به گزارش اصفهان زیبا؛ در دل محله آزادان اصفهان، در خیابان آتشگاه، جایی که بوی تاریخ با نفس روزمره مردم درهم میآمیزد، پایگاهی ایستاده که نامش را خون شهدا ساخته است. پایگاه بسیج شهدای آزادان نهفقط یک ساختمان، که حافظه زنده یک محله است؛ محلهای که از همان روزهای اول انقلاب تا امروز، در هر میدانی حاضر بوده است.
داوود نصر اصفهانی، فرمانده این پایگاه، مردی است که با آرامش حرف میزند؛ اما پشت هر جملهاش سالها تجربه و دلبستگی موج میزند. نشستن با او و شنیدن روایتش از این پایگاه، مثل ورقزدن آلبوم عکسی است که هر صفحهاش یک دوره از تاریخ این سرزمین را در خود دارد.
راز کمیته تا بسیج؛ ریشههایی که عمیقاند
پایگاه بسیج شهدای آزادان پیش از آنکه رسمیت بیابد، وجود داشت. از همان روزهای پرشور انقلاب، مردم محله در قالب کمیتهها و تشکلهای مردمی دور هم جمع شده بودند. اما نقطه عطف، پنجم آذر ۱۳۵۸ بود؛ روزی که فرمان تاریخی امام خمینی(ره) برای تشکیل بسیج بیستمیلیونی صادر شد. از آن روز، این جمع مردمی رسمیت یافت و پایگاه بسیج شهدای آزادان متولد شد؛ تولدی که مصادف بود با آغاز جنگ تحمیلی.
محله آزادان از همان ابتدا فرزندانش را روانه جبهه کرد. 36 شهید، تعداد زیادی جانباز و آزاده و برخی مفقودالاثر که هنوز خبری از آنها نیست. این است بهایی که این محله کوچک برای دفاع از وطن پرداخته است؛ به همین دلیل بود که نام پایگاه را «شهدای آزادان» گذاشتند؛ نامی که هر بار بر زبان میآید، یادآور قربانیهایی است که فراموش نخواهند شد.
دو نسل، یک هدف
یکی از ویژگیهای برجسته این پایگاه، همزیستی دو نسل در کنار یکدیگر است. پیشکسوتانی که دوران جنگ را با پوست و استخوان لمس کردهاند، امروز در شوراهای مشورتی و هیئتهای اندیشهورز در کنار جوانان و نوجوانان نشستهاند. آنها در مساجد و در هیئتامنا حضور دارند و تجربههایشان را به نسل بعد منتقل میکنند.
نسل دوم، نوجوانان و جوانانی هستند که محور اصلی برنامههای پایگاه برای آنها طراحی میشود. نصر اصفهانی با رضایت میگوید که جوانان محله ارتباط خوبی با پایگاه دارند و محوریت اجرای برنامهها با خود آنهاست. این نکته کوچکی نیست. در روزگاری که جذب جوانان به فعالیتهای فرهنگی و مذهبی یکی از دشوارترین چالشهاست، این پایگاه توانسته پلی میان نسلها بسازد.
پس از آغاز جنگ رمضان، پایگاه بسیج شهدای آزادان بیدرنگ وارد میدان شد. فضاسازی محله، برنامههای عزاداری، راهاندازی موکبها در کنار پایگاههای همجوار، فعالیت در حوزه تجمعات، امنیت، فضای مجازی و تولید محتوا، همهوهمه باهمت اهالی محله شکل گرفت.
اما سنگینترین لحظه آن روزها، ساعت 1:20 بامداد عید فطر بود. اصابت موشک به خانه شهید مهدی نصر، یکی از اهالی همین محله، همه چیز را در یکلحظه تغییر داد. اکثر بچههای پایگاه خود را به محل رساندند. از پیشکسوتان و دوستان قدیمی جبهه هم کمک گرفتند. ساختمان در وضعیت بدی بود؛ اما آواربرداری با سرعت آغاز شد. در میان آوار، فرزند سهساله خانواده، آخرین بازمانده، زنده پیدا شد؛ لحظهای که نصر اصفهانی آن را با صدایی آرام، اما پر از احساس روایت میکند.
شهید مهدی نصر از اعضای قدیمی پایگاه بود؛ مربی کلاسهای تربیتی که در پایگاه برگزار میشد. مادرش، پری جاننثاری، فرمانده پیشین پایگاه بسیج خواهران محله آزادان بود؛ زنی که به نیازمندان محله توجه ویژه داشت و برنامههای مذهبی بسیاری برگزار کرده بود. شهید جاننثاری امانتدار محله بود و همین بود که در آن شب سخت، حراست از اموال خانواده نیز بر عهده بچههای پایگاه گذاشته شد.
برنامههایی که محله را زنده نگه میدارند
در طول سال، پایگاه بسیج شهدای آزادان میزبان طیف گستردهای از برنامههای فرهنگی و مذهبی است. فاطمیه، محرم، عید غدیر، دهه فجر و دهها مناسبت دیگر، همه با محوریت جوانان و نوجوانان محله برگزار میشود.
اما شاید درخشانترین وجه این پایگاه، برنامههای ورزشی و رزمی آن باشد؛ حوزهای که پایگاه در آن به رتبههای کشوری دستیافته است. این دستاورد نشان میدهد که وقتی برنامهریزی درست و انگیزه وجود داشته باشد، حتی یک پایگاه محلی میتواند در سطح ملی بدرخشد.
چالشهایی که صادقانه بیان میشوند
نصر اصفهانی از چالشها هم صادقانه حرف میزند. جذب نوجوانان و جوانان به پایگاه، مسجد و برنامههای فرهنگی، مهمترین دغدغه اوست؛ اما با همان صداقت میگوید که برنامههای خوبی برای رفع این چالش طراحی شده است. چالش دوم، هزینههای سنگین برنامههای فرهنگی است.
کیفیت برنامهها بهطورمستقیم به تأمین منابع مالی وابسته است و این واقعیتی است که بسیاری از پایگاههای مشابه با آن دستوپنجه نرم میکنند.
پایگاهی که ریشه دارد
پایگاه بسیج شهدای آزادان نمونهای است از آنچه یک نهاد مردمی میتواند باشد؛ ریشه در تاریخ، حضور در لحظههای سخت و نگاه به آینده از طریق نسل جوان. از 36شهیدی که نامشان بر این پایگاه نشسته تا کودک سهسالهای که از زیر آوار زنده بیرون آمد، این پایگاه روایت مردمی است که در هر شرایطی کنار هم ایستادهاند.
محله آزادان شاید در نقشه شهر اصفهان نقطهای کوچک باشد؛ اما در تاریخ این سرزمین، جایگاهی بزرگ دارد و این پایگاه، نگهبان این جایگاه است.