چرا پتروشیمی‌ ها به حال خود رها شدند؟

در جریان جنگ تحمیلی سوم (جنگ رمضان) خطوط تولید خیلی از صنایع پتروشیمی از مدار خارج شد.

به گزارش اصفهان زیبا؛ در جریان جنگ تحمیلی سوم (جنگ رمضان) خطوط تولید خیلی از صنایع پتروشیمی از مدار خارج شد.

در این شرایط قیمت‌های کاذبی بر اثر جو روانی، کشور را احاطه کرد و نرخ‌های تهاجمی در بازار شکل گرفت؛ نمونه‌اش بلبشوی قیمتی محصولات پلاستیکی بوده که برای بسیاری از مردم قابل تأمل است.

حال این پرسش مطرح می‌شود که باوجود بازگشت به کار پتروشیمی‌ها و تأمین انرژی این واحدها، چرا هنوز آشفته‌بازار قیمتی محصولات پتروشیمی ادامه دارد و در برخی محصولات شاهد افزایش 500درصدی قیمت‌ها هستیم؟

جو روانی کمیابی راه انداختند!

چندی پیش علی خضریان، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، به صراحت اعلام کرد که صرفا در انبارهای یکی از شرکت‌های پتروشیمی، حدود ۳۰هزار تن محصول دپو شده است؛ اما به‌جای عرضه به بازار و بورس برای تنظیم قیمت، این محصولات به‌عمد نگهداری می‌شوند تا جو روانی کمیابی، قیمت‌ها را به سقف برساند.

او همچنین با انتشار تصویری از حجم انبوه محصولات پتروشیمی لرستان، متعلق به شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ باختر، به عدم عرضه این محصولات در بازار انتقاد کرد و خواستار پاسخ‌گویی مسئولان مربوط شد. پس از اعلام این اظهارنظرها برخی مدیران شرکت‌های پتروشیمی به این استدلال‌ها واکنش نشان دادند و با ارائه آماروارقام از خود دفاع کردند.

درحالی‌که رفتار شرکت‌های پتروشیمی در این شرایط مبهم است، برای روشن‌ترشدن موضوع این وظیفه دستگاه‌های نظارتی و دستگاه‌های مسئول است که ادعاهای شرکت‌ها درباره میزان تولید، توقف یا کاهش فعالیت و حجم موجودی انبارها را به‌طور دقیق راستی‌آزمایی کنند تا صحت‌وسقم اطلاعات برای دولت و مجلس روشن شود.

چنین فرایند دوطرفه‌ای، هم به شفاف‌شدن چشم‌انداز تأمین نیازهای داخلی کمک می‌کند و هم مانع شکل‌گیری شایعه‌ها و التهاب‌های غیرضروری در بازار می‌شود.

تحلیل و بررسی تمامی متغیرهای دخیل برای جلوگیری از التهاب قیمتی

متولیان بخش خصوصی اصفهان می‌گویند که راهکار اصلی نظارت جزیره‌ای نیست. به جای متهم‌کردن پتروشیمی‌ها یا برخوردهای ضربتی با بازار، پیشنهاد می‌شود نهادهای بالادستی با نگاهی کلان و یکپارچه، تمامی متغیرهای هزینه (از خوراک تا حمل‌ونقل) را به تفکیک هر محصول تحلیل کرده تا بتوانند از بروز التهاب‌های قیمتی جلوگیری کنند.

در این زمینه، رئیس کمیته تولیدکنندگان و صادرکنندگان فراورده‌های نفتی اتاق بازرگانی اصفهان به «اصفهان‌زیبا» گفت: افزایش قیمت محصولات این صنعت تنها به یک عامل وابسته نیست؛ کاهش یا افزایش نرخ‌ها در پتروشیمی‌ها حاصل یک معادله چندمتغیره است و نمی‌توان صرفا با راه‌اندازی دوباره یک مجتمع انتظار کاهش قیمت‌ها را داشت.

اختلال در زنجیره تأمین، بر قیمت محصول اثر گذاشت

به گفته مسعود حکیم‌داوود، اختلال  در زنجیره تأمین موضوعی است که روی قیمت محصولات پتروشیمی تأثیرگذار بوده. اختلال در تولید فولاد و تأمین کاتالیزورها و تجهیزاتی مانند توربین‌ها و کمپرسورها بر روند تولید و قیمت‌گذاری اثر مستقیم گذاشته است.

افزایش قیمت خوراک؛ یکی از عوامل اصلی رشد قیمت‌ها

حکیم‌داوود همچنین افزایش قیمت خوراک پتروشیمی را یکی از عوامل اصلی رشد قیمت محصولات دانست و توضیح داد که نرخ خوراک به دو متغیر مهم، یعنی قیمت نفت خام و نرخ ارز وابسته است؛ موضوعی که نظارت بر آن را دشوار کرده.

شرکت‌ها نمی‌خواهند زیان‌ده باشند

این کارشناس با اشاره به اثر دومینویی هزینه‌ها افزود: افزایش هزینه در هر مرحله از زنجیره، از حمل‌ونقل و انرژی گرفته تا دستمزد کارگری و مواداولیه، درنهایت باعث می‌شود شرکت‌ها برای جلوگیری از زیان‌دهی، قیمت محصول نهایی را افزایش دهند.

او همچنین جو روانی بازار و فعالیت واسطه‌ها را از دیگر عوامل مؤثر بر رشد کاذب قیمت‌ها عنوان کرد و گفت: نبود نظارت بر قیمت‌ها عامل دیگری است که منجر به افزایش قیمت‌ها می‌شود.

رئیس کمیته تولیدکنندگان و صادرکنندگان فراورده‌های نفتی اتاق بازرگانی اصفهان با انتقاد از شیوه‌های نظارتی جزیره‌ای تأکید کرد: برخورد صرف با بازار یا متهم‌کردن پتروشیمی‌ها راه‌حل درستی نیست؛ بلکه باید همه متغیرها ازجمله خوراک، ارز، هزینه تولید و حمل‌ونقل به‌صورت یکپارچه بررسی شود تا عوامل اثرگذار اصلی شناسایی و برای حل آن‌ها اقدام شود.

حکیم‌داوود در پاسخ به این پرسش که کدام یک از عوامل ذکرشده تأثیر بیشتری بر افزایش قیمت محصولات پتروشیمی داشته است، گفت: پاسخ به این پرسش نیازمند بررسی کارشناسانه برای هرکدام از محصولات است، درصد تأثیر این متغیرها بر هر محصول پتروشیمی ضریب متغیری دارد. تحلیل دقیق متغیرها بر اساس نوع محصول، می‌تواند به تصمیم‌گیری درست‌تر کمک کند.