به گزارش اصفهان زیبا؛ بازار قطعات خودرو همواره یکی از بخشهای مهم و اثرگذار در چرخه خدمات حملونقل شهری بوده است. در ماههای اخیر، همزمان با افزایش قیمت برخی قطعات، این بازار نیز تغییراتی را تجربه کرده است.
مشاهدات میدانی از یک پارادوکس قابل تأمل حکایت دارد: قطعات بهمیزان کافی در انبارها موجود است، اما فرایند توزیع با کندی مواجه شده و بخش قابلتوجهی از کالاها وارد چرخه خردهفروشی نمیشود. برای بررسی شرایط موجود، به سراغ تعدادی از فروشندگان قطعات خودرو در سطح شهر رفتیم تا از نزدیک در جریان وضعیت قیمتها، عرضه کالا و نگاه فعالان این حوزه قرار بگیریم.
در راسته قطعهفروشان، رفتوآمد مشتریان همچنان جریان دارد و مغازهها فعالاند. فروشندگان با وجود تغییرات قیمتی، تلاش میکنند پاسخگوی نیاز مراجعهکنندگان باشند و بازار را در مسیر معمول خود حفظ کنند.
قطعه هست؛عرضه نیست
نخستین گفتوگوی ما با آقای محمدی، از فروشندگان باسابقه این صنف، انجام شد. او درباره تغییرات اخیر بازار میگوید: «در ماههای گذشته قیمت برخی قطعات افزایش داشته است. به طور میانگین میتوان گفت قیمتها حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بالا رفته و در بعضی موارد حتی به ۵۰ درصد هم رسیده است.» به گفته او، بخشی از این افزایش به شرایط تولید و تأمین مواد اولیه بازمیگردد. برخی تولیدکنندگان اعلام کردهاند که در تأمین مواد اولیهای مانند محصولات پتروشیمی و فولاد با محدودیتهایی مواجه بودهاند و همین موضوع بر روند تولید اثر گذاشته است.
آقای محمدی با اشاره به وضعیت عجیب بازار اضافه میکند: «کالا در انبارها موجود است، اما توزیع بهشکل منظم و متناسب با نیاز بازار انجام نمیشود. انگار همه منتظرند تا ببینند قیمتها در سال جدید کجا میایستد. در نتیجه قطعه در انبار هست، اما بهراحتی وارد مغازه نمیشود یا با قیمت بالاتر و محدودیت عرضه میشود. این یک رکود پنهان در دل فراوانی است.» به گفته او، گاهی بازار در حالت انتظار قرار میگیرد تا وضعیت قیمتها مشخصتر شود، اما فعالیت متوقف نشده است.
افزایش تقاضا برای قطعات دست دوم
در ادامه به مغازه آقای باقری در خیابان امام خمینی رفتیم. او نیز از فعالان باسابقه این حوزه است و وضعیت بازار را اینگونه شرح میدهد: «در کنار قطعات نو، تقاضا برای قطعات دست دوم هم بیشتر شده است. برخی مشتریان برای مدیریت هزینهها به این گزینه روی میآورند.» به گفته او، قطعات دست دوم معمولا از خودروهای اوراقی تهیه میشوند و قیمت آنها بر اساس میزان کارکرد و سلامت قطعه تعیین میشود.
آقای باقری درباره روند سالانه بازار نیز توضیح میدهد: «طبق روال هر سال، از ماههای یازدهم و دوازدهم معمولا فروشندگان کمتر تمایل به فروش گسترده دارند تا در سال جدید تکلیف قیمتها مشخص شود. این یعنی قطعه در انبار هست، اما برای فروش عرضه نمیشود؛ نوعی احتکار موقتی برای مدیریت ریسک قیمتی. این موضوع بیشتر به دلیل نوسانات پایان سال و نامشخص بودن نرخهای جدید است.» او اضافه میکند که این روند موضوع تازهای نیست و فعالان بازار با آن آشنایی دارند.
او همچنین به تغییر رفتار برخی مشتریان اشاره میکند و میگوید: «با توجه به قیمت بعضی قطعات نو، برخی افراد ترجیح میدهند قطعه معیوب را تعمیر کنند. خوشبختانه در بسیاری از موارد امکان تعمیر وجود دارد و این موضوع به کاهش هزینهها کمک میکند.»
واردات قطعه دست دوم متوقف شده است
در ادامه به سراغ آقای صمدی رفتیم که در زمینه فروش قطعات دست دوم فعالیت دارد. او میگوید:« پیش از این تجربه واردات قطعات دست دوم از کویت را داشتیم. »به گفته او، این واردات در سالهای گذشته بخشی از نیاز بازار را تأمین میکرد، اما در شرایط فعلی این مراودات کمتر شده است.
روند افزایش قیمتها هرسال بوده است
آقای هاشمی، یکی دیگر از فروشندگان بازار، در گفتوگو با ما به مقایسه قیمت برخی قطعات اشاره میکند. او میگوید: «برای مثال قطعهای که پیش از این حدود ۸۰۰ هزارتومان قیمت داشت، اکنون به حدود 1میلیون و 500هزار تومان رسیده است.» با این حال او معتقد است افزایش قیمتهایی که امسال رخ داده، روندی طبیعی در بازار محسوب میشود.
او در عین حال تأکید میکند: «نکته اینجاست که این افزایش قیمتها صرفا ناشی از کمبود نیست؛ بلکه بسیاری از قطعات در انبارها موجود است اما با این استدلال که باید با قیمت جدید فروخته شود، وارد بازار نمیشود. این موضوع به روند طبیعی توزیع لطمه زده است.» به گفته او: «این افزایش قیمتی که امسال داشتیم طبیعی است و تقریبا هر سال چنین افزایشی را شاهد هستیم. تفاوت شاید در میزان آن باشد، اما اصل افزایش قیمت موضوع تازهای نیست.»
او همچنین به موضوع جایگزینی کالا اشاره میکند و میگوید فروشندگان همواره باید موجودی خود را با شرایط جدید بازار تطبیق دهند. «گاهی قطعهای که با قیمت قبلی خریداری شده فروخته میشود، اما تأمین دوباره آن با نرخ جدید انجام میگیرد. با این حال تلاش میکنیم تعادل را حفظ کنیم و خدماترسانی ادامه داشته باشد.»
بررسی وضعیت بدنه خودرو
برای تکمیل این گزارش، سری نیز به یکی از صافکاریهای خیابان لاله زدیم. «اوس اصغر» که سالها در این حرفه فعالیت دارد، درباره تغییرات قیمت در قطعات بدنه خودرو میگوید: «برای نمونه، سپر پراید که قبل از عید حدود سه میلیون تومان بود، حالا در برخی موارد تا حدود هفت میلیون تومان قیمت دارد.»
در مجموع، مشاهدات میدانی نشان میدهد بازار قطعات خودرو با وجود افزایش قیمت برخی اقلام، همچنان فعال و پویاست. با این حال، چالش اصلی نه در کمبود قطعه، که در کندی توزیع و نوعی انتظار برای تعیین قیمتهای قطعی نهفته است؛ پدیدهای که در آن کالا بهمقدار کافی در انبارها وجود دارد، اما بهدلایل مختلف وارد چرخه خردهفروشی نمیشود.
به نظر میرسد این بازار، همانند بسیاری از حوزههای اقتصادی، در حال تطبیق با شرایط جدید است و فعالان آن با اتکا به تجربه و همکاری متقابل، تلاش میکنند روند تأمین قطعات و خدمات فنی بدون وقفه ادامه یابد.