به گزارش اصفهان زیبا؛ برای شهرداری اصفهان، دهه 70 دهه سازندگی بود؛ در راستای دهه 60 که در شهرداری تحولات ساختاری و اداری گستردهای پدید آمد، در دهه 70 شهرداری تبدیل به نهادی شده بود آماده برای دوران پس از جنگ.
همانطور که قبلا در مطلبی تحت عنوان «دیکتاتوری در سازندگی» دیدیم، در دوره حمیدرضا عظیمیان که از ابتدای دهه 70 شروع شد، طرحهای «اصفهان+22» کلید خورد و با حدت و سرعت زیادی اجرا شد و شهر تبدیل به کارگاهی شد که هر نقطه از آن پروژهای در حال اجرا بود. از نیمه دهه 70 به بعد نیز دوره جدیدی از مدیریت شهری با مدیریت مهندس جوادی در اصفهان شروع شد که همراستا با دوره قبلی بود. در گفتوگویی که اصفهان زیبا با محمد طاهری و هوشنگ پوریایولی داشته است، ما به اتفاقات این دوره میپردازیم. آنچه در ادامه میخوانید حاصل این گفتوگو است.
مهندس جوادی، سیوپنجمین شهردار اصفهان بود و از 11 آبان 76 تا 15 اردیبهشت 82 تصدی این مسئولیت را برعهده داشت. مهندس جوادی قبل از اینکه به شهرداری اصفهان بیاید در جهاد سازندگی کار میکرد، مدتی هم مدیرکل برنامهریزی استانداری سیستان و بلوچستان بود و بعد از آن هم به سمت شهردار زاهدان منصوب شد. زمانی که حمیدرضا عظیمیان به شهرداری اصفهان آمد، مهندس جوادی را به عنوان معاون مالی و اداری شهرداری اصفهان منصوب کرد. بعد از رفتن مهندس عظیمیان بود که مهندس جوادی شهردار اصفهان شد.
مهندس جوادی و آغاز به کار شورای شهر در اواخر دهه 70
شوراهای شهر اصفهان در انتهای دهه 70 شروع به کار کرد و بر همین اساس، مهندس جوادی اولین شهردار اصفهان بود که به وسیله شورای اسلامی شهر اصفهان انتخاب شد. بعد از تشکیل اولین شورای شهر در زمان مرحوم آیتالله طالقانی، وزارت کشور، شورای شهر را ملغی کرد و این تا اواخر دهه 70 دیگر تشکیل نشد. بعد از تشکیل شورای اسلامی شهر، مهندس جوادی اولین شهرداری بود که توسط این شورا انتخاب شد. قبل از اینکه شورای شهر تشکیل شود، طرحهای شهری در درون شهرداری تهیه و تصویب و در نهایت تایید استاندار نیز پای این طرحها زده میشد. اما در شورای شهر نظرات مختلف بود، با این حال شورای شهر اول، با شهرداری و مهندس جوادی همافزایی داشت و کارها پیش میرفت.
تعامل با مردم و دوری از برخوردهای خشن
یکی از کارهای مثبت او این بود که مهندس آزمایش را که قبلا شهردار اصفهان بود، به عنوان مشاور خود منصوب کرد تا بتواند از تجربیات قبلی یک شهردار کارآزموده استفاده کند. یکی از محسنات او هم این بود که قبل از شهردار شدن، معاون مالیاداری شهرداری بود و مسائل و مشکلات شهر را به خوبی میشناخت. حتی یکی از بانیان اصلی طرح «اصفهان+22» که در زمان عظیمیان طراحی شد، آقای جوادی بود. همچنین او آدمی مردمی بود و نهتنها برخورد خشنی با مردم نداشت، بلکه با آنها تعامل میکرد. یکی از علل پیشرفت کار در زمان مهندس جوادی همین نوع برخورد او با مردم بود.
توسعه فضاهای سبز شهری و محلی
در زمان مهندس جوادی طرح معابر زیادی اجرا شد، مثل خیابان میرزا طاهر، تعریض خیابان آتشگاه، ایجاد پل دفاع مقدس و آغاز ایجاد حلقه سوم ترافیکی شهر اصفهان. همچنین فضای سبز شهری در زمان او توسعه خوبی پیدا کرد. در این مورد میتوان طرح توسعه فضای سبز کوه صفه را مثال زد که در زمان او به خوبی توسعه پیدا کرد. همچنین فضای سبز محلی هم در زمان مهندس جوادی به خوبی گسترش پیدا کرد. علاوهبراین، به دلیل روحیه و شخصیت فرهنگی که مهندس جوادی داشت، در ادامه برنامه قبلی سالنهای مطالعه و سالنهای ورزشی را به شهر اضافه کرد.
صدور مجوز تفکیک اطراف باغ غدیر اشتباه بود
یکی از ایراداتی که در ایجاد معابر به کار او وارد بود، بحث باغ غدیر و صدور مجوزهای تفکیک اطراف آن بود. در آن زمان، پل غدیر ساخته شده بود، اما جلوی آن هنوز باز و اتوبان صیاد شیرازی هنوز احداث نشده بود. بنابراین نیاز بود تا خانههای اطراف این منطقه آزادسازی شود. آنهایی هم که در این منطقه مثل مهرآباد سکونت داشتند، حاضر نبودند زمین یا خانه معوضی در جایی مثل دریافت کنند. کاری که مهندس جوادی کرد و به نظر ما ایراد اساسی داشت این بود که قسمتی از فضایی را که در طرح اصلی برای باغ غدیر در نظر گرفته شده بود، برای سکونت اهالی خیابان مهرآباد به صورت معوض به آنها اختصاص داد.
شروع حفاری مترو در زیر زمین
یکی از پروژههای مهمی که در زمان مهندس جوادی روی آن دست گذاشته شد، پروژه مترو بود. طرح و مطالعات خط مترو مربوط به قبل از انقلاب بود. در زمان ملکمدنی یک اداره ویژه به آن اختصاص داده شد تا مطالعات پروژه آن ادامه پیدا کند. در زمان عظیمیان بخشی از کار را در محدوده خیابان کاوه تا میدان شهدا بر روی زمین شروع کردند. اما در ادامه امکان اجرای روباز مترو نبود و باید خط مترو در زیر زمین ادامه پیدا میکرد. در زمان مهندس جوادی، دو دستگاه TBM برای حفر تونلهای مترو خریداری کردند و ادامه حفاری را که در زیر زمین بود، در همین دوره شروع کردند.
اشتباه محاسباتی اتوبان شهید خرازی که هنوز هم به آن گرفتاریم
یکی دیگر از اشکالاتی که از نظر ما به او وارد بود، اجرای طرح اتوبان شهید خرازی بود. طرح مطالعاتی این اتوبان در زمان ملکمدنی انجام شد؛ به این صورت که یک مسابقه سراسری برای طراحی آن برگزار کردند و قرار شد از طرح برنده در اجرای این طرح استفاده کنند. اما اجرای طرح به هر دلیلی متوقف شد.
در زمان عظیمیان این طرح را شروع و از خیابان کاوه تا خیابان امام خمینی را اجرا کردند. بعد از آن تا پل وحید هم در زمان مهندس جوادی اجرا شد. اما این طرح یک مشکل اساسی داشت و آن هم زمان بین مطالعه تا اجرا بود. از زمانی که مطالعات طرح را شروع کردند تا زمانی که اجرای آن شروع شد، فاصله زمانی زیادی گذشته بود. در زمانی که مطالعات طرح انجام شد، خیابان خرم و خیام، کمتر مغازه و گاراژ داشت و همین امر در محاسبات هزینه آزادسازی آن تاثیر داشت. در زمانی که میخواستند طرح را اجرا کنند به دلیل افزایش تعداد مغازهها و گاراژها، هزینه آزادسازی زیادی به شهرداری تحمیل میشد و چون شهرداری نمیتوانست این هزینه را پبردازد در طرح اولیه، تغییراتی بهوجود آوردند؛ به این صورت که عرض اتوبان را که در طرح اولیه 120 متر در نظر گرفته شد، کاهش دادند تا قدری از هزینهها کاسته شود.
اما قدر مسلم این بود که با کاهش عرض اتوبان در این نقطه، گره ترافیکی ایجاد میشود. بنابراین باید راه جایگزینی ایجاد شود تا این گره ترافیکی از بین برود. ایده جایگزین این بود که از فلکه دانشگاه صنعتی تا پل وحید خیابانی به موازات اتوبان خرازی ایجاد کنند تا این خیابان بتواند به صورت کمکی بخشی از بار ترافیکی اتوبان را در خود مدیریت کند. اما این راه جایگزین تاکنون اجرا نشده است و ما هنوز هم شاهد معضل ترافیکی اتوبان شهید خرازی و اثرات کاهش کارشناسینشده آن هستیم.
طرح ادغام رهنان و خوراسگان در اصفهان
یکی از سیاستهای شهرداری در آن دوره این بود که شهرهای اقماری اصفهان مثل رهنان و خوراسگان ذیل شهرداری اصفهان قرار گیرد. چون به دلیل گسترش شهر، عملا این بخشها در شهر اصفهان ادغام و پیوسته شده و مدیریت مسائل شهری آن پیچیده و سخت شده بود. در برخی محلات، بخشی از محله مربوط به شهرداری اصفهان و بخشی دیگر زیر نظر شهرداری خوراسگان بود و این برای مردم سردرگمی ایجاد میکرد. بر همین اساس طرح ادغام دو شهر رهنان و خوراسگان به شهرداری اصفهان مطرح شد. از مزایای ادغام شدن این بود که بخشی از امکانات شهری شهر اصفهان را در این مناطق کمتربرخوردار هزینه کردند. از معایب این کار هم این بود که فورا قیمت زمینهای این مناطق افزایش پیدا کرد و برای مردم و ساکنان آنجا مشکلاتی را ایجاد کرد.
نصب و راهاندازی تلهکابین صفه
یکی از مهمترین اقدامات تفریحیفرهنگی شهرداری اصفهان در این دوره، راهاندازی تلهکابین صفه بود. در این رابطه با ید گفت در زمان مهندس جوادی دو دستگاه تلهکابین از کانادا خریداری کردند تا یکی از دستگاهها را در کوه صفه و دیگری را در کوه آتشگاه نصب و تلهکابین را راهاندازی کنند. در آتشگاه این طرح به دلایل مختلف اجرا نشد و این دستگاه را که تلهکابین آن نصب نشد به اردبیل فروختند. اما طرح تلهکابین کوه صفه را در همان زمان نصب و آغاز کردند.
تقسیم کار بین شهرداری و میراث فرهنگی
قبل از زمان مهندس جوادی برای حفاظت از پلهای تاریخی سازمان نوسازیبهسازی در شهرداری اصفهان تاسیس شد. با این حال سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، در آن دوره اعتقاد داشت که در زمینه بافت و بنای تاریخی و میراثی، همهکاره و تصمیمگیر اصلی اوست. در دوره مهندس جوادی برای اینکه این مشکل حل شود طی جلسهای مقرر شد نظارت با میراث فرهنگی و تامین هزینه و اعتبار هم با شهرداری باشد.
مهندس جوادی، ادامهدهنده راه دوره عظیمیان
به یک معنا مهندس جوادی ادامهدهنده راهی بود که در دوره مهندس عظیمیان پیریزی شد و پروژه «اصفهان+22» را که در دوره قبل از مهندس جوادی، آغاز و بیشتر آن اجرا شده بود، به اتمام رسانید. بحث بلندمرتبهسازی که در زمان عظیمیان تابوی آن شکسته شد، در زمان جوادی هم ادامه پیدا کرد. اما بین این دو دوره از نظر بلندمرتبهسازی تفاوتهایی وجود داشت. در زمان عظیمیان در مرکز شهر و در بافت قدیم چند پروژه بلندمرتبهسازی انجام شد. مهندس جوادی هم بلندمرتبهسازی را ادامه داد، اما نه با این ایده که در مرکز شهر و بافت قدیم این کار را انجام دهد. بلکه این کار را به حاشیه شهر و به مناطقی مثل منطقه 8 و منطقه 10 برد.