به گزارش اصفهان زیبا؛ با حضور امیر قلعهنویی بر روی نیمکت تیم ملی ایران در جامجهانی ۲۰۲۶، آمار مربیان ایرانی از مربیان خارجی که در این آوردگاه بزرگ هدایت تیم کشورمان را برعهده داشتهاند، پیشی گرفت، بااینحال آمار حضور مربیان خارجی از لحاظ تعداد ادوار بر مربیان بومی برتری دارد.
در شش دورهای که تیم ملی فوتبال ایران در جامجهانی شرکت کرده، در چهار دوره مربیان خارجی سکاندار تیم ایران بودهاند و در دو دوره این رقابتها مربیان ایرانی هدایت تیم ملی را عهدهدار بودهاند و برای جامجهانی ۲۰۲۶ آمریکا، مکزیک و کانادا سومین میدان پیش روی مربیان هموطن خواهد بود. در آستانه آغاز جامجهانی در این گزارش مروری بر حضور مربیان ایرانی و خارجی در جامجهانی خواهیم داشت:
حشمت مهاجرانی
برای جامجهانی ۱۹۷۸ آرژانتین تیم ملی فوتبال کشورمان با هدایت حشمت مهاجرانی برای نخستینبار مجوز حضور در این رویداد را کسب کرد. در آن زمان که قاره آسیا تنها یک سهمیه داشت، شاگردان مهاجرانی دستبهکار بزرگی زدند. مهاجرانی با آمادهسازی نسبتاً مطلوبی که انجام شد، تیم ملی را برای مصاف با رقبای سرشناس جهانی آماده کرد.
تیم ملی ایران در این رقابتها در مصاف با تیمهای هلند و پرو با نتایج پرگلی شکست خورد، اما در برابر اسکاتلند بهتساوی یکبریک دستیافت تا تنها یک امتیاز رهاورد اولین حضور در جامجهانی با یک مربی ایرانی باشد.
جلال طالبی
تیم ملی فوتبال در یک اتفاق معجزهوار و با هدایت ویرای برزیلی به جامجهانی ۱۹۹۸ فرانسه راه یافت. صعود تیم ملی به جامجهانی آن هم بعد از بیست سال مسئولان فدراسیون فوتبال را برآن داشت تا با یک مربی خارجی برای شرکت در این رویداد مهیا شوند و قرعه به نام ایویچ افتاد.
تیم ملی فوتبال زیر نظر ایویچ مراحل آمادهسازی برای حضور در جامجهانی فوتبال را سپری میکرد، اما یک باخت سنگین و مشکوک در برابر تیم آث رم ایتالیا باعث شد فدراسیون ایویچ را برکنار کرده و جلال طالبی جانشین او شود. طالبی مربی مطرحی در فوتبال ایران نبود، اما سکونت بلندمدت او در آمریکا و آشنایی با فوتبال این کشور باعث شد تا این مربی شانس نشستن روی نیمکت تیم ملی ایران را پیدا کند.
تیم ایران با هدایت طالبی در یک بر صفر مقابل یوگسلاوی شکست خورد و نتیجه را با حساب دو بر صفر به آلمان واگذار کرد، اما در بازی دوم با نتیجه د بر یک برابر آمریکا به پیروزی رسید تا نخستین برد فوتبال ایران رقم بخورد.
برانکو ایوانکوویچ
پس از چند سالی که تومیسلاو بلازویچ هدایت تیم ملی ایران را برعهده داشت، فدراسیون فوتبال برانکو دستیار اول او را برای هدایت تیم ملی انتخاب کرد. این مربی کروات به همراه تیم ملی کشورمان در جامجهانی ۲۰۰۶ آلمان شرکت کرد که نتیجه آن دو باخت و یک تساوی بود. تیم کشورمان برابر مکزیک سه بر یک نتیجه را واگذار کرد، بازی با پرتغال را دو بر صفر باخت و با تیم آنگولا با حساب یکبریک مساوی کرد. با اینکه برانکو در جامجهانی نتیجه خوبی نگرفت؛ اما در فوتبال ایران جایگاه خوبی به دست آورد و سالها در تیم های باشگاهی فعالیت کرد.
کارلوس کیروش
پس از حضور کارلوس کیروش پرتغالی در فوتبال ایران، برزیل ۲۰۱۴ اولین تجربه جامجهانی با این مربی بود. در این رقابتها تیم کشورمان برابر نیجریه با حساب یک بر صفر مغلوب شد، در برابر آرژانتین نیز همین نتیجه به دست آمد، البته نمایش خوب تیم ملی در این دیدار رضایت هواداران را جلب کرد و شاید اگر نبوغ شخصی لیونل مسی نبود، تساوی با این تیم سرشناس دورازذهن نبود. باخت سه بر یک برابر بوسنی، نقطهضعف کیروش و شاگردانش در این رقابتها بود و درحالیکه فوتبال دوستان ایرانی نیمنگاهی به صعود داشتند، در برابر ضعیفترین تیم بدترین نتیجه به دست آمد.
کارلوس کیروش
چهار سال بعد یکبار دیگر تیم ملی فوتبال کشورمان با هدایت کیروش پرتغالی راهی جامجهانی ۲۰۱۸ روسیه شد تا باتوجهبه تجربه چهار سال گذشته امیدواری زیادی در خصوص عملکرد تیم ملی وجود داشته باشد، اما این بار نیز حذف از مرحله گروهی سرنوشت تیم ایران بود. برد یک بر صفر برابر مراکش، باخت با یک گل مقابل اسپانیا و تساوی برابر پرتغال و کسب چهار امتیاز رهاورد ملیپوشان ایران از روسیه بود.
کارلوس کیروش
سومین حضور کیروش به همراه تیم ملی ایران در جامجهانی در شرایط متفاوتی رقم خورد و درحالیکه تصور میشد تیم ایران با اسکوچیچ راهی قطر ۲۰۲۴ میشود، یکشبه کودتا در اردوی تیم ملی باعث شد تا اسکوچیچ در عین ناباوری از هدایت تیم ملی کنار گذاشته و کیروش جانشین او شود.
تنشهای داخلی در ایران شرایط ویژهای را برای تیم ملی رقم زده بود که نتیجه آن باخت شش بر دو مقابل انگلیس در گام اول بود که سنگینترین شکست تیم ملی در این رقابتها محسوب میشود.
تیم کشورمان در بازی دوم با نتیجه دو بر صفر ولز را مغلوب کرد تا سرنوشت صعود به بازی سوم کشیده شود، اما در یک بازی تدافعی تیم ایران مغلوب آمریکا شد و از صعود به مرحله دوم بازماند.
امیر قلعهنویی
اگر اتفاق خاصی رخ ندهد و تیم ملی ایران راهی جامجهانی ۲۰۲۶ شده و در این رویداد به میدان برود، امیر قلعهنویی سومین مربی ایرانی است که تجربه مربیگری در این رویداد را پیدا میکند.
قلعهنویی به همراه تیم ملی کشورمان از جمله اولین تیم های راهیافته به جامجهانی بود و درحالیکه دورنمای روشنی نسبت به حضور ایران در بزرگترین فستیوال فوتبال دنیا وجود داشت، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه کشورمان وضعیت متفاوتی را برای این تیم رقم زده و روند آمادهسازی تیم در حد انتظار نبوده، اما فوتبالدوستان ایرانی امیدوارند اولین صعود از مرحله گروهی در این دوره
رقم بخورد.