادت شهدا نیز، یک جلسه با سخنرانی حجتالاسلام محسن کریمی برگزار شد و ایشان راجع به وقایع برای مخاطبان سخنرانی کردند؛ همچنین یک جلسه مخصوص مدیران و دبیران مجتمع آموزشی در همان روزهای نخست با حضور عضوی از شورای اسلامی شهر و عضوی از سپاه پاسداران برگزار شد. در این جلسه، به دلیل قطعبودن اینترنت، ریز جزئیات و اطلاعات منتقل شد تا اعضا به اطلاعات دستاول دسترسی داشته باشند و بتوانند کنشگری درستی داشته باشند.
در مدارس مجموعه نیز جلسههایی برگزار شد که در آن، مدیران صحبت کردند و اعضای سپاه برای گفتوگو با دانشآموزان دعوت شدند. برنامههایی مانند برپایی نمایشگاه یا بازدید از مکانهای تخریبشده نیز طراحی شد که برخی از آنها به دلیل عدم هماهنگی، اجرایی نشد. حتی ایدههایی مانند نمایش آثار تخریبشده برای دیدهشدن واقعیتها مطرح شد؛ اما به مرحله اجرا نرسید. کاروان اقتدار خانوادگی نیز به دلیل ملاحظههای امنیتی و وجهه کار، موردموافقت قرارنگرفت.
درمجموع، مجموعه فعالیت خود را بر دو محور متمرکز کرد: نخست، مراقبت و همراهی با بدنه خود مجموعه، از دانشآموزان تا مدیران؛ دوم، دسترسی به اطلاعات دستاول برای پاسخگویی به شبههها. در شرایط قطع اینترنت، این امکان فراهم شد که روایتهای مستقیم و بدون واسطه منتقل شود؛ هرچند آنچه بیان شد، اقدامهای مجموعه فرهنگی بهشتی بود و متأسفانه شاهد همافزایی با سایر مجموعهها نبودیم. درحالیکه در ابتدا سازمان تبلیغات و سپس جبهه فرهنگی انقلاب وظیفه اجماع مجموعههای فرهنگی را بهعهده داشتند، در این مدت تنها یک جلسه در سازمان تبلیغات برگزار شد که به نتیجه خاصی هم نرسید.
نه ریزش داشتیم نه تغییر ساختاری
عبدالرسول اسماعیلی
مدیر مجتمع فرهنگی باران
پس از اتفاقهای اخیر، در مجموعه تغییر چشمگیری از نظر ریزش مخاطب یا دگرگونی ساختاری رخ نداد.
روند کلی فعالیتها ادامه پیدا کرد و میتوان گفت اتفاق خاص و خارج از روال معمول مجموعه شکل نگرفت.
در این مدت، یک موکب در گلستانشهدا به مناسبت عید و تشییع شهدای اخیر برپا و در کنار آن، برنامههایی مانند تئاتر و سرود خیابانی با مضامین مرتبط اجرا شد؛ سخنرانیها نیز متناسب با فضای روز، بیشتر رنگوبوی سیاسی و تبیینی پیدا کرد و آقای داستانپور در همین چهارچوب سخنرانی داشتند.
این جلسهها، عمدتا پرسشوپاسخ بود و این روند، ادامه همان جلسههای معمول هفتگی مجموعه بود؛ گروههای دانشآموزی نیز در جلسههای هفتگی، به طرح شبههها و پرسشها پرداختند و پاسخگویی در همان ساختار همیشگی دنبال شد.
بهطورکلی، تغییری در رویکرد یا ساختار مجموعه ایجاد نشد و فعالیتها با همان چهارچوب قبلی ادامه پیدا کرد.
شهید مجموعه افقها را دگرگون کرد
احمد رجبی
مسئول کانون فرهنگی نورباران
آنچه در مجموعه ما میگذرد، این است که بچهها، ازجمله خود بنده، پیشازاین تجربه رفیق شهید نداشتیم و ازاینجهت، این اتفاق برای ما بسیار متفاوت بود. اعتقاد ما این است که شهید زنده بوده و پس از شهادت، دستوبال او در عالم بازتر میشود و به واسطه ارتباطی که با دوستانش دارد، افقهای جدیدی برای آنها نیز ایجاد میکند.
براساس همین منطق در روزهای گذشته فضای ذهنی اعضا تغییر کرده است؛ مثلا شخصی به بنده گفت که محاسبههای زندگیاش دگرگونشده و برخی عنوان کردند که بعد از این اتفاق متوجه شدند چقدر دنیایی شده بودند. این نوع اتفاقها در این مدت در پیرامون ما زیاد رخ داده است.
برای خود مجموعه نیز این موضوع یک نقطه عطف بود. شهید، از ارکان مجموعه محسوب میشد و همچنان باور داریم که به مجموعه غیرت و عِرق دارد؛ به همین دلیل، افقهای جدیدی به روی ما باز شد و وارد فاز تازهای با عنوان «قرارگاه اسماعیل» شدیم.
شروع این قرارگاه یک هفته بعد از شهادت بود و هدف آن تغییر رویکرد مجموعه، هم در حوزه معیشت مردم محله و هم در بعد نظامی است؛ به این معنی که بتوانیم اقتصاد و معیشت مردم محله را در صورت بحران بهطور حداقلی تأمین کنیم و ازطرفی، توانمندی نظامی اعضا نیز برای استفاده در شرایط نیاز، بیشتر شود.
گفتوگو بهجای واکنش هیجانی
محمدصالح گلی
مدیرمسئول مجموعه فرهنگی شهید مدرس
مخاطب پای کار ماند هیئت تعطیل نشد
مسئول هیئت مجموعه فرهنگی یادگاران
در این میان، دو هفته از جلسههای هیئت با حضور خانوادههای شهدا برگزار شد که فضای متفاوتی به جلسهها بخشید؛ ازجمله حضور همسر شهید طغیانی، مدافع امنیت زرینشهر، در فضای هیئت.
ایشان در جمع نوجوانان و جوانان حاضر شد و از شهید و زندگی مشترکشان صحبت کرد.
این فضا تأثیر مستقیمی بر مخاطبان گذاشت و بازخورد آن بهوضوح دیده شد؛بهگونهای که خود بچهها درخواست کردند برنامهها لغو نشود و با وجود شرایط موجود، اعلام کردند که در جلسهها شرکت
میکنند.