به گزارش اصفهان زیبا؛ استان اصفهان از مهمترین کانونهای تاریخی ایران به شمار میرود و شهر اصفهان بهمثابه یکی از شاخصترین شهرهای تاریخی کشور، با مجموعهای کمنظیر از آثار دورههای مختلف بهویژه عصر صفوی، جایگاهی ممتاز در میراث فرهنگی ایران و جهان دارد.
بناهایی مانند میدان نقشجهان و بافت گسترده تاریخی آن، اصفهان را به نمادی از تداوم معماری و زیست شهری ایرانی بدل کرده است. در کنار آن، شهرهایی چون کاشان نیز با خانههای تاریخی، باغها و آیینهای کهن، سهم مهمی در هویت فرهنگی استان دارند و مجموعه این ظرفیتها، اصفهان را به یکی از قطبهای اصلی تاریخ، هنر و گردشگری کشور تبدیل کرده است. با این حال، در سالهای اخیر توسعههای شتابزده، ساختوسازهای غیرمنطبق با ضوابط معماری سنتی و تأخیر در اجرای طرحهای مرمتی و بازآفرینی، موجب افزایش نگرانیها درباره آینده این محدوده تاریخی شده است.
در همین چارچوب، «اصفهان زیبا» اواخر مهر ماه، در گزارشی با عنوان «اداره راه و شهرسازی به مسئولیتهایش درزمینه بافت تاریخی عمل نکرده است» به سراغ این موضوع رفت و با مهدی طغیانی، نماینده مردم اصفهان و نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، در این خصوص گفتوگو کرد. او که پیش از آن گفت وگو در دیداری با مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری کشور، بر ضرورت توجه ویژه به بافت تاریخی اصفهان و اصلاح رویکردهای گذشته در تصمیمگیریهای کلان شهری تأکید کرده و بیان کرده بود اجرای دقیق تکالیف قانونی وزارت راه و شهرسازی در زمینه تهیه طرح ویژه برای بافت تاریخی اصفهان، میتواند نقطه آغازی برای نجات و احیای این میراث ارزشمند باشد.
طغیانی درگفت وگوی پیشین خود با «اصفهان زیبا»، با انتقاد از عملکرد وزارت راه و شهرسازی و ادارهکل راه و شهرسازی استان اعلام کرد که این مجموعهها در انجام تکالیف قانونی خود درباره بافت تاریخی اصفهان کوتاهی کردهاند. به گفته این نماینده مردم اصفهان، طبق قانون، وزارت راه و شهرسازی موظف به تهیه طرح ویژه برای بافتهای تاریخی از جمله اصفهان بوده، اما این طرح تاکنون بهطور کامل تدوین و اجرا نشده است. او همچنین تأکید کرد، در تصمیمات گذشته نیز توجه کافی به ویژگیهای خاص بافت تاریخی صورت نگرفته و همین مسئله موجب تضعیف روند احیا و ارتقای زیستپذیری این محدوده شده است؛ موضوعی که به اعتقاد طغیانی از مسیرهای نظارتی مجلس بهصورت جدی باید پیگیری شود.
اکنون و در ادامه همان پیگیریها، «اصفهان زیبا» بار دیگر به سراغ این موضوع رفت و اینبار اما از سیدروحالله سیدالعسگری، معاون میراث فرهنگی استان اصفهان درباره اجرای طرح ویژه بافت تاریخی اصفهان پرسیده است؛ پیگیری که نشان میدهد اداره راه و شهرسازی همچنان به مسئولیتهایش در اجرای طرح ویژه بافت تاریخی اصفهان عمل نکرده و این مسئله در بنبست این نهاد مانده است. با این حال اداره راه و شهرسازی به انجام طرح ویژه بافت تاریخی دو شهر تاریخی استان، یعنی زواره و نایین اقدام کرده ، اما درباره اصفهان و کاشان که از شهرهای مهم و سرآمد تاریخی کشور هستند، همچنان اقدامی انجام نداده است. از طرفی در پیگیری جدید مشخص شد اداره میراث فرهنگی استان اصفهان با انعقاد قراردادهایی با دانشگاه تهران و دانشگاه قزوین و نیز مکاتبه با مدیرکل راه و شهرسازی، پیگیریهای لازم را انجام داده است.
انجام طرح ویژه برای زواره و نایین
سیدروحالله سیدالعسگری، معاون میراث فرهنگی استان اصفهان همچون مهدی طغیانی با انتقاد از عملکرد اداره راهوشهرسازی، در خصوص عدم اجرای کامل طرح ویژه بافت تاریخی اصفهان میگوید: «ما طرح ویژهای برای بافتهای تاریخی نداریم، اما آن را از طریق یک نامه به اداره راه و شهرسازی پیگیری کردیم، با این حال، خودمان دو قرارداد مهم در این خصوص داریم: یکی با دانشگاه تهران و یکی با دانشگاه قزوین. در این دو قرارداد، مباحثی مثل محدودهبندی آثار تاریخی، از جمله محدوده جلفای اصفهان و از طرفی ضوابط و راهنمای طراحی برای حفاظت را انجام دادهایم.»
او در ادامه به وظایف اداره راه و شهرسازی در این خصوص اشاره و بیان میکند: «ما معتقدیم راه و شهرسازی باید ضوابط ویژه بافت تاریخی را تعیین کند، چون این وظایف بر عهده راه و شهرسازی است. واقعیت این است، برای اصفهان و کاشان، که از شهرهای سرآمد تاریخی استان و حتی کشور هستند، هنوز طرح ویژهای انجام نشده. در مقابل، برای دو شهر زواره و نایین، طرح ویژه توسط اداره راه و شهرسازی انجام شده است. ما پیگیر هستیم تا برای اصفهان و کاشان نیز هرچه زودتر این کار را انجام بدهند، چون این شهرها آثار تاریخی مهمی دارند و در نهایت باید فکری کرد.»
اقدامات جایگزین میراث فرهنگی برای جبران خلأ طرح ویژه
سیدالعسگری در پایان به اقدامات صورت گرفته از سوی اداره میراث فرهنگی استان اصفهان اشاره میکند و میگوید: «ما برای اینکه طرح ویژه اصفهان نیز انجام شود، دو مکاتبه با مدیرکل راه و شهرسازی برای سرعتبخشی به این کار انجام دادیم و به عبارتی برای شهر اصفهان، با اعتبارات وزارت میراث فرهنگی کارهایی انجام دادهایم، ولی راه و شهرسازی هنوز کاری برای اصفهان و کاشان انجام نداده و همانطور که گفته شد، تنها برای نایین و زواره طرح ویژه انجام شده است، البته ما در حال پیگیری هستیم که با توجه به اهمیت این مناطق، کار جلو برود.»