به گزارش اصفهان زیبا؛ پدیده «النینو» این روزها بار دیگر به یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر وضعیت جوی کشور تبدیل شده است؛ پدیدهای که میتواند در یک فصل موجب کاهش بارشها و افزایش دما شود و در فصلی دیگر زمینه را برای تقویت بارندگیها فراهم کند.
بررسیهای هواشناسی نشان میدهد این نوسان اقلیمی در تابستان بیشتر با تضعیف بارشهای رگباری و افزایش گرما همراه است، اما در پاییز میتواند بر احتمال بارشهای بالاتر از نرمال در برخی مناطق کشور بیفزاید.
در این میان، اصفهان نیز بهعنوان یکی از استانهای مهم فلات مرکزی، تحتتأثیر این تغییرات فصلی قرار دارد.
صادق ضیاییان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با «اصفهان زیبا»با تشریح ماهیت پدیده جوی النینو، توضیح میدهد: «النینو نوسان اقیانوسی جوی است که در اقیانوس آرام شکل میگیرد و بر اساس تفاوت دمای آب در دو سوی این اقیانوس، سهفاز شامل النینو (فاز مثبت)، لانینا (فاز منفی) و فاز خنثی را پشت سر میگذارد.»
او میافزاید: «در حال حاضر جهان وارد فاز مثبت یا همان النینو شده و پیشبینی میشود این وضعیت حداقل تا پایان زمستان تداوم داشته باشد.»
این مقام مسئول با اشاره به اینکه مناطق نزدیک به کانون شکلگیری این پدیده بیشترین تأثیر را از آن میپذیرند، میگوید: «اگرچه اثرات النینو در منطقه ما نسبت به سایر نقاط جهان کمتر است، اما این پدیده بهطور کلی باعث گرمتر شدن دمای میانگین کره زمین میشود؛ بهطوری که سالهای وقوع النینو، معمولا سالهای گرمتری نسبت به سایر دورهها محسوب میشوند.»
احتمالات بارش در پاییز و زمستان پیشرو
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در خصوص تأثیرات احتمالی این پدیده بر وضعیت بارشهای ایران اظهار میکند: «باتکیهبر مدلهای پیشبینی، احتمال ۶۰ درصد وجود دارد که در فصل پاییز و زمستان شاهد افزایش بارشها در کشور باشیم.»
او با بیان اینکه این میزان همبستگی، قطعی نیست، تصریح میکند:«امیدواریم با وقوع النینو، بارشهای پاییزی زودتر آغاز شده و از نظر میزان بارش نیز وضعیت مطلوبی داشته باشند.»
النینو و چالشهای خشکی در اصفهان
ضیاییان در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط گرمای فعلی اصفهان با پدیده النینو و تأثیر احتمالی آن بر این منطقه میگوید: «تأثیر النینو بر اقلیم ایران بهویژه در شهرهای خشکی؛ مانند اصفهان، همبستگی بالایی ندارد و نمیتوان گرمای فعلی را بهصورت مستقیم و صددرصدی به این پدیده نسبت داد.»
او با اشاره به جریانیافتن آب در زایندهرود و پرسش درباره تأثیر آن بر تلطیف هوای اصفهان، میگوید: «تمامی این موارد در حد حدس و گمان است. اگر بارشهای پاییزی طبق پیشبینیها وضعیت بهتری داشته باشند، طبیعتا وضعیت زایندهرود نیز بهبود مییابد؛ اما باید توجه داشت که این احتمالات قطعی نیستند.»
او تأکید میکند: «در دهههای گذشته مواردی وجود داشته که باوجود وقوع النینو، کشور با خشکسالی مواجه شده یا بارشها طبق پیشبینیها محقق نشده است؛ بنابراین پدیده النینو تضمینکننده صددرصدی وضعیت جوی یا بهبود منابع آبی نیست.»
پیشبینی گرمای تابستان در اصفهان؛ فراتر از نرمال
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در ادامه با تشریح دورنمای وضعیت جوی استان اصفهان در فصل تابستان و با بیان اینکه پیشبینیهای اقلیمی نشاندهنده دمایی بالاتر از حد نرمال برای این استان است، میگوید: «بر اساس تحلیلهای موجود، تابستان پیشرو در اصفهان گرمتر از سالهای معمول خواهد بود.»
ضیاییان در پایان با یادآوری ماهیت اقلیمی این منطقه تأکید میکند: «با توجه به اینکه اصفهان در فصل تابستان به طور معمول بارشهای مؤثری ندارد و اقلیم آن خشک است، نمیتوان روی وقوع بارشهای تابستانه در این استان حساب ویژهای باز کرد؛ بنابراین افزایش دما در کنار نبود بارشهای فصلی، شاخص اصلی وضعیت جوی اصفهان در فصل پیشرو است.»
تأثیرات متضاد النینو در فصول سال
در همین راستا، احمد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور نیز در گفتوگو با «اصفهان زیبا» به تحلیل جزئیتری از عملکرد این پدیده میپردازد و با اشاره به اثرات متضاد پدیده النینو در فصول مختلف، توضیح میدهد: «النینو در تابستان باعث تضعیف بارندگیهای ناشی از «مونسون» میشود؛ بنابراین بارشهای رگباری تابستانه در ارتفاعات غربی و بهویژه مناطق جنوبی کشور نظیر سیستان و بلوچستان، هرمزگان، جاسک، چابهار و جیرفت کرمان، کاهش مییابد.»
او با بیان اینکه کاهش ابرناکی در تابستان منجر به افزایش دمای هوای فراتر از حد معمول در این مناطق میشود، میافزاید: «انتظار میرود امسال نیز شاهد چنین وضعیتی در جنوب و شرق کشور باشیم و همچنین استانهایی نظیر یزد و اصفهان نیز تا حدودی تحتتأثیر این افزایش دما قرار گیرند.»
امیدواری به بارشهای پاییزی با توسعه فاز النینو
وظیفه در خصوص چشمانداز فصل پاییز، اظهار میکند: «برخلاف تابستان، اثر النینو در پاییز باعث تقویت بارشها میشود. بر همین اساس انتظار میرود در صورت تداوم روند فعلی توسعه النینو در اقیانوس آرام، بارشهای پاییزی در غرب اصفهان، چهارمحالوبختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، فارس و کرمان، شرایطی بهتر از میانگین بلندمدت داشته باشند.»
این مقام مسئول با تأکید بر اینکه این پیشبینیها مبتنی بر احتمالات است، تصریح میکند: «النینو تنها عامل تعیینکننده بارش نیست و عوامل جوی دیگری نیز وجود دارند که از اکنون قابلپیشبینی نیستند؛ بنابراین باوجود گرایش مدلها به بارشهای نرمال و فراتر از نرمال برای پاییز پیشرو، نمیتوان وقوع آن را صددرصدی دانست و مدیریت بحران باید برای شرایط احتمالی بارندگیهای شدید نیز آمادگی لازم را داشته باشد.»
محدودیتهای النینو در تغییر اقلیم حوضه زایندهرود
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی در پاسخ به سؤالی درباره تأثیر باز بودن زایندهرود بر تقویت النینو و تغییر الگوی بارشها، میگوید:«در اصفهان تابستان، فصل بارندگی نیست و باز بودن زایندهرود تأثیر اقلیمی بر النینو ندارد.» او ادامه میدهد: «برای فصل پاییز نیز النینو عاملی مثبت برای گرایش به بارشهای بهتر از معمول است، اما تأکید میشود که پیشبینیهای فصلی همواره باید ماهانه بهروزرسانی شوند.»
وظیفه در پایان با اشاره به اینکه امکان پیشبینی دقیق و نقطهبهنقطه برای اصفهان وجود ندارد، خاطرنشان میکند: «مدلهای اقلیمی فعلی گرایش به سمت پاییزی مطلوب را نشان میدهند، اما به دلیل ماهیت احتمالی پیشبینیهای فصلی، نباید این گمانهزنیها را بهعنوان قطعیت جوی تلقی کرد.»