به گزارش اصفهان زیبا؛ از خیابان امام خمینی(ره) که وارد خیابان بهارستان غربی میشویم، دوربرگردان دوم را دور میزنیم و آرام پیش میرویم تا به تابلویی برسیم که روی آن نوشته شده «شهرک قدس».
اگر کمی تندتر عبور کنیم ممکن است باعث شود تابلوی ابتدای شهرک را رد کنیم. پس از گذر از شلوغی خیابانهای اطراف، وارد محلهای میشویم که ناگهان ما را از هیاهو و ازدحام دور میکند و به دنیایی از سایهها و سبزی و درختان دعوت میکند.
سکوت و بافت متفاوت شهرک با فضای سبز فراوان و درختان بلند کاجی که دورتادور آپارتمانها را فراگرفته، از محلهای دنج و آرام خبر میدهد. دلیل این آرامش علاوه بر فضای پر از درخت، دوری محله از ترافیک مرکز شهر است. این محله که به «شهرک سبز» نیز معروف بوده از 131 بلوک در محوطهای محصور تشکیل شده و هر بلوک، از آپارتمانهای چهارطبقه که سهطبقه روی همکف قرار دارند.
خانههایی با نیمقرن خاطره
به گفته یکی از اهالی محله، 1048 دستگاه آپارتمان در شهرک وجود دارد و گویا در گذشته به «1048 دستگاه» نیز شناخته میشده. ظاهر ساختمانها نشان از قدمت آنها دارد. این آپارتمانها حدود 50 سال زندگی کردهاند و اکنون ردّ سالهای گذشته را بر چهرهشان میتوان بهوضوح دید. مصالح بهکاررفته در ساخت خانهها، در و پنجرهها و حتی برخی زنگها هنوز همانهایی است که از ابتدا تعبیه شدهاند و بهاصطلاح «فابریک» هستند! متراژ خانهها از شصتهفتاد متر شروع میشود و تا کمی بیش از 120 متر میرسد که با توجه به محل قرارگیری آنها و بافتشان (بازسازی شده باشند یا نه) قیمتهای مختلفی دارند.
بازارچهای که قلب تپنده شهرک بود
در ورودی شهرک، فضای سبزی قرار دارد که حوض سیمانی کوچکی آن را زینت داده و اطراف حوض چند نیمکت برای نشستن هست. پشت این محوطه، بازارچهای قدیمی خودنمایی میکند که از مغازههای فروش مایحتاج مردم تا بانک و بنگاه املاک را در خود جای داده است. شهرکنشینان برای خریدهای روزانه خود به این بازارچه مراجعه میکنند و تا پیش از اینکه فروشگاه کوثر در نزدیکی شهرک راهاندازی شود، بسیار شلوغ بوده و محل رفتوآمد و خبرگرفتن اهالی از حال یکدیگر. اما این بازارچه قدیمی هم دستخوش جریان زندگی شده و حالا کمتر از گذشته شاهد دیدار مردمی است که با آنها سالهای بسیاری را پشت سر گذاشته. مردم محله این بازارچه را ویترین شهرک میدانند و معتقدند که باید بیشتر به آن رسیدگی شود.
پناهی سبز در دل شلوغی شهر
شهرک در ابتدای ورود ما خلوت بود؛ اما حالا که غروب نزدیک است، کمکم سروکله عدهای از ساکنان آن پیدا میشود و خلوتی ساعتهای پیش، جای خود را به دورهمی دوستانه تعدادی از اهالی میدهد که روی نیمکتها نشستهاند. عدهای مشغول بازی هستند و چند پیرمرد هم در حال گفتوگو. از جوانترها خبری نیست و انگار میدانند که این فضای سبز مخصوص بازنشستههاست!
یکی از پیرمردها که مجلهای در دست دارد، گهگاهی آن را ورقی میزند و با بیمیلی به مطالب نگاهی میاندازد. از او درباره زندگی در شهرک میپرسیم و اینکه چندسال میشود که ساکن اینجاست؛ اما دلودماغ جوابدادن ندارد و میگوید از دوستان دیگر بپرسید.
یکی از اهالی شهرک که دارد شطرنج بازی میکند، میگوید: «والا اگر به شهرک رسیدگی کنند، جای خیلی خوبی برای زندگی است. به خاطر فضای سبز و درختانی که دارد، نه آلودگی محلههای دیگر را دارد و نه گرمای شدید آنها را. هوای شهرک چند درجه با بیرون تفاوت دارد و خنکتر است.»
زندگی در روایت اهالی محله
یکی دیگر از ساکنان سخن او را ادامه میدهد و میافزاید: «سالهای پیش شهرک هیئتمدیره داشت و مسائل و مشکلات را حل میکرد و حتی برای آسایش و امنیت بیشتر مردم نگهبان داشتیم؛ اما به دلیل اختلافنظرها دیگر ادامه پیدا نکرد.»
آقای خاوری از ساکنان قدیمی است که از سال 1362 در شهرک قدس سکونت دارد و از معتمدان محله بهشمار میرود. او با بیان اینکه شهرک یکی از محلههایی است که هنوز مردم از احوال یکدیگر باخبر هستند و روابط همسایهها با هم بسیار خوب است و مناسبات امروزی هنوز آنچنان آنها را درگیر نکرده، میگوید: «شهرک قدس بافت فرسودهای دارد و این را میتوانید از ظاهر خانهها متوجه شوید. خانههای اینجا ارزانقیمتتر از جاهای دیگر است و همین موضوع باعث شده افرادی ساکن شهرک شوند که از نظر مالی ضعیفتر هستند و بیشتر آنها هم از شهرهای دیگر به اصفهان مهاجرت کردهاند.»
نوسازی شهرک فراموش شده است!
خاوری ادامه میدهد: «از حدود دوسال پیش قرار شد سرمایهگذارانی برای بازسازی و نوسازی بافت فرسوده شهرک سرمایهگذاری کنند که متأسفانه هنوز این طرح عملی نشده و منتظریم با مسئولان مربوط اقدامی در این زمینه انجام دهند. هرچند عدهای از اهالی محل خودشان اقدام به بازسازی واحدهای خود کردهاند؛ اما همه ساکنان قدرت مالی کافی برای این کار ندارند.»
او شهرک قدس را مکانی مناسب برای زندگی میداند و از شهرداری و دیگر مسئولان میخواهد که بیشتر به این محله توجه کنند: «بعد از جنگ رمضان برخی خانهها به دلیل انفجار ناشی از حمله رژیم صهیونیستی به کلانتری، دچار خسارت و آسیب شدهاند که ساکنان توانایی بازسازی ندارند. از مسئولان و شهرداری منطقه12 درخواست داریم که برای تعمیر خانههای آسیبدیده هرچه زودتر اقدام کنند؛ زیرا بسیاری از آنها جای دیگری برای رفتن ندارند و مجبورند در خانههای بدون در و پنجره زندگی کنند که امنیت آنها را با مشکل روبهرو میکند.»
صبحی که آرامش ساکنان را برهم زد
بانوی میانسالی که پلاستیکی پر از دارو در دست دارد نیز به ما نزدیک میشود و میخواهد درباره محله چندکلمهای حرف بزند.
با لهجه شمالی، صحبتش را با اتفاقاتی که در زمان جنگ برایشان پیش آمده آغاز میکند: «ما از سال 1397 ساکن شهرک قدس شدهایم. من تازه عمل قلب انجام دادهام. زمانی که به شهرک حمله کردند مشغول خوردن صبحانه بودیم. صدای بسیار مهیبی بود و حال ما بسیار بد شد. موج انفجار باعث شکستن شیشهها و قاب پنجرهها شد. هنوز متأسفانه این آسیبها تعمیر نشده و ما به خاطر امنیت و اینکه حیوانات وارد خانه نشوند بهطور موقت پارچه و پلاستیک نصب کردهایم.»
این بانوی ساکن شهرک قدس از مسئولان درخواست دارد که به این محله توجه بیشتری داشته باشند و نسبت به تعمیر و بازسازی خانههای آسیبدیده هرچه سریعتر اقدام کنند.
مردم شهرک همدلاند
او میگوید که زندگی در شهرک قدس راحت و بیدغدغه است و اگرچه مردم ساکن محله از قشر نسبتاً ضعیف جامعه و شهرهای مختلف هستند؛ اما در کنار هم با سازش و همدلی زندگی میکنند. این بانوی شمالی میافزاید: «امکانات شهرک برای زندگی خوب است و ما مشکلی بابت حملونقل نداریم؛ چون ایستگاه مترو و اتوبوس به اینجا نزدیک است. در بازارچه و فروشگاه کوثر هم میتوانیم مایحتاج روزانه خودمان را تأمین کنیم. مسجد و فرهنگسرا هم در خود شهرک قرار دارد. فضای سبز فراوان هم هوای این محله را باصفا کرده است.»
زخمی که نیاز به ترمیم دارد!
بانوی دیگری از راه میرسد و میخواهد درباره صبحی که شهرک قدس مورد اصابت موشک دشمن قرار گرفت صحبت کند.
او ماجرای آن صبح را چنین تعریف میکند: «من و همسرم تنها در خانه زندگی میکنیم. همسرم بهتازگی چشمهایش را عمل کرده و روی تختخواب کنار پنجره خوابیده بود که یکباره صدای وحشتناکی شنیدیم. تختخواب همسرم از جا کنده شد و به سمت قفسههای آشپزخانه پرتاب شد. خداراشکر اتفاق بدی نیفتاد؛ اما لنز داخل چشمش جابهجا شده بود و مجبور شدیم دوباره برای معالجه او را پیش دکتر ببریم.»
این بانوی ساکن شهرک قدس به ساختمانهای دیگری که آسیب دیده بودند هم اشاره میکند و با ناراحتی میگوید: «وسایل زندگی مردم از خانهها به بیرون پرتاب شدند و بعضی از همسایهها آسیب دیدند و چندنفری هم به شهادت رسیدند.»
او به اقداماتی که مسئولان بعد از حادثه انجام دادهاند اشاره میکند و میافزاید: «بعد از انفجار، تعدادی از درختان از ریشه کنده شدند؛ اما مسئولان شهرداری سریع آنها را جایگزین کردند. همچنین چند مأمور برای حفاظت از خانههای آسیبدیده در شهرک حضور داشتند. گاز محله را برای جلوگیری از خطرات بستند و به مردم اعلام کردند خانههای آسیبدیده برای دریافت خسارت و بازسازی به شهرداری مراجعه کنند.»
او میگوید که شهرک محلهای بسیار خوب و امن است و این پنج سالی که اینجا زندگی میکند مشکل خاصی برایشان پیش نیامده.
اطراف بعضی از محوطهها زباله و مقداری شیشه به چشم میخورد. از این بانوی ساکن شهرک قدس میپرسیم که وضعیت بهداشت محله و رسیدگی مسئولان چگونه است؟
او دلیل این موضوع را از بین رفتن سطلهای زباله به دلیل انفجار میداند و بیان میکند: «جلوی هر بلوک یک سطل زباله قرار داشت که مردم شبها زبالههای خود را درون آنها قرار میدادند و
مأموران شهرداری هم بهموقع برای بردن زبالهها میآمدند. اما چون سطلها از بین رفتهاند، مردم مجبورند زبالهها را فعلا جلوی خانهها بگذارند! پاکبانان هم هرروز صبح با جاروهای مکانیزه به نظافت محله میپردازند.»
امکانات ساده شهرک قدس برای یک زندگی معمولی
سری به اطراف میزنیم تا از امکانات شهرک قدس دیدن کنیم. مردم برای برگزاری نمازهای یومیه در مسجد المهدی که در مرکز شهرک واقع شده حاضر میشوند. در فرهنگسرای قدس که در جوار مسجد واقع شده، هم برخی کلاسها برگزار و کارهای مختلف فرهنگی و اجتماعی انجام میشود. در این فرهنگسرا، خانه بازی قرار دارد که محلی است برای رشد و بازی کودکان. در این خانه، بچهها علاوه بر استفاده از وسایل بازی، میتوانند در کلاسهای مختلف نیز شرکت کنند.
کتابخانه و سالن مطالعه قدس هم که از سال 1394 کارش را آغاز کرده، محلی است برای مطالعه کتاب و همچنین کارگاههای مادر و کودک و مشاورههای تحصیلی به دانشآموزان که بهصورت رایگان انجام میشود. زمین بازی و زمین بسکتبال سربازی نیز در میانه شهرک قرار دارند؛ جایی که جوانترها میتوانند اوقات فراغت خود را آنجا سپری کنند.
در بازار روز کوثر 13 که نزدیک به شهرک است، علاوه بر بازارچه قدیمی، مایحتاج روزانه مردم فراهم میشود. در شهرک قدس بوستانی وجود دارد که نسبت به فضاهای سبز بین بلوکها بزرگتر است.
در این پارک هم وسایل بازی برای بچهها و هم تعدادی دستگاه ورزشی برای عموم مردم نصب شده است. شهرک دو مدرسه داشت که یکی از مدارس با حمله دشمن صهیونیستیآمریکایی از بین رفته است و حالا تنها یک مدرسه ابتدایی باقی مانده. دانشآموزان پایههای تحصیلی بالاتر ناچارند برای ادامه تحصیل به شهرک کوثر یا مدارس اطراف بروند که این موضوع نگرانیهایی برای خانوادهها به وجود آورده است.