به گزارش اصفهان زیبا؛ هنوز میدان جنگ نظامی داغ بود که شبی به موکب مجمع فارغالتحصیلان مدرسه شهید اژهای رفتم. وعدهگاهی در پل مارنان که بیشتر متولیان و مخاطبانش همان بچههایی سمپادی بودند.
توصیف همه آنچه در موکب دیدم و برنامههای خلاقانه و جمع آشنایشان با هم دیگر، مقصود این گزارش نیست؛ بلکه میخواهم درباره «تیگپ» صحبت کنم. عنوانی که روی بنری نوشته شده بود و در کنار میزی پلاستیکی قد علم کرده بود.
چند خانم پشت آن میز نشسته بودند و اینطور گمان میرفت که مثل سایر موکبها، میز مشاوره و گفتوگو و چنین برنامههایی دارند. همینطور هم بود، با این تفاوت که به گفته خودشان، «ما مبلغان طرح روشنا هستیم».
مریم محمدی رابط مدارس سمپاد استان اصفهان، هدایت جریان «روشنا» و تعاملات آن با مجمع شهید اژهای را بر عهده دارد. در این گفتوگو او در خصوص ماهیت فعالیتهایشان، بهخصوص در ایام جنگ توضیح میدهد.
در ابتدا توضیحی راجع به ماهیت جریان «روشنا» در مدارس استعدادهای درخشان بدهید.
عنوان «روشنا» که ما در مدارس سمپاد آن را به کار میبریم، برگرفته از اساسنامه مدارس استعدادهای درخشان است که از ابتدای انقلاب، حضور یک روحانی مستقر در این مدارس را پیشبینی کرده بود. در ادامه، در زمان دولت آقای رئیسی، توافقنامهای میان حوزه علمیه و دانشگاه منعقد شد که به موجب آن، معاونت تبلیغ استان، نیروهای مورد تأیید حوزه را برای حضور رسمیتر در مدارس سمپاد معرفی کرد.
البته این نیروها که در مجمع ما حضور دارند، صرفا با عنوان روحانی شناخته نمیشوند؛ آنها تحصیلات دانشگاهی عالی در کنار تحصیلات حوزوی دارند و هماکنون در حدود ۱۹ مدرسه سمپاد در کل استان اصفهان، این نیروها بهصورت دائمی مستقر هستند و فعالیتهای فرهنگی و مذهبی را پیش میبرند.
هدف اصلی این توافقنامه این بوده که این نیروها، بهعنوان یک کارشناس مذهبی آشنا به مسائل نوجوانان، در کنار دانشآموزان باشند تا در فضای آموزشی مدارس، پیوند میان علم و دین را به شکل درستی بازتعریف کنند.
سازوکاری که تعریف کردید با مجمع شهید اژهای چه ارتباطی دارد؟
نقطه قوت ما همکاری با «مجمع مدارس سمپاد» است؛ هیئت دانشآموزی پایداری که از دهههای قبل شکل گرفته و متشکل از دانشآموزان و فارغالتحصیلان است. روحانیون مستقر در مدارس (روشنا)، در حقیقت نقش تقویتکننده این مجمع را ایفا میکنند. بسیاری از کسانی که امروز در پستهای مدیریتی و شهری اصفهان حضور دارند، فارغالتحصیلان همین مدارس هستند که همچنان در این مجمع فعالیت میکنند و با بچههای فعلی مدرسه، ارتباط نزدیکی دارند.
حضور این کارشناسان مذهبی در کنار این مجمع، باعث شده است تا تشکلهای دانشآموزی عمق بیشتری بگیرند و بچهها بتوانند در کنار یک مرشد دینی، چالشهای پیش روی شان را با استدلالهای عقلی حل کنند. حتی خود روشناییها، غالبا فارغالتحصیلان همین مدارس سمپاد هستند که پس از درس حوزوی و دانشگاهی به مدرسه برگشتهاند.
به برهه جنگ برسیم، باتوجهبه توضیحاتی که راجع به سازوکارهایتان دادید، الان چه میکنید؟
پس از وقوع حوادث اخیر، بچههای مجمع و نیروهای روشنا بهصورت کاملا خودجوش تصمیم گرفتند که دست به کار بزنند. آنها در شهر گشتند و فضای «پل مارنان» را که فضایی خلوت و در عین حال محل تردد نوجوانان بود، انتخاب کردند.
این موکب حدود ۹۰ شب است که بهصورت کاملا مردمی و بدون هیچگونه پشتیبانی دولتی مستقیم اداره میشود. این نکته بسیار مهم است که بدانید هیچکس پشتیبان این موکب نیست؛ اینها بچههای خود مدارس استعدادهای درخشان هستند. از اساتید دانشگاه و فعالان استانی، همگی فارغالتحصیلان همین مدارس سمپاد هستند که برای موکبگردانی، فضاسازی و میزبانی از مردم، وقت میگذارند.
برنامه هایتان در موکب چیست؟
ببینید، ما یک سری فعالیتهای عمومی و نمادین داریم، مثل موکبگردانی، همراهی با مردم، پرچمگردانی و فضاسازیهایی که نماد ایران پابرجا باشد. برای مثال، بچههای مجمع یک پشتصحنه خاص تهیه کردند و با پرچم ایران عکس میگرفتند و همانجا روی شاسی چاپ میکردند و به مردم میدادند. اما فاز اصلی کار ما، «تفکرسازی» و «اندیشهسازی» است. ما سخنرانانی دعوت کردیم که هم جنبه علمی داشته باشند و هم جنبه مذهبی تا مقبولیت لازم را نزد مخاطبان موکب داشته باشند. بسیاری از کسانی که به موکب میآیند، دوستان خود را میآورند؛ بنابراین ما به سخنرانانی نیاز داریم که بتوانند مسئله را به صورت علمی و با استدلالهای عقلی تبیین کنند.
همچنین میزهای مشاورهای برپا کردیم که به شبهات افراد پاسخ داده شود.
با توجه به اینکه بنده یک شب مهمان موکب بودم، برداشتم این بود که استقبال چندانی از میزهای مشاوره نمیشود…
بله در ابتدا همین بود و به همین خاطر به مرور ساز وکارمان را تغییر دادیم. ما دیدیم که نوجوانها گارد شدیدی در مورد بحثهای جنگ دارند و از طرفی سؤالات زیادی در ذهنشان است که شاید کسی نباشد پاسخ دهد و خیلیها هم توانایی پاسخگویی به آن را ندارند.
به همین خاطر خانمهای تیم روشنا، سؤالات و شبهات نوجوانها را روی برگههای کوچکی چاپ کردند و در میان مردم پخش کردند. جالب اینکه وقتی نوجوانان این سؤالها را میدیدند، با تعجب میگفتند: «این دقیقا همان سؤالی بود که من داشتم!» این کار باعث شد که وقتی علامت سؤال ایجاد شد، خودش برای گفتگو به سمت میز ما بیاید.
این فاز دوم کار فرهنگی ما بود که تا الان بسیار جواب داده است. مثلا زمانی که این برنامه را در موکب ادارهکل آموزشوپرورش در میدان شهدا اجرا کردیم، جمعیت بسیار زیادی از نوجوانان با این روش با ما وارد گفتگو شدند.
در شهرهای دیگر استان هم این موکبگردانی و فعالیتهای فرهنگی ادامه دارد؟
بله، ما این موکب را با همین فرایند و همین محتوای فرهنگی در خمینیشهر هم داریم که خانمهای روشنای خمینیشهر آنجا مستقر هستند. در نجفآباد هم فعالیتهایی داریم، اما انسجام اصفهان و خمینیشهر بسیار بیشتر است. مدارس سمپاد در آران و بیدگل نیز هستند که البته به دلیل نزدیکی جغرافیایی، بیشتر با استان قم هماهنگ هستند. اما در اصفهان و خمینیشهر، ما به صورت دقیق و همسو در حال حرکت هستیم.
با توجه به اینکه بیشتر فعالیتهایتان در تعامل با مجمع فرهنگی شهید اژهای است، در این مسیر ، با چالشی روبرو بودید؟
ببینید، هر کار فرهنگی بزرگی قطعا مشقت و مشکلات خاص خودش را دارد. در مباحث اختلاف نظرهای سیاسی که در هر گروهی وجود دارد، هنر یک تیم موفق این است که آنها را مدیریت کند.
خوشبختانه ما در این مسیر تا الان مشکل خاصی نداشتیم. اما چالشهای مالی به چشم میخورد، محدودیتهای مالی برای دعوت از سخنرانان تراز علمی دانشگاهی همیشه وجود دارد، یا برای کارهای فرهنگی بزرگتر بودجه کافی نیست. البته تکرار میکنم که اینها چالشهای عادی هر فعالیت فرهنگی است.
آماری از بچههایی که در موکب پلمارنان و سایر حوزهها مشغول کار هستند دارید؟
در کل استان، تیم ثابت ما در جریان روشنا حدود ۸ تا ۹ نفر است. اما در موکب مجمع، بچهها بسیار متغیرند. هر شب حدود ۱۰ تا ۱۵ نفر ثابت داریم، ولی در مجموع حدود ۶۰ تا ۷۰ نفر از بچههای مجمع درگیر کار هستند.
برای روزهای آتی که ایام غدیر و محرم چه برنامهای دارید؟ آیا همین روند فعلی موکب ادامه پیدا میکند؟
برای غدیر، از سخنران استانانی دعوت کردیم که با روشهای تصویری و استدلالی درباره امیرالمؤمنین(ع) صحبت کنند و فضاسازی خاصی برای آن بخش داریم. برای محرم هم صحبتهایی با بچههای مجمع داشتیم. مجمع اژهای و فرزانگان هر سال مراسم دهه محرم را برگزار میکنند و امسال هم احتمال دارد که موکب و هیئت در کنار هم برگزار شوند.
نیروی کافی برای این کار دارید؟
فعلا نه، ولی عموما در ماه محرم افراد داوطلب خدمت بیشتر میشوند. شاید هم موکب به دل هیئت بپیوندد. درمجموع برای بچههای مجمع مهم است که هیئتشان حفظ شود و ما هم در نهایت تعامل میکنیم باهم.