به گزارش اصفهان زیبا؛ کشورهای مختلف جهان با اجرای قوانین سختگیرانه، توسعه بازیافت و حذف ظروف یکبارمصرف، مصرف پلاستیک را کاهش میدهند. بررسی تجربه اروپا، آسیا و آفریقا نشان میدهد که فرهنگسازی و جایگزینهای مناسب نقش مهمی در موفقیت این روند دارند.
بحران جهانی پلاستیک و ضرورت کاهش مصرف
مصرف گسترده پلاستیک و ظروف یکبارمصرف در سالهای اخیر به یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی جهان تبدیل شده است. کشورها برای مقابله با این بحران، سیاستهایی مانند ممنوعیت برخی محصولات، افزایش هزینه تولید و توسعه سیستمهای بازیافت را اجرا میکنند.
اتحادیه اروپا؛ پیشگام در حذف پلاستیکهای یکبارمصرف
اتحادیه اروپا در زمینه کاهش مصرف پلاستیک نقش پیشرو را ایفا میکند. این اتحادیه با اجرای دستورالعمل SUPD، فروش اقلامی مانند نی، کارد و چنگال و ظروف یونولیتی را محدود کرده است.
همچنین این اتحادیه برنامه PPWR را برای سال ۲۰۳۰ و ۲۰۴۰ تدوین کرده است. بر اساس این برنامه، تولیدکنندگان باید سهم مواد بازیافتی در بطریهای پلاستیکی را افزایش دهند و استفاده از بستهبندیهای یکبارمصرف را کاهش دهند.
سیستم بازگشت بطری در اروپا؛ یک مدل موفق
کشورهایی مانند آلمان، دانمارک و بلژیک سیستم بازگشت بطری را اجرا کردهاند و با این روش نرخ جمعآوری بطریهای پلاستیکی را به حدود ۷۷ درصد رساندهاند.
در این سیستم، مردم بطریها را به دستگاههای مخصوص در فروشگاهها تحویل میدهند و در مقابل اعتبار یا فیش دریافت میکنند. این روش ورود پلاستیک به محیطزیست را کاهش میدهد و آن را وارد چرخه بازیافت میکند.
چالش جایگزینها در سیاستهای زیستمحیطی
تجربه فرانسه نشان میدهد که اجرای قوانین بدون جایگزین مناسب با مشکل مواجه میشود. این کشور در برخی موارد محدودیتها را به دلیل نبود گزینههای جایگزین به تعویق انداخت.
کارشناسان تأکید میکنند که کشورها باید همزمان با محدودیت پلاستیک، جایگزینهایی مانند کیسههای پارچهای و ظروف چندبارمصرف را به مردم معرفی کنند.
کره جنوبی؛ کاهش مصرف با ابزارهای اقتصادی
کره جنوبی با استفاده از سیاستهای اقتصادی، مصرف پلاستیک را کاهش میدهد. این کشور استفاده از لیوانهای یکبارمصرف را محدود کرده و مصرف نیهای پلاستیکی را نیز کاهش داده است.
همچنین دولت تولیدکنندگان را موظف کرده است هزینه بیشتری برای مدیریت پسماند پرداخت کنند تا تولید پلاستیک کاهش پیدا کند.
ترکیه؛ حمایت عمومی از محدودیت پلاستیک
ترکیه برنامه حذف تدریجی پلاستیکهای یکبارمصرف را اجرا میکند و در این مسیر با اتحادیه اروپا هماهنگ شده است.
نظرسنجیها نشان میدهد که بخش زیادی از مردم ترکیه از محدودیت مصرف پلاستیک حمایت میکنند و از جایگزینهایی مانند فلز، سرامیک و استیل استفاده میکنند.
کشورهای آفریقایی؛ اقدامات جدی برای مقابله با آلودگی
کشورهایی مانند نیجریه استفاده از کیسههای پلاستیکی نازک و ظروف یونولیتی را ممنوع کردهاند و قوانین سختگیرانهای برای کاهش آلودگی پلاستیکی اجرا میکنند.
این کشورها نشان دادهاند که حتی اقتصادهای در حال توسعه نیز میتوانند برای حفظ محیطزیست اقدام مؤثر انجام دهند.
هند؛ قوانین سختگیرانه و جریمههای سنگین
هند استفاده از بسیاری از ظروف پلاستیکی و یونولیتی را ممنوع کرده و برای متخلفان جریمههای سنگین تعیین کرده است.
دولت هند تولیدکنندگان را ملزم کرده است بخشی از بستهبندیها را از مواد بازیافتی تولید کنند و این سهم بهتدریج افزایش پیدا میکند.
جمعبندی؛ تغییر تدریجی، کلید موفقیت
تجربه کشورها نشان میدهد که کاهش مصرف پلاستیک به زمان، فرهنگسازی و آموزش نیاز دارد.
مردم زمانی میتوانند موفق عمل کنند که تغییرات کوچک را در سبک زندگی خود ایجاد کنند؛ مانند استفاده از کیسههای پارچهای یا ظروف چندبارمصرف. این تغییرات در بلندمدت اثر قابل توجهی بر کاهش آلودگی پلاستیکی خواهند داشت.