به گزارش اصفهان زیبا؛ انتقال آب از دریا به اصفهان، از همان روزهای نخست طرحشدن، پروژهای کمحاشیه نبود؛ طرحی پرهزینه، طولانی و پیچیده که موافقان آن را راهی برای کاهش فشار صنایع بر منابع محدود آبی استان میدانستند و مخالفان یا منتقدانش نیز درباره هزینهها، مسیر اجرا، اولویتها و پیامدهای آن پرسشهای جدی مطرح میکردند.
با افتتاح و بهرهبرداری از فاز نخست این پروژه، این تصور شکل گرفت که اصفهان یک گام مهم به سمت دسترسی به منبعی جدید و پایدار برای تأمین آب صنایع برداشته است و اکنون اما با طرح ابهامهایی درباره توقف فاز دوم، بار دیگر این سؤال به میان آمده است که آیا پروژه انتقال آب دریای عمان به مرکز ایران در مسیر درست قرار دارد یا آنچه افتتاح شده، بدون تکمیل فاز دوم نمیتواند هدف اصلی طرح را محقق سازد؟
این پرسش زمانی جدیتر شد که یکی از مسئولان سابق استانداری اصفهان طی اظهاراتی، ضمن اشاره به روند اجرای پروژه در دولت گذشته، تأکید کرد که فاز نخست عملاً پیشتر تکمیل شده بود و مسئله اصلی، ادامه مسیر تا دریاست.
او با انتقاد از تأمین آب از مسیر خط مرتبط با کرمان، این شیوه را «غلط» و از نظر اقتصادی «غیرمنطقی» دانست و گفت اگر پروژه قرار نباشد تا دریا ادامه پیدا کند، فلسفه اصلی خود را از دست میدهد. به گفته او، خرید سالانه آب شیرین با هزینههای سنگین، درحالیکه اصفهان همچنان به منبع مستقل و پایدار دسترسی ندارد، نمیتواند پاسخ نهایی به بحران تأمین آب صنایع استان باشد.
در چنین فضایی، «اصفهانزیبا» برای بررسی سرنوشت فاز دوم انتقال آب از دریا، علت توقف آن و امکان مطالبهگری برای تکمیل پروژه، با حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان و دبیر دوم کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی گفتوگو کرد.
یزدیان ضمن دفاع از ضرورت تکمیل خط مستقل تا دریای عمان، تأکید کرد بهرهبرداری موقت از فاز نخست با خرید آب از صنایع یزد و کرمان، نمیتواند جایگزین هدف اصلی
پروژه شود.
فاز اول بدون فاز دوم، توجیه ندارد
دبیر دوم کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس درباره سرنوشت پروژه انتقال آب از دریای عمان اظهار کرد: این پروژه از ابتدا مخالفان جدی داشت و هنوز هم موافقان و مخالفان دیدگاههای خود را بیان میکنند، اما با توجه به شرایط منابع آبی استان اصفهان، به نظر میرسد این طرح از ابعاد مختلف قابل توجه و با اهمیتی برخوردار است.
این نماینده مردم اصفهان با تأکید بر اینکه این پروژه صرفاً برای تأمین آب صنایع طراحی شده است، گفت: آب انتقالی از دریای عمان آب گرانی است و قرار نیست در مصارفی مانند شرب یا کشاورزی استفاده شود.
هدف اصلی این بوده که مصرف صنایع از منابع آبی زایندهرود جدا شود و فشار بر منابع محدود داخلی استان کاهش یابد. یزدیان افزود: با توجه به محدودیت شدید منابع آبی، تصمیم گرفته شد صنایع استان از یک منبع جایگزین و مستقل بهرهمند شوند تا هم از برداشت بیشتر از سفرههای زیرزمینی جلوگیری شود و هم در آینده با بحرانهای جدیتری روبهرو نشویم.
او یکی دیگر از ابعاد مهم این طرح رادر قالب پدافند غیرعامل دانست و گفت: انتقال آب از دریای عمان یک منبع جدید برای استان ایجاد میکند و در شرایط اضطراری یا بروز محدودیتهای خاص، حتی میتوان از آن در برخی مصارف حیاتی نیز استفاده کرد. در واقع داشتن یک منبع مستقل آبی برای استان از منظر امنیتی و پدافندی نیز اهمیت دارد.
فاز اول انتقال آب از دریا؛ رکوردی قابل توجه در اجرا
این نماینده مردم اصفهان در مجلس با اشاره به اجرای فاز نخست پروژه در دولت قبل گفت: فاز اول این پروژه بسیار مهم و پیچیده بود و انصافاً در دولت گذشته به سرانجام رسید. اجرای نزدیک به ۸۰۰ کیلومتر لولهگذاری در مدت کمتر از دو سال، از نظر عمرانی اقدامی بزرگ و کمسابقه در ایران و جهان به شمار میرود. در این مرحله، خط انتقال از اصفهان تا سیرجان اجرا شد. او خاطر نشان کرد: هدف نهایی پروژه انتقال آب اما تکمیل مسیر از سیرجان تا دریای عمان است تا استان اصفهان بهطور مستقیم و مستقل به آب دریا دسترسی داشته باشد و پروژه به بهرهبرداری کامل برسد.
توقف فاز دوم و بهرهبرداری موقت
دبیر دوم کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس همچنین با اشاره به تحولات اخیر در خصوص این پروژه گفت: متأسفانه در دولت جدید و بهویژه به دلیل برخی مدیریتهای حوزه صنایع استان اصفهان، فاز دوم پروژه متوقف شده است و استان ناچار شد بهصورت موقت و از طریق خرید آب از صنایع استان یزد و کرمان بهرهبرداری کند؛ صنایعی که خودشان آب را از خلیج فارس تأمین کردهاند. او ادامه داد: در این شرایط، اصفهان خریدار آب شده است، نه تأمینکننده آن.
یزدیان همچنین با انتقاد از این وضعیت عنوان کرد: این مدل تأمین آب، پایداری لازم را برای استان اصفهان ایجاد نمیکند. چراکه هر زمان ممکن است استان مقابل قیمت را افزایش دهد یا به دلیل افزایش نیازهای خود، امکان تأمین آب برای صنایع اصفهان را محدود کند. در این صورت، ما وابسته به استان دیگر خواهیم بود، بدون آنکه مالکیتی بر منبع آب داشته باشیم.
دبیر دوم کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس افزود: هزینه این خرید نیز رقم قابل توجهی است و میزان آبی که اکنون خریداری میشود در حدود ۶۰ میلیون مترمکعب در سال است، در حالی که ظرفیت نهایی پروژه در صورت تکمیل نهایی تا دریای عمان، حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب در سال پیشبینی شده است. در واقع اگر قرار بود به همین میزان آب محدود بسنده کنیم، اساساً نیازی به اجرای چنین پروژه بزرگ و دو فازهای با این ابعاد نبود.
ضرورت تکمیل خط تا دریای عمان
نماینده مرم اصفهان در مجلس با بیان اینکه اجرای فاز اول تنها زمانی اقدام درستی بوده که فاز دوم نیز تکمیل شود، خاطر نشان کرد: اگر پروژه در همین مرحله متوقف بماند، فاز اول نیز توجیه کامل خود را از دست میدهد. ارزش و سود این پروژه زمانی محقق میشود که خط انتقال مستقل اصفهان تا دریای عمان عملیاتی شود.
او همچنین با اشاره به جلسات اخیر در استان در این باره گفت: در ماههای اخیر نشستهایی با حوزه استانداری، صنایع استان و سایر مسئولان برگزار شده و جمعبندی غالب این بوده که فاز دوم باید هرچه سریعتر وارد مرحله اجرایی شود. البته این امر مستلزم تأمین منابع مالی است و استان در حال بررسی راهکارهای مختلف برای این موضوع است.
انتقاد از الگوی توزیع آب
نماینده مردم اصفهان در بخش دیگری از سخنانش به موضوع استفاده برخی صنایع استان یزد از آب زایندهرود اشاره کرد و افزود: بر اساس برخی گزارشها و مستندات، بخشی از صنایع استان یزد از انتقال آب زایندهرود استفاده میکنند. این قابل قبول نیست که آب با قیمت پایین از حوزه زایندهرود به استان یزد منتقل شود و برخی صنایع این استان از آن بهرهمند شوند، اما ما مجبور باشیم همان آب را با قیمت بالاتر خریداری و به استان اصفهان منتقل و صنایع استان از آن استفاده کنند.
او افزود: همانطور که صنایع اصفهان باید طبق قانون برنامه هفتم از آبهای نامتعارف از جمله آب دریا استفاده کنند، صنایع سایر استانها نیز باید به همین سمت حرکت کنند. یزدیان در پایان تأکید کرد: استان اصفهان در حال بررسی روشهای مختلف برای تأمین منابع مالی فاز دوم است. اگر این پروژه تا دریای عمان تکمیل شود، میتواند یک اقدام راهبردی و به سود استان باشد؛ اما اگر قرار باشد در مرحله فعلی متوقف بماند، نمیتوان آن را تصمیمی صحیح دانست.