“فلسطین” و “مقاومت” در آینه کتاب کودک/ معرفی 26 اثر

پرستوها به پرواز در می‌آیند تا از بچه‌ها خبری بگیرند. کوچه‌های ویران، مدرسه‌های ویران، بوستان‌های ویران. نه! از بچه‌ها خبری نیست که نیست! صداهای عجیب غریب می‌شنوند: صدای رگبار گلوله، غرّش تانک، شلیک توپ، انفجار… غزه میدان جنگ شده است!

به گزارش اصفهان زیبا؛ در مطلب قبل توضیح دادیم که چگونه فلسطین برای ایرانیان مسأله شد و به سخنرانی‌های روشنگرانه حضرت امام خمینی(ره) (در قیام 15 خرداد 1342) و کتاب‌های شاگردان ایشان مانند مرحوم اکبر هاشمی رفسنجانی و شهید مطهری و شهید آیت‌الله خامنه‌ای و نوشتار و سخنرانی‌های دیگرانی همانند فخرالدین حجازی، دکتر علی شریعتی، آیت‌الله طالقانی و جلال آل احمد، اشاره کردیم. (اینجا)

اکنون به معرفی اجمالی کتاب‌های امروزی‌تر ویژه کودکان و نوجوانان می‌پردازیم.

الف) انتشارات جمال

واحد کودک و نوجوان انتشارات جمال در 2 سال اخیر چند کتاب کودک خوب در معرفی جبهه مقاومت تولید کرده است.

1- «مسابقه موشک‌ها» نوشتۀ مرضیه سیددخت دهبار از انتشارات جمال، ازجمله کتاب‌هایی است که تحت تأثیر جنگ 12 روزه تحمیلی اسرائیل علیه ایران و قدرت پهپادی و موشکی ایران نوشته شده است. نویسنده در این داستان، با بهره‌گیری از زبانی ساده و در عین حال تاثیرگذار، جنایات رژیم صهیونیستی و تلاش مظلومین فلسطینی برای رسیدن به آزادی را به تصویر می‌کشد.

2- «پرستوهای غزه» جدیدترین اثر حجت‌الاسلام سید محمد مهاجرانی، کتاب دیگری از انتشارات جمال است که پس از جنگ اخیر غزه نگارش شده است. در بخشی از کتاب چنین نوشته است: «پرستوها به پرواز در می‌آیند تا از بچه‌ها خبری بگیرند. کوچه‌های ویران، مدرسه‌های ویران، بوستان‌های ویران. نه! از بچه‌ها خبری نیست که نیست! صداهای عجیب غریب می‌شنوند: صدای رگبار گلوله، غرّش تانک، شلیک توپ، انفجار… غزه میدان جنگ شده است!»

3- کتاب «شاهد و شرور» به قلم امیر گلپایگانی کتاب دیگری از انتشارات جمال است که تحت تأثیر قدرت موشکی و پهپادی کشور عزیزمان ایران در جنگ 12 روزه نوشته شده است. صفحه‌آرایی دوطرفه این کتاب، دوگانه جالب و متفاوتی را در تقابل موشک دشمن صهیونیستی (شرور) و پهپاد ایرانی (شاهد) ایجاد کرده است.

4- کتاب «کلید بازگشت» نوشتۀ ادریانا ابراهیم با ترجمۀ علیرضا سبحانی‌نسب توسط نشر جمال منتشر شده است. این کتاب دربارۀ سفر معنوی و تغییر درونی شخصیت‌ها برای یافتن معنای زندگی است. وقوع داستان درمیان شهروندان فلسطینی است که با ظلم اشغالگران صهیونیسم به سراسر دنیا آواره شده‌اند؛ کسانی که با عشق به وطن هر روز خود را سپری می‌کنند و به امید نابودی این دشمن بشریت سر به بالین می‌گذارند.

ب) انتشارات قندیل نور

به نظر می‌رسد از نومدرسه قندیل (قندیل نور) قرار است خبرهای جدید و پرسروصدایی در بازار نشر اصفهان بشنویم. نومدرسه قندیل محصولات متنوعی را در قالب کتاب‌های رمان، کتاب‌های آموزشی، پادکست‌ها، بازی‌های رومیزی و کمپین‌های فرهنگی تولید می‌کند. این محتواها با زبان ساده و قابل فهم، نوجوانان را تشویق به تفکر انتقادی و پرسشگری می‌کنند و مسیر شناخت عمیق‌تر هویت فردی و اجتماعی و تاریخ را برای آن‌ها هموار می‌سازند.

اما کتاب «پرونده زمین‌گیر: قصه ما و اسرائیل» با رویکردی پدیدارشناسی، جایگاه ویژه‌ای در تمام کتاب‌های منتشر شده نوجوان دارد. در واقع یک کتاب علمی تاریخ است؛ اما نه آن کتاب‌های تاریخ زمخت و عبوس. امید نصراللهی در این کتاب با نثری روان و جذاب و طنزگونه به بهانه ارائه تاریخ یهود و صهیونیسم به نوجوانان، بخش‌های مهمی از تاریخ ایران و جهان را به موازات هم گلچین کرده و نگاشته است.

«پرونده زمین‌گیر» می‌تواند همان کتابی باشد که نوجوانان با مطالعه‌اش گرفتار قلاب تاریخ شوند و آهسته‌آهسته به سمت مطالعات جدی تاریخی روبیاورند.

ج) انتشارات مدرسه

«ملت قهرمان» مجموعه‌ای ۱۴ جلدی از انتشارات مدرسه است که داستان‌هایی واقعی و نمادین از مقاومت مردم فلسطین را برای کودکان دوره دوم دبستان روایت می‌کند.

کتاب‌های «ملت قهرمان» لحظات ساده اما عمیقی از زندگی مردم فلسطین را به تصویر می‌کشند. این داستان‌ها با وجود تلخی‌هایشان، مملو از امید و درس‌های زندگی‌اند. کودکان با خواندن این کتاب‌ها نه‌تنها با شرایط دشوار هم‌سالان خود در غزه آشنا می‌شوند؛ بلکه می‌آموزند قهرمان واقعی کسی است که در برابر سختی‌ها ایستادگی می‌کند. کودکانی که با وجود آوارگی و ویرانی همچنان به مدرسه می‌روند و لبخند بر لب دارند، مصداق بارز قهرمان هستند. این داستان‌ها به کودکان یاد می‌دهند عشق به مردم، پایداری و ایمان به آینده‌ای روشن، از ویژگی‌های قهرمانان واقعی است.

اسامی کتاب‌ها به این شرح است: موش‌های موذی، قاصدک و گل‌های آفتابگردان، قشنگ‌ترین لباس دنیا، لیلا و قالیچه پرنده، بادبادکم برگرد، غولیِ دربه‌در، زیباترین لبخند، آرزوی زهرا، دشت زیتون، گنجشک‌ها و دماغ‌آهنی، غزه در آسمان، اولین شب آرامش، روزی که مادر شدم، او که رفت.

د) انتشارات جمکران

انتشارات جمکران نیز نشری فعال در حوزه کتب مذهبی کودک و نوجوان است.

1- کتاب «برگه‌های سفید دیوهای سیاه» به قلم حجت‌الاسلام محمد مهاجرانی و انتشارات جمکران است که همزمان با سالروز حماسه فلسطین (طوفان الاقصی)، و روز «نسل کشی کودکان و زنان فلسطینی» منتشر شد. این کتاب داستان دختری شجاع و مبارز از سرزمین فلسطین را بازگو می کند. دختری به نام محیا، اهل شهر حماسه ساز غزه مجروح است و در بیمارستان شفا بستری می شود. او با رنگ هایش به جنگ دشمن می رود و به جای یادداشت روزانه، هر روز چند نقاشی می کشد. نقاشی هایی از حال و هوای شهر غزه، شهر جهاد و پایداری.

2- کتاب «پاک‌کن جادویی» از انتشارات جمکران، داستان مقاومت یک پاک‌کن و دوستانش، مدادرنگی‌هاست. قهرمان قصه که شاید حتی اندازه یک بند انگشت شما باشد، در چند صفحه کوتاه، مفهوم مقاومت و همدلی را برای فرزندان ما پررنگ می‌کند و این مفهوم لابه‌لای تصاویر سرزنده و گرم کتاب به خوبی گنجانده می‌شود. نویسنده اثر، زهرا اخلاقی به خوبی دریافته است که دوره مستقیم‌گویی سرآمده و هرچه بتوانیم هنرمندانه‌تر در برخورد با کودکان عمل کنیم، برگ برنده بیشتری داریم.

3- کتاب «قهرمانان کوچک» کتاب دیگری از انتشارات جمکران و نوشته سیده زهرا طباطبایی است که داستان دو کودک فلسطینی را روایت می‌کند. حمود در هنگام تنش‌ها و درگیری‌های رخ‌داده میان فلسطینیان و اشغالگران اسرائیلی از خواب بیدار می‌شود. پایش می‌سوزد و از آن خون به بیرون می‌ریزد. او به دنبال مادر و برادرش می‌گردد و در همین حین صدای گلوله و انفجار از شهر به گوش می‌رسد. او به سختی خود را به چفیه مادر می‌رساند. داخلش دو تیرکمان می‌یابد.

ه) زبان‌های خارجی

کتاب «از نهر تا بحر» (From River to the Sea) از جمله آثار طراحی شده در آفریقای جنوبی است که توانسته نظر بسیاری از مخاطبان در سراسر جهان را به خود معطوف کند. این اثر، یک کتاب مصور و به اصطلاح رنگ‌آمیزی برای کودکان و نوجوانان است که با الهام از تاریخ، فرهنگ و وقایع اجتماعی سیاسی فلسطین توسط “ناتی نگوبان” طراحی شده است.

نگوبان با به تصویرکشیدن تاریخ فلسطین، به مخاطب خود یادآوری می‌کند که فلسطین پیش از حضور اسرائیل، کشوری آباد و شاد بود که مردمانش قرن‌ها با وجود آیین‌های مختلف اسلام، مسیحیت و یهود در کنار یکدیگر زندگی می‌کردند.

– کتاب «فتاه اسمها مریم» نیز اثر خدیجه بهبهانی از انتشارات براق است که به زبان عربی تولید شده است.

و) سایر کتاب‌ها

– کتاب مصور «کودک فلسطینی» از تقی انصاریان و انتشارات شفق، در اعتراض به حمله وحشیانۀ رژیم غاصب اسراییل به زنان و کودکان بی‌پناه غزه در سال 1400 منتشر شده است.

– «چرا فلسطینی خانه ندارد؟» کتاب شعر و رنگ‌آمیزی با اشعار اقدس کاظمی و تصویرگری شادی داوری است.

 

– کتاب «کابوس یک رویا: روایتی از شجاعت راشل کوری»، از انتشارات بروج و به قلم لیلا علوی است. در این کتاب، روایتی ساده و روان از زنی است که با شجاعت هرچه‌تمام‌تر در برابر بولدوزرهای رژیم صهیونیستی ایستاد و تا آخرین لحظه تلاش داشت تا مانع تخریب زندگی و خانه و کاشانه فلسطینیان شود. این کتاب روایتی است از اینکه چگونه شهادت این زن توسط هیچ نهاد حقوق بشری پیگیری نشده است و هیچ‌یک از عاملان این قتل به سزای عمل خود نرسیده‌اند.

– کتاب «یک تکه زمین کوچک» (A Little piece of ground) نوشتهٔ الیزابت لرد و ترجمهٔ پروین علی‌پور است.نشر افق این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر با نگاهی انسانی و صلح‌جويانه از يكی از طولانی‌ترين و وحشتناک‌ترين درگيری‌های تاريخ جهان سخن گفته است. نویسنده، داستانِ رنج‌هايی را می‌گويد كه كودكان فلسطينی در زندگی روزمره‌شان با آن‌ روبه‌رو می‌شوند. «كريم» قهرمان رمان حاضر و عاشق فوتبال است. او زمينی خالی پيدا می‌كند تا با دوستانش بازی كند. کریم در دور بعدی حكومت‌نظامی نمی‌تواند خود را به خانه برساند و گرفتار می‌شود.