به گزارش اصفهان زیبا؛ توانمندسازی اقتصادی سالهاست بهعنوان راهبرد اصلی کمیته امداد تعریف شده، اما در استان اصفهان این سیاست با تمرکز ویژه بر اشتغال هدفمند و پایدار دنبال میشود؛ رویکردی که تلاش دارد حمایت را از پرداخت صرف مستمری به ایجاد درآمد پایدار تغییر دهد. در سالهای اخیر، این برنامهها شامل ارائه آموزشهای مهارتی، پشتیبانی مالی برای راهاندازی کسبوکارهای کوچک و طرحهای اشتغال دیگری بوده و تأثیر ملموسی بر کاهش فقر و افزایش خوداتکایی خانوارها گذاشته است.امسال در حالی که شعار «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی» سرلوحه برنامههای کشور قرار گرفته، کمیته امداد امام خمینی(ره) استان اصفهان نیز با عزمی جزم تلاش میکند تا مددجویان تحت پوشش خود را در همین مسیر توانمند سازد. برای بررسی جزئیات روند فعالیتها، میزان موفقیت طرحها و چالشهای پیش روی کمیته امداد در استان، به سراغ کریم زارع،مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) استان اصفهان رفتیم .
مددجویانی که کارآفرین میشوند
محور اول توانمندسازی شغلی،هدایت بهسمت ایجاد اشتغال انفرادی است.این فرایند با استعدادسنجی و آموزش آغاز میشود. به گفته زارع، پس از شناسایی تواناییهای فرد، آموزشهای مهارتی ارائه و سپس تسهیلات قرضالحسنه متناسب با نوع فعالیت پرداخت میشود. در سالی که گذشت، این تسهیلات بسته به رسته شغلی بین ۲۰۰ تا ۳۵۰ میلیون تومان بوده است.
او تأکید میکند:«این پرداختها کاملا هدفمند و مبتنیبر آمایش سرزمینی انجام میشود؛ بهگونهای که از اشباع یک حرفه در یک منطقه جلوگیری شود؛ بهعنوانمثال، اگر در محلهای ظرفیت بازار آرایشگری تکمیل شده باشد، مجوزهای جدید در همان حوزه صادر نمیشود.»
این حمایتها به پرداخت وام محدود نمیشود. نظارت، مشاوره و حتی پرداخت تسهیلات تکمیلی در صورت بروز مشکلات اقتصادی، بخشی از سازوکار تثبیت مشاغل است. این حمایتها بسته به نوع طرح بین سه تا پنج سال ادامه دارد. به گفته مدیرکل کمیته امداد استان، نمونههایی وجود دارد که مددجو با یک فعالیت کوچک آغاز کرده و امروز با جذب چندین نیروی کار، به کارآفرین تبدیل شده است.
بازار؛ حلقه تکمیلکننده اشتغال
یکی از چالشهای اصلی کسبوکارهای خرد، فروش و بازاریابی است. زارع میگوید:«کمیته امداد در این حوزه به سمت سکوهای دیجیتال حرکت کرده و به دلیل رایزنیهایی که با این پلتفرمها داشته،مددجویان با تعرفههایی بسیار کمتر از شرایط معمول بازار در این فضا مشغول به عرضه تولیدات خود هستند؛ همچنین تعامل با کارخانهها، شرکتها و دستگاههای اجرایی برای بازاریابی محصولات و حتی ایجاد سکوهای فروش اختصاصی، بخشی از شبکه حمایتی کمیته امداد از مددجویان را تشکیل داده است.»
کاریابی همراه با مشوق
محور دوم فعالیتها، کاریابی مستقیم است. در این مدل، کمیته امداد با شناسایی صنایع و کارگاههای نیازمند نیروی کار، مددجویان را معرفی میکند. شرط اصلی، پرداخت حقوق مطابق قانون کار و بیمه کردن نیروست.
زارع توضیح میدهد: «به ازای هر نیروی جذبشده، ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات قرضالحسنه به کارفرما پرداخت میشود یا در صورت عدم نیاز به سرمایه، حق بیمه مددجو تا سه سال تقبل میشود. اگر همکاری به هر دلیل قطع شود، کارفرما موظف به جایگزینی نیروست؛ در غیر این صورت، مشوقها بازپس گرفته میشود.»
زنجیرههای راهبری
مدل سازگارتر با شرایط مددجویان
محور سوم که مدیرکل کمیته امداد اصفهان آن را راهبردیترین مسیر اشتغال میداند، ایجاد زنجیرههای راهبری است. در این الگو، یک راهبر حرفهای با شناخت بازار و توان تأمین مواد اولیه، تولید مددجویان را مدیریت میکند. مددجو در این ساختار صرفا بر تولید تمرکز دارد و دغدغه تأمین مواد اولیه یا نوسانهای بازار را ندارد.
به گفته زارع، تاکنون بیشترین اقدام و استقبال درزمینه هدایت شغلی بوده است؛ ولی بهدلیل ریسک کمتر زنجیرههای راهبردی برای مددجویان تقویت این رسته در دستورکار قرار گرفته است.
اشتغال متناسب با توان خانواده
همه خانوادهها امکان خودکفایی کامل ندارند. در چنین شرایطی، مشاغل خرد و پارهوقت تعریف میشود؛ فعالیتهایی مانند چند ساعت قالیبافی در روز. این نوع اشتغال علاوهبر ایجاد درآمد، به حفظ عزت نفس و سلامت روحی فرد کمک میکند؛ همچنین لطمهای به وظایف مادری یا همسری وارد نمیکند.
به گفته زارع، در برخی موارد یک خانواده سهنفره علاوهبر مستمری، از محل این فعالیتهای خرد درآمد هم کسب میکند که در کنار یارانه و کالابرگ، به پایداری معیشت کمک میکند.
منابع مالی و نقش خیرین
تسهیلات اشتغال استان در سال گذشته به ۲,۲ همت رسید که از محل اعتبارات مصوب تأمین شد. در این میان، از کمکهای مردمی بهعنوان مکمل برای مددجویان نمیتوان چشمپوشی کرد.
در طرح اکرام ایتام،کمکهای حامیان از 50 هزارتومان با داشتن یک فرزند تا چند صد میلیون تومان با داشتن چند هزار فرزند متغیر
است.
زارع با اشاره به این طرح میگوید:« میانگین کمک ماهانه حامیان به ایتام در استان دو میلیون تومان برای هر یتیم است و در برخی موارد این رقم به ۱۰ میلیون تومان نیز میرسد. برای فرزندان غیر یتیم نیز میانگین کمکها ماهی یک میلیون تومان است.»
او اظهار میکند:«البته در این میان،کمیته امداد به سراغ شرکتها و کارخانهها برای جلب کمک،تحت عنوان مسئولیت اجتماعی نیز میرود.این مسیر کمی دشوار است؛ولی ما تمام تلاشمان را میکنیم تا به ثمر برسد.»
۱۰ هزار قلم لوازمخانگی در یک سال
زارع با اشاره به خدمات حمایتی میگوید: «سال گذشته در استان اصفهان ۱۰هزار قلم لوازمخانگی شامل یخچال، تلویزیون، فرش، جاروبرقی و اجاقگاز بر اساس نیازسنجی خانوادهها توزیع شد که ارزشی بالغ بر ۱۵۰ میلیارد تومان داشته است.»
به گفته او، این حمایتها با مشارکت شرکتها، خیرین، مردم و استفاده از ظرفیتهای دولتی تأمین میشود. طبیعی است که میزان این خدمات در استانها متفاوت باشد. استانی ممکن است ۱۰هزار قلم توزیع کند و استانی دیگر سه یا چهار هزار قلم. هرچه درآمد مردم و مشارکت اجتماعی افزایش یابد، دامنه خدمات نیز گستردهتر میشود.
خدمات پایه بدون وقفه
او تأکید میکند:«برخی خدمات در همه استانها به صورت ثابت ارائه میشود؛ از جمله تسهیلات اشتغال، ودیعه مسکن، کارگشایی، مستمری و کمکهزینههای درمانی.مبلغ این خدمات مشخص و ثابت است و از محل بودجه تامین میشود. البته تمام اینها کمکهزینه است و هیچگاه ادعایی مبنیبر پوشش کامل همه هزینهها نداریم.»
به غیر از این خدمات پایه،باقیمانده این مبلغ در راستای کمکهای اضافهتر برای خانوادهها صرف میشود.
ضعف در معرفی خدمات و ضرورت تقویت فرهنگ نیکوکاری
مدیرکل کمیته امداد استان اصفهان در بخش پایانی گفتوگو با نگاهی انتقادی میگوید:«ما در بیان خدمات ضعیف بودهایم و نتوانستهایم خود را آنگونه که هستیم، معرفی کنیم. اینجا نقش رسانه بسیار مهم است تا این خدمات به جامعه معرفی و فرهنگ مشارکت تقویت شود.»
زارع تأکید میکند:«اگر هر فرد به شعاع اثر خود مثل خانواده، دوستان، همکلاسیها و همسایهها بیتفاوت نباشد و در حد توان خود کمک کند، بسیاری از مشکلات کاهش مییابد.»
او با اشاره به افزایش سن خیرین میگوید:« عده زیادی از خیرین ما رو به سالمندی هستند و این دغدغه در میان جوانان ما متأسفانه کمتر دیده میشود.ما باید این دغدغه را در جوانان ایجاد کنیم.کمیته امداد بر همین اساس، روشهای سنتی را محدودتر و بسترهای آنلاین برای پرداخت صدقات و حمایت از ایتام را تقویت کرده است تا نسل جوان احساس همراهی بیشتری داشته باشد.»