به گزارش اصفهان زیبا؛ حفظ امنیت کودکان از افزایش آگاهی آنها آغاز میشود. وقتی کودک بتواند رفتارهای مشکوک را تشخیص دهد، از بسیاری از آسیبها پیشگیری میکند. برخلاف تصور گذشته، امروزه میدانیم بیشتر خطرها از سوی افرادی است که کودک آنها را میشناسد و به آنها اعتماد دارد. به همین دلیل، آموزشهای جدید به جای تمرکز صرف بر «غریبهها»، به شناخت «آدمهای موذی» توجه میکند.
آدمهای موذی چه کسانی هستند؟
برای آموزش بهتر، والدین میتوانند افراد را به سه گروه ساده تقسیم کنند:
- غریبهها: افرادی که کودک آنها را نمیشناسد.
- غریبههای امن: افرادی که کودک شناخت کمی از آنها دارد اما معمولاً قابل اعتماد هستند؛ مانند معلمان، پزشکان یا پلیس.
- آدمهای موذی: افرادی که رفتارشان احساس ناامنی ایجاد میکند، حتی اگر کودک آنها را بشناسد.
این دستهبندی به کودک کمک میکند به جای پرسیدن «آیا این فرد را میشناسم؟» از خود بپرسد «آیا این فرد قابل اعتماد است؟»
چرا آموزش تشخیص رفتار مهم است؟
گاهی فردی که کودک به او اعتماد دارد، میتواند عامل آسیب باشد. به همین دلیل، والدین باید به کودکان یاد بدهند که فقط به آشنا بودن افراد اکتفا نکنند و رفتارهای مشکوک را حتی در نزدیکان تشخیص دهند.
نشانههای رفتارهای هشداردهنده
آدمهای موذی معمولاً از روشهای خاصی برای جلب اعتماد یا کنترل کودک استفاده میکنند. والدین باید این نشانهها را به زبان ساده به کودک آموزش دهند:
- درخواست نگه داشتن راز از والدین
- پیشنهاد هدیه یا خوراکی در ازای انجام کاری
- درخواست کمک از کودک برای کارهای بزرگسالانه
- نادیده گرفتن مرزهای بدنی کودک
- تغییر ناگهانی برنامه و ادعای ارسال شدن از طرف والدین
- پرسیدن اطلاعات شخصی بهویژه در فضای مجازی
- تهدید، ترساندن یا ایجاد احساس گناه
هر رفتاری که باعث ترس، سردرگمی یا ناراحتی کودک شود، میتواند یک نشانه خطر باشد.
چگونه با کودک درباره امنیت صحبت کنیم؟
والدین باید این آموزشها را با آرامش و بدون ایجاد ترس منتقل کنند. هدف اصلی، افزایش حس امنیت و اعتماد به نفس کودک است، نه ایجاد اضطراب. آموزشها را میتوان از سنین پایین، حتی از ۳ سالگی، بهصورت ساده آغاز کرد.
نکات کاربردی برای افزایش امنیت کودک
- یک رمز خانوادگی تعیین کنید
- قانون سهمرحلهای را آموزش دهید: نه بگو، دور شو، به بزرگسال امن اطلاع بده
- موقعیتهای واقعی را تمرین کنید
- به حس درونی کودک توجه کنید
- تأکید کنید امنیت مهمتر از ادب است
- به کودک اطمینان دهید که همیشه میتواند صحبت کند
اهمیت تکرار آموزشها
آموزش امنیت به کودک یک فرآیند مداوم است و باید بهطور مستمر تکرار شود تا کودک در موقعیتهای واقعی بتواند تصمیم درست بگیرد.
لیلا غلامی
کارشناس آموزش بهداشت و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی گیلان