به گزارش اصفهان زیبا؛ وقوع جنگ در هر سطحی که باشد محدودیتها و الزامات خاص خودش را به کشور تحمیل میکند. هزینهها و مصارف جنگ برای هر کشوری به قدری زیادی است که کشورهای درگیر این مسئله، مجبورند راهکارهایی را بیندیشند تا هم از تحمیل بار هزینهای بیشتر بر کشور بکاهند و هم در خلال جنگ بتوانند سیاستهای کلان مربوط به پیشرفت آبادانی خود را در وجوه مختلف اجتماعی و اقتصادی پیگیری کنند؛ هرچند که میدانند جنگ، رسیدن به اهداف بلندمدت در این حوزهها را با کندی مواجه میکند؛ بنابراین باید تدابیری اندیشیده شود تا با کاهش هزینههای غیرضرور و غیراولویتدار و با تمرکز بر میدان جنگ، بتوان وزن هزینههای اقتصادی را در ارزیابی جنگ کاهش داد تا حاکمیت در سطح ملی، این عرصه و فرصت را داشته باشد تا بیش از آنکه در تصمیمگیری برای سرنوشت جنگ بر هزینههای اقتصادی تمرکز کند، بتواند میزان دستیابی به اهداف راهبردی را بسنجد. یکی از صحنههای ارزیابی، هزینههای شهر و مدیریت شهری است. بدیهی است که باید خیلی وقت قبل از وقوع جنگ دوازدهروزه و جنگ رمضان، تدابیری برای کاهش هزینهها و افزایش فرصتها اندیشیده میشد.
اینکه چنین اتفاقی افتاده است یا نه، در مجال این ویژهنامه نمیگنجد. آنچه سعی کردهایم به آن بپردازیم، این است که در عرصه مدیریت شهری باید هماکنون به چه چیزی اندیشیده شود و آینده شهر را بر اساس شرایط موجود چگونه مدیریت و برنامهریزی کرد. آنچه هماکنون در عرصه خیابان درحال رخدادن است، صحنهای از همدلی مردم و پشتیبانی آنها از مسئولان است. در این میان گروههای جهادی و فرهنگی بسیاری وارد عرصه شدهاند و صحنهای از مدیریت مردمی در عرصه فرهنگی و جهادی را رقم زدهاند که به جرئت میتوان گفت در سالهای بعد از جنگ تحمیلی هشتساله اگر نگوییم بینظیر، کمنظیر بوده است. این حضور مردمی در عرصه خیابان، باید به مشارکت مردم در سیاستگذاری عمومی در عرصه شهری و محلی تبدیل شود. شرایطی که هماکنون در آن قرار داریم، فرصتی است برای سیاستگذاران و کارگزاران تا فرایندی را جهت افزایش مشارکت مردم در نظام سیاستگذاری طراحی کند. البته که بدیهی و طبیعی است که این فرایند زمانبر خواهد بود؛ اما الزامی است؛ چون شرایط ایران به قبل از جنگ رمضان و قبل از حضور گسترده مردم در خیابانها بازنخواهد گشت و مردم نیز انتظار دارند که بعد از این حضور و پشتیبانی گسترده حاکمیت نظام، بتوانند بیشتر از گذشته اثر مطالبات خود را در صحنه تصمیمگیری حس کنند.
جدای از بحث مشارکت مردم، باید در سطح شهر و مدیریت شهری نیز اقداماتی ضروری برای اصلاح و بازسازی شهر به شکلی ارزان و مقرونبهصرفه انجام شود. لازمه این اتفاق، عبور از شکلهای سنتی مدیریت سازمان و نهاد، تغییر در الگوهای مدیریت اقتصادی و اجرای طرحهای عملیاتی و همچنین تغییر در برنامههای جامع و تفصیلی شهر است. برنامه جامع شهر اصفهان که در سال 67 نوشته شده و هماکنون در مرحله بازنویسی قرار دارد، باید براساس اصول پدافند غیرعامل دوباره موردبازنویسی قرار گیرد. این موضوعی است که متأسفانه تا قبل از جنگ دوازدهروزه و حتی قبل از جنگ رمضان موردتوجه قرار نگرفته بود؛ اما وقوع این دو جنگ موجب شده است تا مدیران شهری به فکر راهکارهایی برای طراحی شهری بر اساس اصول پدافند غیرعامل شوند.از طرف دیگر، در شرایطی که منابع مالی شهرداری به دلیل هزینههای جنگ در فشار قرار دارد و تأمین منابع مالی جدید از طریق بودجه دولت مرکزی دشوار به نظر میرسد، باید ابتکاراتی صورت پذیرد تا اتکا به تأمین منابع مالی به روش سنتی و ناپایدار کاهش یابد و منابع جدیدی جایگزین آن شود که حتی ممکن است نیاز شهرداری به پول را کاهش دهد.
مجموعه این مسائل ما را بر آن داشت که در این شماره از ویژهنامه «هممحله» ظرفیتهای مختلف فرهنگی و اجتماعی شهر اصفهان را اعم از گروههای جهادی و فرهنگی موردبررسی قرار دهیم و در کنار آن، با اشاره به راهکارهای جدید برای حل معضلات مالی شهر و برنامه مدیریت شهری برای بازنگری در طرح جامع و تفصیلی، گزارشهای مربوط به بازسازیهایی را که در مناطق مختلف آسیبدیده شهر اصفهان انجام شده، ارائه دهیم. بدیهی است که علاوهبر شهرداری، نهادهای دیگری نیز در عرصه خدمترسانی به مردم در دوره جنگ حضور داشته و فعالیتهای بسیاری انجام دادند، ارگانهایی همچون دانشگاه علوم پزشکی، پزشکی قانونی، سازمان پدافند غیرعامل و بسیاری از نهادهای انتظامی و خدماتی دیگر. با این حال در این مجال ممکن نبود فعالیت همه نهادها و ارگانهای مربوط را موردبررسی قرار دهیم؛ بنابراین فقط به ارزیابی فعالیت ارگانهای مربوط به مدیریت شهری را اکتفا کردیم. لازم به ذکر است که بین 3 هفته تا یک ماه زمان صرف شد تا محتوای این ویژهنامه تولید شود و آمارهای ارائه شده مربوط به بازه آخر اردیبهشت تا اواخر خرداد است.