اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) چیست؟

در روزهایی که صدای انفجار، آژیر خطر و اخبار نگران‌کننده به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده، تجربه اضطراب و بی‌قراری کاملاً طبیعی است

نوشته شده توسط: کهلانی در در آخرین خبر,جریده,سبک زندگی و پزشکی | بدون دیدگاه

به گزارش اصفهان زیبا؛ در روزهایی که صدای انفجار، آژیر خطر و اخبار نگران‌کننده به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده، تجربه اضطراب و بی‌قراری کاملاً طبیعی است. اما وقتی این فشار روانی ادامه‌دار شود، می‌تواند از یک اضطراب موقت فراتر رفته و به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) تبدیل شود؛ اختلالی که هم ذهن و هم بدن را درگیر می‌کند. مهم است بدانیم که PTSD نشانه ضعف نیست؛ بلکه پاسخ طبیعی بدن به یک وضعیت غیرطبیعی است.

PTSD چیست؟ وقتی مغز از حالت بحران خارج نمی‌شود

PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder) نوعی اختلال اضطرابی است که پس از تجربه یا حتی مشاهده یک رویداد شدیداً استرس‌زا مانند جنگ، انفجار، تهدید جانی، مرگ عزیزان یا حوادث طبیعی به وجود می‌آید.

در این وضعیت، مغز فرد همچنان در حالت «خطر» باقی می‌ماند، حتی زمانی که تهدید واقعی دیگر وجود ندارد. در واقع، سیستم هشدار مغز خاموش نمی‌شود و بدن مدام در حالت آماده‌باش است؛ حالتی که می‌تواند ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه پیدا کند.

علائم PTSD؛ فراتر از یک اضطراب ساده

علائم PTSD معمولاً در چهار دسته اصلی دیده می‌شوند و لزوماً محدود به زمان کوتاهی بعد از حادثه نیستند:

اگر این علائم بیش از چند هفته ادامه پیدا کنند و زندگی روزمره را مختل کنند، احتمال PTSD بالاست.

تأثیر PTSD بر بدن؛ وقتی ترس به علائم جسمی تبدیل می‌شود

PTSD تنها یک مشکل روانی نیست؛ بلکه بدن را هم تحت فشار قرار می‌دهد. برخی از علائم جسمی که ممکن است دیده شوند:

سیستم عصبی در حالت «هشدار دائمی» باقی می‌ماند و این وضعیت در بلندمدت می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، ضعف سیستم ایمنی و اختلالات خواب را افزایش دهد.

چه کسانی بیشتر در معرض PTSD هستند؟

هر کسی که یک رویداد آسیب‌زا را تجربه کرده باشد، ممکن است دچار PTSD شود، اما برخی گروه‌ها آسیب‌پذیرترند:

نکته مهم اینکه حتی تماشای مداوم اخبار، تصاویر خشن و ویدئوهای حوادث نیز می‌تواند در برخی افراد علائم مشابه اضطراب و PTSD ایجاد یا تشدید کند.

اثرات PTSD بر زندگی روزمره؛ وقتی اضطراب همه‌جا حضور دارد

PTSD می‌تواند تقریباً همه ابعاد زندگی فرد را تحت‌تأثیر قرار دهد:

اگر این وضعیت بدون مداخله و درمان ادامه پیدا کند، احتمال بروز مشکلاتی مانند افسردگی، انزوا، حملات پانیک یا حتی سوءمصرف مواد بیشتر می‌شود.

آیا PTSD قابل درمان است؟

بله. PTSD قابل درمان است؛ به‌خصوص اگر زود تشخیص داده شود و فرد از کمک حرفه‌ای استفاده کند. برخی از روش‌های مؤثر درمان عبارت‌اند از:

چه زمانی باید به متخصص مراجعه کرد؟

لازم است هرچه زودتر از کمک حرفه‌ای استفاده کنید اگر:

نادیده گرفتن این علائم می‌تواند باعث مزمن شدن آن‌ها شود، در حالی که مداخله زودهنگام، روند درمان را بسیار آسان‌تر می‌کند.

آگاهی؛ اولین قدم برای مراقبت از روان در دوران جنگ و بحران

در شرایطی که «خطر» و خبرهای تلخ به بخشی از واقعیت روزمره تبدیل شده، طبیعی است که ذهن و بدن واکنش نشان دهند. مهم این است که:

PTSD نشانه ضعف نیست؛ بلکه پاسخ طبیعی بدن به یک وضعیت غیرطبیعی و فراتر از تحمل معمول انسان است. آگاهی، گفتگو و مراجعه به متخصص می‌تواند مسیر بازگشت به احساس امنیت و آرامش را هموارتر کند.