به گزارش اصفهان زیبا؛ تغییر استراتژی از «کنترل تقاضا از طریق خاموشی» به «مدیریت هوشمند و بلندمدت انرژی» برای اصفهان راهگشاست.
نبود تعادل بین تولید و مصرف برق در ساعات اوج بار (مانند ساعات پایانی شب) باعث ایجاد ناترازی شده است و صنعت برق را با بحران مواجه کرده است.
اگرچه مسئولان برای جبران این کمبود به خاموشیهای برنامهریزی شده متوسل شدهاند، اما اجرای این خاموشیها اغلب در ساعات اوج مصرف خانگی و صنعتی رخ میدهد که خود منجر به اختلال در چرخه تولید و تحمیل فشار مضاعف به شبکه توزیع میشود.
این روند نهتنها باعث ناکارآمدی در مدیریت انرژی میشود، بلکه صنایع را نیز مجبور به افزایش مصرف در ساعات غیرپیک کرده و تعادل شبکه را بیشتر برهم میزند.
ریشه اصلی این مشکلات، غفلت از نظارت بر مصرف انرژی و تمرکز صرف بر قیمت اولیه تجهیزات بهجای بازدهی انرژی است.
طبق قوانین موجود، استانداردهای مشخصی برای مصرف انرژی در ساختمانها و صنایع وجود دارد، اما به دلیل نبود نظارت مؤثر، بسیاری از سرمایهگذاران و سازندگان صرفا به دنبال کاهش هزینههای اولیه نصب بوده و به میزان مصرف گاز، آب و برق در طول عمر مفید تجهیزات توجه نمیکنند.
این امر منجر به استفاده از تجهیزات ارزانقیمت و پرمصرف و پر تلفات شده است. راهکارهای موقت مانند اضافهکردن نیروگاه یا قطع برق، تنها راهحلهای کوتاهمدت هستند. برای حل پایدار بحران انرژی، نیاز به یک نگاه علمی، کارشناسی و بلندمدت توسط متولیان استانی (استانداریها، فرمانداریها و شهرداریها) وجود دارد.
آسانترین راه برای مدیریت مصرف انرژی، تأسیس نیروگاه و اعمال خاموشیهاست. در کمال تأسف، مسئولان استانی، مدیریت مصرف را مدیریت خاموشی میدانند و تمرکزشان روی این راهحل است.
نگاه متولیان استانی باید مدیریت انرژی باشد نه مدیریت مصرف انرژی. مهندسهای ناظر نیز باید نظارت کنند که آیا از این تجهیزات استفاده میشود یا خیر. شهرداری نیز موظف است که نظارت کند که در نقشههای ساختمانی در حال ساخت، الزامات مصرف انرژی رعایت شده باشد.
شهرداری باید تذکرات لازم را بدهد و جلوی صدور پایان کار را برای ساختمانهایی که مصرف انرژی را مدیریت نمیکنند، بگیرد.
اداره راه و شهرسازی هم باید روی تمامی این موارد نظارت داشته باشد.
طبق ماده ۳۵ قانون، اداره راه و شهرسازی باید نظارت کند که شهرسازی و نظاممهندسی ساختمان وظایفشان را دراینخصوص انجام میدهد یا خیر. در ردهبالاتر، استانداری هم باید روی عملکرد راه و شهرسازی نظارت کند که در کمال تأسف شاهد این موضوع هستیم که استانداری صرفا چندین جلسه برگزار میکند و صورتجلسه تنظیم میکند.
میز انرژی استانداری نیز چندان در مدیریت انرژی موفق عملنکرده است؛ چون نگاهشان به این موضوع، تخصصی نیست و دنبال راهکارهای موقتی هستند.
ساختمانها ممیزی شوند
برای مدیریت انرژی، ساختمانها باید به طور مداوم مورد ممیزی قرار بگیرند. طبق قانون هوای پاک باید ساختمانها مورد معاینه فنی قرار بگیرند که آیا الزامات انرژی در ساختمانها رعایت شده است یا خیر. قانون هوای پاک در ساختمانهای دولتی رعایت میشود؛ ولی در ساختمانهای بخش خصوصی هنوز اجرایی نشده است.
همچنین تیمهای ممیزی انرژی باید راهاندازی شود تا مواردی که باعث تلفات انرژی میشود شناسایی شده و راهکار ارائه شود. ما در استان تیمهای مدیریت انرژی نداریم. هر ساختمان باید مدیر انرژی داشته باشد تا این مدیرمسئول مدیریت انرژی ساختمان باشد. هر صنعتی هم باید مدیر انرژی داشته باشد تا مسئول این موارد باشد.
تجهیزات صنایع در حال راهاندازی هم باید توسط شرکت گاز و شرکت برق مورد بررسی قرار بگیرد که این تجهیزات آیا انرژی بر هست یا نه؟ در بحث صنایع موجود هم وقتی ممیزی در نظر گرفته شود مصرف انرژی مدیریت میشود.
فرهنگسازی هم راهگشاست. مصرف برخی خانوارها بالاست و اطلاعی هم در این زمینه ندارند که چرا مصرفشان بالاتر است. باید کارشناسان به این افراد اطلاع دهند که چه دلایلی منجر به افزایش مصرفشان شده است.
همچنین سازمانهای مردمنهاد هم باید در این قضیه ورود پیدا کنند. در کمال تأسف هیچ سازمان مردم نهادی که در این زمینه فعالیت داشته باشد، وجود ندارد تا فرهنگسازی و مطالبهگری صورت بگیرد. قوانینی که از سال ۸۸ ابلاغ شد اگر اجرایی شود و نمایندگان مجلس پیگیری لازم داشته باشند میتواند تأثیرگذار باشد.
برخی دستگاهها اصلا اطلاعی ندارند که جزو وظایف قانونیشان هست که قوانین انرژی را اجرایی کنند و مدیران بالادستی نیز از آنها نمیخواهند که در این قضیه ورود پیدا کنند. مدیران بعضاً سیاسی انتخاب میشوند.
راهکارهای پیشنهادی کداماند؟
در همین راستا برای جمعبندی به طور خلاصه چند راهکار کلیدی برای بهبود وضعیت انرژی در سطح استانها مرور میشود. تغییر پارادایم مدیریتی یعنی گذار از مفهوم صرفا «کاهش مصرف» به «مدیریت هوشمند انرژی».
راهکار دوم، کنترل تلفات انرژی است. درواقع باید برنامهریزی دقیق برای کاهش تلفات در ساختمانهای در حال ساخت و صنایع موجود وجود داشته باشد. راهکار بعدی، اعمال سختگیرانه استانداردهای مصرف انرژی در فرایند صدور پروانه ساخت و بهرهبرداری است.
همچنین نگاه بلندمدت باید برای مدیریت مصرف انرژی وجود داشته باشد. گرفتن تصمیمات سیاستی بر اساس دادههای علمی و آیندهنگرانه بهجای واکنشهای لحظهای به بحرانها راهگشاست. تا زمانی که مدیریت مصرف انرژی در اولویت برنامهریزیهای استانی قرار نگیرد، ادامه خاموشیها و ناترازیها اجتنابناپذیر خواهد بود.