به گزارش اصفهان زیبا؛ همزمان با تشییع رهبر شهید انقلاب، شایسته است به عملکرد ایشان در زمینه تعامل با جریانها، احزاب و گروههای سیاسی کشور، پرداخته شود. حضرت آیتالله خامنهای در طول دوران رهبری خود، همواره بر ضرورت فعالیت جریانهای سیاسی در چارچوب قانون اساسی، حفظ انسجام ملی و رعایت اخلاق سیاسی تأکید میکردند.
از دیدگاه ایشان، احزاب و تشکلهای سیاسی باید منافع ملی را بر منافع جناحی مقدم بدارند و با حفظ همبستگی، در مسیر حل مسائل کشور و افزایش مشارکت مردم در حوزه های مختلف نقشآفرینی کنند.
در عین حال، مقام معظم رهبری همواره بر این نکته تأکید داشتند که معیار اصلی، پایبندی به اصول انقلاب و قانون اساسی است و نه صرفاً وابستگیهای جناحی. ایشان در یکی از دیدارهای خود با نمایندگان تشکلهای مختلف دانشجویی، با تأکید بر اینکه تقسیمبندیهایی همچون اصولگرا و اصلاحطلب یا اصلاحطلب مدرن و اصولگرای سنتی به هیچ وجه حائز اهمیت نیستند، اصل اساسی را محتوا، یعنی همان جهتگیری و عمل به ارزشهای انقلاب و مصالح کشور دانستند.
همانطور که مشخص است، تعامل ایشان با جریانهای سیاسی بر پایه میزان پایبندی آنان به قانون اساسی، استقلال کشور و منافع عمومی تبیین میشد. در همین راستا، برخی از چهرههای جریانهای اصلی اصلاحطلب و اصولگرا در استان اصفهان در گفتوگو با «اصفهان زیبا» به تبیین تعاملات رهبری با احزاب و جریانهای سیاسی پرداختند؛ آنها نگاه پدرانه، فراجناحی، عدم تبعیض بین جریانهای سیاسی، رویکرد برابر و نگاه یکسان ایشان به گروههای مختلف و همچنین حمایت از جریانهای سیاسی در چارچوب قانون و نظام را از شاخصهای بارز و مدنظر رهبر معظم انقلاب دانستند که در ادامه خلاصهای از اظهارات آنها را میخوانید.
نگاه فراجناحی رهبر شهید به جریانهای سیاسی
فضلالله صلواتی، فعال سیاسی و پیشکسوت اصلاحطلب، به نقش پدرانه و فراجناحی رهبر شهید انقلاب نسبت به جریانهای سیاسی اشاره کرد و گفت: از آنجایی که رهبر در جایگاه پدر یک ملت هستند و برای ایشان، هر چیزی که در چارچوب قانون باشد، باید مورد حمایت قرار گیرد.
بحث اصلاحطلب و اصولگرا، بیشتر یک مسئله اعتباری است؛ بدین معنا که مثلا در موضوع انتخابات هر کس به گروهی یا فردی رأی میدهد؛ اما اصل اساسی، حفظ کشور است. مقام رهبری نیز در مسیری حرکت میکردند که همه را هدایت و سرپرستی میکردند. او ادامه داد: تا زمانی که ایشان حضور داشتند، این گروههای سیاسی که هماکنون هم هستند، آزاد بودند و مهم آنهایی بودند که در جهت نظام حرکت میکردند.
به هر حال، آن درصدی که رأی دادند و نظام را تأیید کردند، در واقع همراه رهبر هستند و تفاوتی میان آنها وجود ندارد. باید سعی کرد آن دسته از افرادی را که در انتخابات شرکت نمیکنند و در احزاب هم حضور ندارند، به نظام جذب کرد و ترغیب نمود که بیایند، طرفدار ملت، حکومت و دولت باشند و در انتخابات شرکت کنند؛ چرا که مشارکت در انتخابات، به نفع همه است. صلواتی به تمایل و آرزوی رهبر شهید انقلاب مبنی بر مشارکت حداکثری مردم در انتخابات پرداخت و تصریح کرد: تأکیدرهبری همواره بر این بود که تعداد بیشتری از مردم در هر انتخاباتی شرکت کنند. این مسئولیت را احزاب چه اصولگرا، چه اصلاحطلب و هر گروه منسجم دیگری بر عهده داشتند.
او افزود: اصل این است که همه مردم، ملت و شهروند این کشور هستند و باید به سرنوشت مملکتِ خود علاقهمند باشند. البته ممکن است تعداد محدودی انحرافاتی داشته باشند و اخیرا نیز شنیدیم که تعدادی دستگیر شدهاند، اما امیدواریم متنبه شوند، همه آزاد گردند و عفو عمومی شامل حالشان شود و آگاه شوند.
این فعال سیاسی پیشکسوت اصلاحطلب در پایان، با اشاره به عدم حمایت رهبر شهید از یک جریان سیاسی خاص، خاطرنشان کرد: ایشان همواره دنبال این بودند تا همه ملت در دموکراسی و مردمسالاری مشارکت داشته باشند. آنطور که سخنرانیها، گفتهها و برنامههای امام شهید، بهگونهای نبود که از یک جناح خاص حمایت کنند.
دو مقطع زندگی سیاسی رهبری؛ از رجل سیاسی تا پدر فراجناحی
رسول حامدیان، دبیر جامعه اسلامی مهندسین استان اصفهان نیز با اشاره به تقسیم زندگی سیاسی رهبر شهید به قبل و بعد از رسیدن ایشان به مقام رهبری گفت: در واقع، زندگی سیاسی امام شهید را باید به دو مقطع تقسیمبندی کنیم: یکی دوران قبل از رهبری و دیگری دوران پس از رهبری. در دوران قبل از رهبری، ایشان قبل از انقلاب سالها در مبارزات سیاسی شرکت داشتند و جزو کسانی بودند که در رأس مبارزه قرار داشتند.
حامدیان افزود: همچنین پس از پیروزی انقلاب تا زمانی که به رهبری نرسیده بودند، خودشان یک رجل سیاسی بودند؛ یعنی هم کار سیاسی انجام میدادند و هم کار فکری و فرهنگی. در واقع، خودشان یک فرد سیاسی بودند که در عین فعالیت سیاسی، کار تشکیلاتی هم انجام میدادند؛ چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب تا پیش از رهبری.
او همچنین به سابقه فعالیت رهبر فقید در حزب جمهوری اسلامی اشاره و تصریح کرد: ایشان در مقطعی، در کنار شهید بهشتی، شهید باهنر، هاشمی رفسنجانی و دیگر بزرگان از مؤسسان حزب جمهوری اسلامی بودند و مردم را به حضور در احزاب سیاسی تشویق میکردند. حامدیان به تشویق و ترغیب افراد برای فعالیت سیاسی در چارچوب یک تشکل منسجم و کار تشکیلاتی از سوی رهبر شهید و از طرفی، نگاه پدرانه ایشان نسبت به جریانهای سیاسی پرداخت و اظهار کرد: در مقطع پس از رهبری، ایشان کماکان به کار سیاسی و کار تشکیلاتی تشویق میکردند، اما با توجه به اینکه در موضع رهبری بودند، دیگر جزو هیچ جریانی نبودند و به همه جریانات، نگاه پدرانه داشتند. در این مقطع، همه مسائل سیاسی انقلاب را اداره میکردند و بهعنوان یک پدر، همه جریانات سیاسی را زیر بال و پر خود داشتند و پدرانه با همه جریانات سیاسی با گرایشهای مختلف، ارتباط و تعامل داشتند و ارتباط خاصی با یکی از جریانها نداشتند.
دبیر جامعه اسلامی مهندسان استان اصفهان ادامه داد: در این دو مقطع، برخورد ایشان به خاطر موقعیت خودشان، دو گونه بود؛ اما در کل چه قبل از انقلاب و چه پس از انقلاب و چه قبل از رهبری و چه در دوران رهبری همواره مردم و جوانان را به کار سیاسی و تشکیلاتی دعوت و تشویق میکردند که اگر میخواهید کار سیاسی انجام دهید، در قالب یک تشکل منسجم و کار تشکیلاتی باشد، نه کار متفرقه. این امر، مشی کلی ایشان در تمام زندگی بود؛ اما همانطور که عرض کردم، در دو مقطع متفاوت بود.
حامدیان در پایان، در پاسخ به این پرسش که آیا نزدیکی هر چه بیشتر اصولگرایان به رهبر شهید در عرصههای سیاست داخلی و بهویژه سیاست خارجی، باعث حمایت بیشتر ایشان از این جریان نشده بود، گفت: رهبر انقلاب در زمانی که به رهبری رسیدند، از یک موضع بالاتر به همه جهتگیریهای سیاسی نگاه میکردند. روی هم رفته، ایشان مواضع کلی داشتند؛ چه در سیاست داخلی، چه در سیاست خارجی و چه در مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی. ایشان در راستای جریان خاصی حرکت نمیکردند؛ بلکه موضع کلی داشتند و این جریانات سیاسی بودند که باید خودشان را با رهبری تطبیق میدادند.
نگاه مترقی رهبر شهید به کار تشکیلاتی
امیرحسین کمیلی، عضو هيئت مؤسس و شورای مركزی تشكل رويش نيروهای انقلاب اسلامی هم به نگاه مترقی رهبر شهید انقلاب نسبت به کار تشکیلاتی پرداخت و عنوان کرد: امام شهید ما، شخصیتی بینظیر در عصر خویش بودند که از ابتدای نهضت امام خمینی در سال ۴۲ و حتی پیش از آن، با این نهضت همراه شدند و در طول این مسیر، در یک ساختار و مسیر کاملاً منظم، تشکیلاتی و عالمانه، حرکت خود را ادامه دادند.
در طول مبارزات پیش از پیروزی انقلاب، با ارتباط مستمر و منظم با نیروهای انقلابی پیش رفتند و پس از پیروزی انقلاب نیز با تأسیس حزب جمهوری اسلامی، به همراه مرحوم شهید مظلوم دکتر بهشتی و یارانشان، این کار منظم تشکیلاتی را ادامه دادند و استمرار بخشیدند.
به همین جهت، نگاه ایشان به موضوع کار تشکیلاتی و سیاسی، نگاهی کاملاً رو به جلو و مترقی بود و البته برای این موضوع، الزامات بومی، ملی و دینی ویژه خود را مطرح میفرمودند. او در ادامه، به تفاوت فعالیت احزاب و جریانهای سیاسی در ایران با کشورهای غربی پرداخت و گفت: فعالیت احزاب در جمهوری اسلامی ایران، با احزاب متداول در لیبرال دموکراسی غربی و سایر کشورها متفاوت است.
در آنجا، فعالیت احزاب معطوف به قدرت است؛ اما در اینجا، کارکردی متفاوت دارد، هرچند که نهایتاً میتواند در قدرت تأثیرگذاری داشته باشد و باید چنین باشد. اما کارکرد اولیه و اصلی که برای احزاب تعریف میشود، ایجاد شبکه اجتماعی گسترده، ترویج و تزریق تحلیل سیاسی و آگاهیهای ملی و بینالمللی است. کمیلی همچنین به حرکت سازنده رهبر فقید، در خصوص تعامل با گروههای سیاسی اشاره و بیان کرد: در طول سالهای پس از انقلاب چه در دوران ابتدایی که ایشان مسئولیتهای مختلف و نهایتاً ریاستجمهوری را بر عهده داشتند و چه پس از آن که رهبری کشور را بر عهده گرفتند، در این مسیر حرکت سازندهای داشتند و همواره هم خودشان در مقطعی اقدامکننده بودند و هم در مقاطع بعدی، هدایتگر این موضوع بودند.
عضو هيئت مؤسس و شورای مركزی تشكل رويش نيروهای انقلاب اسلامی به نبود مانیفستهای متداول در میان جریانهای سیاسی کشور اشاره و تصریح کرد: متأسفانه، وضعیت احزاب سیاسی در کشور ما چندان مناسب و قابلقبول نبوده است.
در این احزاب و گروههای سیاسی، مانیفستهای معتبر و منسجمی نمیبینیم و معمولاً این احزاب معطوف به افراد بودهاند. بهطوری که با رفت و آمد افراد و تغییر تفکرات آنها، مانیفستها نیز تغییر میکرده است. همچنان که میبینیم، در ابتدای انقلاب، یک جناح چپ و یک جناح راست داشتیم. جناح چپ مدعی بود که باید اقتصاد دولتی، اقتصاد بسته، سیاست انقباضی و فرهنگ انقباضی حاکم باشد و جناح راست نیز به سرمایهداری متهم بود. اما در مقطعی پس از دوم خرداد، این وضعیت کاملاً عوض شد و جناحها در پوست دیگری رفتند و نامهایشان به اصولگرا و اصلاحطلب تغییر یافت.
او افزود: واقعیت این است که ما حزب اصولگرا یا حزب اصلاحطلب نداریم؛ اینها گروهها و جریانهای سیاسی متأسفانه بنیه و ریشه مستحکمی از لحاظ مانیفستهای متداول ندارند. اساسنامه و مرامنامه دقیقی که مواضع را بهطور کامل و شفاف معرفی کرده باشد و پای آن بایستند و آن را ترویج کنند، وجود نداشته است و این جریانات معطوف به افراد و قدرت بودهاند.
کمیلی در ادامه به تذکر رهبر شهید انقلاب نسبت به این تقسیمبندیهای سیاسی معطوف به قدرت اشاره کرد و گفت: این جبههبندیها مورد تذکر دائمی امام شهید ما بوده است که این مدل، مدل صحیحی نیست و نباید جامعه را دو قطبی کنیم. پس به همین دلیل، ایشان بارها اعلام میکردند که من سیاستمدار دیپلمات نیستم؛ بلکه انقلابی هستم و در جاهای مختلف میفرمودند که ما به اصولگرای اصلاحطلب و اصلاحطلبی که به اصول معتقد باشد، نیاز داریم. بنابراین، این تقسیمبندیها، خلاف واقع است و معطوف به شخصیتهای مختلفی بوده که حول محور قدرت شکل گرفتهاند و ایشان هرگز آن را به رسمیت نمیشناختند و ما نیز به رسمیت نمیشناسیم.
این عضو هيئت مؤسس و شورای مركزی تشكل رويش نيروهای انقلاب اسلامی همچنین خاطرنشان کرد: به نظر میرسد که انشاءالله در این فصل جدید انقلاب اسلامی، با امامت آیتالله سیدمجتبی خامنهای و با بعثت مردمی که اتفاق میافتد، باید این ساختار غلط جریانهای سیاسی معطوف به قدرت و اشخاص، به ساختاری صحیح تبدیل شود؛ ساختاری معطوف به آگاهیها، رشد مردم و شکوفایی آنان، با مبانی صحیحی که در احزاب باید بهطور دقیق مشخص شود و افراد بر اساس آن جذب گردند و سپس موجب رشد جامعه شوند.
او در پایان اظهار کرد: تأکید اصلی رهبر شهید بر آگاهی مردم، تحلیل سیاسی و سیاستورزی در اقشار مختلف، بهویژه جوانان و دانشجویان بود. ایشان بارها فرموده بودند که دانشجو و جوان باید تحلیل سیاسی داشته باشد، هرچند که این تحلیل غلط باشد؛ زیرا همین مسیر، رشد ایجاد میکند و اشتباهات ترمیم میشود. توقع ایشان این نبود که جوان یا دانشجو لزوماً به حزب سیاسی بپیوندد و پادوی آن شود؛ بلکه باید شخصاً یا در گروه دانشجویی خود، با اخبار صحیح به تحلیل برسد و در نهایت، شاکله یک کار سیاسی مترقی را در کشور ایجاد کند.
نقش پدرانه رهبر شهید در بالندگی احزاب سیاسی
احمد گودرزی از دیگر اعضای جریان اصلاحات و دبیر حزب اعتماد ملی در استان اصفهان نیز به رویکرد رهبر شهید نسبت به احزاب سیاسی بهویژه جریان اصلاحطلب پرداخت و عنوان کرد: در طول سالهایی که احزاب اصلاحطلب فعالیت داشتند و در مجلس، شوراها و حتی ریاستجمهوری حضور پیدا میکردند، این نشان میداد که رهبر شهید ما به احزاب اعتقاد راسخ داشتند و به جریان اصلاحطلب نیز بها میدادند.
یکی از دلایل این موضوع، حضور نیروهای سیاسی اصلاحطلب در عرصههای مختلف مدیریتی کشور بود؛ چراکه ایشان معتقد بودند همه احزاب و تشکلهای سیاسی باید حضور داشته باشند تا رقابتی سالم شکل بگیرد و نخبگان کشور در عرصه مدیریت قرار گیرند. او به عدم تبعیض رهبری بین احزاب سیاسی اشاره کرد و گفت: ایشان هیچگاه تفاوتی میان احزاب قائل نمیشدند. هرچند متأسفانه برخی جوسازیها از سوی عدهای صورت میگرفت، اما رهبر شهید ما هیچگاه تبعیضی قائل نمیشدند و برای هر شخصیتی که برای انقلاب زحمت کشیده بود، چه در جناح اصولگرا و چه در جناح اصلاحطلب احترام ویژهای قائل بودند. ایشان همواره از جریان اصلاحطلب که در چارچوب نظام برای سربلندی کشور تلاش میکردند، حمایت میکردند.
گودرزی همچنین، به ارتباط سازنده و مؤثر رهبر شهید انقلاب با احزاب سیاسی پرداخت و بیان کرد: ارتباط رهبر شهید با احزاب سیاسی همواره سازنده و مؤثر بود. در خبرها و گزارشهای مختلف خواندهایم که ایشان جلساتی با چهرههای سیاسی اصلاحطلب داشتند، به نامههای آنها پاسخ میدادند، با دقت مطالب را مطالعه میکردند و برای همه احزاب احترام قائل بودند. خود اصلاحطلبان بهخوبی میدانند که نقش پدرانه و حکیمانه رهبر شهید ما بود که باعث شد احزاب بتوانند در جامعه نقشآفرینی کنند و یکی از دلایل حضور فعال احزاب در جامعه و حضور اعضای آنها در مدیریتهای مختلف، حمایت رهبر شهید از احزاب بود.
او ادامه داد: امروز شاهد هستیم که در دولت کنونی، نیروهایی از همه جناحها چه اصولگرا و چه اصلاحطلب مشغول فعالیت هستند. در دورههای مختلف از دوران آقای رفسنجانی، آقای خاتمی، آقای روحانی و حتی آقای پزشکیان شخصیتهایی که خود اصلاحطلب یا نزدیک به این جریان بودند، به دلیل احترام و ارزشی که رهبر شهید برای احزاب قائل بودند، توانستند به مقام ریاستجمهوری برسند. ایشان همیشه از حرکت احزاب در چارچوب نظام حمایت میکردند و حتی در مواقعی که برخی به تخریب احزاب اصلاحطلب یا چهرههای آنها میپرداختند، رهبر شهید با بیانات خود چه در محافل حضوری و چه غیرحضوری تذکر میدادند و به اصلاحطلبان کمک میکردند. دبیر حزب اعتماد ملی در استان اصفهان افزود: ما اعضای احزاب اصلاحطلب، تا همیشه قدردان زحمات رهبر شهیدمان هستیم و میدانیم که تأیید صلاحیت آقای دکتر پزشکیان، حضور آقایان خاتمی و روحانی در مقام ریاستجمهوری که همگی عضوی از جریان اصلاحطلب یا به آن نزدیک بودند، یکی از برکات حمایتهای رهبر شهید بود.
گودرزی همچنین با ذکر نقل خاطرهای از اسحاق جهانگیری، معاون اول دولت حسن روحانی، مبنی بر پذیرا بودن دیدگاههای اعضای اصلاحطلب و حفظ ارتباط با آنها از سوی رهبر فقید اشاره کرد و گفت: آقای جهانگیری نقل میکردند که خدمت رهبر شهید رسیدند و صحبتها و دیدگاههای اصلاحطلبان را منتقل کردند. رهبر شهید با دقت کامل به این صحبتها گوش فرا دادند، آنها را بررسی کردند و به نظرات احزاب اصلاحطلب بها دادند. آقای جهانگیری میگفتند، ایشان حتی تأکید کردند که ارتباط خود را حفظ کنید و من با کمال میل شنونده صحبتها، انتقادات و دیدگاههای اعضای اصلاحطلب هستم و پذیرای آنها نیز میباشم. این نگاه مثبت و سازنده، نشاندهنده رویکرد همیشگی رهبر شهید نسبت به احزاب بود. او افزود: در حال حاضر یکی از دلایل تعدد احزاب اصلاحطلب در کشور، این است که ایشان اجازه میدادند احزاب آزادانه فعالیتهایشان را انجام بدهند و به این مملکت خدمت کنند. دبیر حزب اعتماد ملی در استان اصفهان ادامه داد: رهبر شهید ما به اصلاحات در کشور در جهت پیشرفت و سربلندی کشور و نظام اعتقاد داشتند و اصلاحطلبان را هم در جایگاه تصمیم گیران و خدمتگزاران مردم این کشور قبول داشتند. همچنین، ایشان میفرمودند، هر دو جناح دو بال این نظام هستند که این دیدگاه متضمن برابری احزاب در نگاه ایشان بود.