به گزارش اصفهان زیبا؛ در بهار سال ۱۳۵۷، یکی از خبرنگاران روزنامه کیهان به شهرکی متفاوت در شرق تهران رسید؛ جایی که ساکنان آن با استفاده از انرژی خورشیدی، سبک زندگی خاصی را تجربه میکردند. در این شهرک، مردم نهتنها از آبگرمکنهای خورشیدی بهره میبردند، بلکه غذای روزانه خود را نیز با اجاقهای خورشیدی میپختند.
ساکنان این منطقه در حیاط خانههای خود اجاقهایی نصب کرده بودند که با تمرکز نور خورشید، امکان پخت غذاهایی مانند آبگوشت یا حتی کلهپاچه را فراهم میکرد. به این ترتیب، آنها بدون نیاز به سوختهای رایج، از انرژی پاک استفاده میکردند.
خانههایی متفاوت با ساختار کانتینری
سازمان صنایع نظامی این شهرک را احداث کرد و حدود ۳۰۰ خانواده از کارکنان خود را در آن اسکان داد. هر خانه در واقع یک کانتینر تغییر کاربری دادهشده بود که شامل آشپزخانه، دو اتاق، سرویس بهداشتی و حمام میشد. همچنین، مهندسان با استفاده از پشمشیشه، دیوارهها را عایقبندی کردند تا از نفوذ سرما و گرما جلوگیری کنند.
علاوه بر این، ساکنان برای هر واحد مسکونی حدود ۲۱ هزار تومان هزینه پرداخت کردند و در کنار آن، حیاطهایی با فضای سبز و گلکاریشده نیز در اختیار داشتند که محیطی دلنشین ایجاد میکرد.
استفاده گسترده از انرژی خورشیدی
در این شهرک، آبگرمکنهای خورشیدی نقش مهمی در تأمین آب گرم داشتند. این سیستمها با جذب انرژی خورشید، حدود ۱۴۰ لیتر آب را در مدت دو ساعت تا ۷۰ درجه سانتیگراد گرم میکردند. از سوی دیگر، طراحی ساده و کارآمد این تجهیزات باعث شد که استفاده از آنها بهصرفه و کاربردی باشد.
همچنین، اجاقهای خورشیدی با استفاده از آینههای مقعر، نور خورشید را در یک نقطه متمرکز میکردند. در نتیجه، ساکنان میتوانستند غذا را بدون نیاز به سوختهای فسیلی آماده کنند. البته برای حفظ کارایی، لازم بود هر ۱۵ دقیقه زاویه این اجاقها را تنظیم کنند.
امکانات رفاهی در شهرک تریلیها
مدیران این شهرک برای رفاه ساکنان، امکانات مختلفی فراهم کردند. بهعنوان مثال، مدرسهای تا مقطع راهنمایی، درمانگاه، فروشگاه تعاونی، کارگاه خیاطی و نجاری در این مجموعه فعال بود. جالب اینکه تمام این فضاها نیز از کانتینر ساخته شده بودند.
از طرف دیگر، وجود این امکانات باعث شد ساکنان نیازهای روزمره خود را در همان محل تأمین کنند و وابستگی آنها به شهر کاهش یابد.
نوآوریهایی فراتر از زمان خود
مهندسان علاوه بر آبگرمکن و اجاق خورشیدی، دستگاههایی برای تولید برق و حتی شیرینسازی آب با استفاده از انرژی خورشیدی طراحی کردند. هرچند این فناوریها بهصورت محدود استفاده شد، اما نشان داد که نگاه به انرژیهای تجدیدپذیر از دههها پیش در کشور وجود داشته است.
جمعبندی
شهرک خورشیدی تهران نمونهای از یک تجربه پیشرو در بهرهگیری از انرژی پاک بهشمار میرود. این پروژه نشان داد که حتی در دهه ۵۰، امکان استفاده از انرژی خورشید برای تأمین نیازهای روزمره وجود داشت. بنابراین، این طرح را میتوان یکی از نخستین گامها در مسیر توسعه پایدار و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی در ایران دانست.