فوتبال زیر سایه نفت!

برای من مسئله فقط کنار هم قرار گرفتن جنگ و فوتبال نیست؛ مسئله این است که پشت این جنگ، یک حرص و طمع بزرگ برای نفت و قدرت وجود دارد.

برای من مسئله فقط کنار هم قرار گرفتن جنگ و فوتبال نیست؛ مسئله این است که پشت این جنگ، یک حرص و طمع بزرگ برای نفت و قدرت وجود دارد. فوتبال ذاتاً باید نماد صلح، شادی و کنار هم بودن ملت‌ها باشد؛ اما وقتی کشوری که سیاست‌هایش بر پایه جنگ، سلطه و تصاحب منابع دیگران شکل گرفته میزبان جام جهانی می‌شود، این معنا تغییر می‌کند.

در نگاه من، چنین میزبانی‌ای دیگر فقط یک رویداد ورزشی نیست و به تلاشی برای پوشاندن واقعیت‌های تلخ، پشت چهره‌ای زیبا و جهانی تبدیل می‌شود.

من این ملازمت جنگ و فوتبال را از مسیر همین تضاد می‌بینم: از یک طرف جام جهانی، هیجان، مردم و ورزش قرار دارد؛ از طرف دیگر نفت، طمع، جنگ و جنایت. کشوری که برای به‌دست‌آوردن نفت و منافع اقتصادی حاضر است دست به هر کاری بزند، نمی‌تواند تصویر پاکی از فوتبال ارائه کند. به همین دلیل، برای من فوتبال در این موقعیت زیر سایه نفت و جنگ قرار گرفته است.

هنرمند باید دغدغه اتفاقات مهم زمانه‌اش را داشته باشد. وقتی یک رویداد بزرگ جهانی مثل جام جهانی با سیاست، جنگ، نفت و منافع قدرت‌ها گره می‌خورد، تصویرسازی و پوستر می‌تواند یک زبان اعتراضی باشد؛ زبانی که شاید مستقیم حرف نزند، اما مخاطب را وادار به فکر کردن کند. ضرورت این کار برای من این بود که پشت ظاهر پرزرق‌وبرق یک رویداد ورزشی، واقعیت‌های تلخ‌تری هم دیده شود. این نوع پوسترها برای یادآوری‌اند؛ برای اینکه بگویند فوتبال نباید تبدیل به پوششی برای جنگ، جنایت یا منافع سیاسی شود.

در این پوستر من سعی کردم نماد جام جهانی و عدد سال را از حالت یک نشانه ورزشی و جشن‌گونه خارج و آن را به بشکه‌های تیره و فشرده‌شده و آغشته به نفت تبدیل کنم. نفتی که روی فرم اصلی ریخته و از آن چکه می‌کند، برای من فقط یک ماده نیست؛ نماد طمع، حرص و سیاست‌هایی است که برای غارت منابع دیگران، حتی از جنگ و خشونت هم عبور می‌کنند.

پیام اصلی من این بود که این کشور میزبان واقعی جام جهانی نیست؛ بلکه میزبان نفت است. یعنی پشت ظاهر فوتبال، استادیوم، شادی و تبلیغات جهانی، چیزی که پررنگ‌تر دیده می‌شود، حرص برای نفت، قدرت و منافع سیاسی است.

می‌خواستم مخاطب با دیدن این پوستر احساس کند که این جام، جامی پاک و بی‌طرف نیست؛ انگار قبل از شروع مسابقات، با نفت و تصمیمات جنگ‌طلبانه آلوده شده است. برای همین فرم را سیاه، له‌شده و زخمی طراحی کردم؛ چون می‌خواستم نشان بدهم وقتی فوتبال در اختیار چنین سیاست‌هایی قرار می‌گیرد، دیگر فقط یک بازی نیست و تبدیل می‌شود به ابزاری برای پنهان کردن طمع، غارت منابع و جنایت‌های پشت صحنه.