به گزارش اصفهان زیبا؛ آمار نزاع و درگیری در اصفهان کاهش یافت! این خبری است که به تازگی منصور فیروزبخت که مدیرکل پزشکی قانونی استان است در نشست خبری خود ارائه داد و از کم شدن تعداد معاینات مربوط به نزاع در سال گذشته سخن به میان آورد.
آنجا که گفت: « سال گذشته 35 هزار و 145 پرونده نزاع تشکیل شد که نسبت به سال قبل 8.5 درصد کاهش داشت. از این تعداد، 12هزار و 741 پرونده مربوط به زنان شامل نزاع خانوادگی، همسرآزاری و موارد مشابه بوده است. همچنین آمار مراجعات نزاع در سال 1404 نسبت به مدت مشابه قبل تر از آن نیز 9/11 درصد کاهش یافته است.»
کاهش نزاع در اصفهان
نزاع یکی از پدیدههای ناخوشایندی است که به دلایل مختلف رخ میدهد؛ نزاع خیابانی و درگیریهای خانوادگی و قومی و قبیلهای و… تنها شمهای از آن است که جامعه بارها شاهد آن بوده است؛ درگیریهایی که شاید برخی از آنها پایان خوشی نداشته باشد و با بر جای گذاشتن مصدوم یا فوتی خاطره بسیار تلخی را بر جای بگذارد و چهره شهر را خشن کند.
با این وجود، اما آمار نزاع در اصفهان نسبت به برخی از استانهای دیگر در سالهای گذشته همواره بالا بوده است؛ به طوری که براساس گزارشها تهران، خراسان رضوی و اصفهان، رکوردداران همیشگی نزاع و درگیری بودهاند.
بررسی داده های سازمان پزشکی قانونی کشور نشان می دهد در سال ۱۴۰۱ تعداد ۵۳ هزار و ۷۷ نفر در استان خراسان رضوی به دلیل نزاع و درگیری به پزشکی قانونی مراجعه کرده اند. این آمار در حالی است که تهران با عدد ۱۰۳ هزار و ۹۰۴ مراجعه کننده در جایگاه اول و خراسان رضوی در جایگاه دوم قرار دارد.
همچنین استان اصفهان با ۴۲ هزار و ۲۰ مراجعه کننده در جایگاه سوم قرار دارد. آمار سال ۱۴۰۰ نشان می دهد خراسان رضوی با ۵۱ هزار و ۶۳۰ مراجعه کننده نزاع و درگیری طی این سال در رتبه دوم نزاع و درگیری بوده است تهران با ۹۶ هزار و ۴۹۶ مراجعه کننده در رتبه اول و اصفهان با ۴۱ هزار و ۶۴ مراجعه کننده در رتبه سوم قرار دارد.
همچنین آمارهای سال ۱۳۹۹ نشان می دهد خراسان رضوی با مجموع آمار ۵۰ هزار و ۶۸۶ مراجعه کننده باز هم در رتبه دوم نزاع و درگیری درسطح کشور بوده است و تهران با ۹۵ هزار و ۴۷ نفر و اصفهان با ۳۹ هزار و ۲۰۸ مراجعه کننده در رتبه های اول و سوم قرار دارند.
داده های سال ۹۸ هم نشان می دهد خراسان رضوی طی این سال ۴۹ هزار و ۹۲۵ مراجعه کننده نزاع و درگیری داشته است و در رتبه دوم قرار دارد. تهران با ۹۹ هزار و ۹۰۷ نفر و اصفهان با ۴۱ هزار و ۵۱۰ مراجعه کننده در رتبه های اول و سوم قرار دارند.
چرا نزاع؟
حالا، اما به گواه آمارهای پزشکی قانونی نزاع در اصفهان کاهش یافته است؛ موضوع خوشایندی که میتواند رخساری آرام و مهربان به شهر ببخشد. نزاع و درگیری علل مختلف دارد.
مسائل اخلاقی، شرافتی، تعصبات قومی و قبیلهای، عدم مراجعه به مراجع رسمی برای حل اختلافات، نبود آموزش لازم به خانوادهها، بیعدالتی، مهاجرت و تراکم بیرویه جمعیت از عوامل مؤثر در ایجاد این پدیده است که در نتایج پژوهشی تحت عنوان «مطالعه جامعهشناختی نزاعها و رقابتهای محلی و اثرات آن بر توسعه اجتماع محلی» به آن اشاره شده است.
از سوی دیگر، هنگامی که جوامع با توسعه مواجه میشوند، شکنندگی محیطی، خشکسالی، کاهش منابع توسعه پایدار، ناامنی غذایی و کاهش زمینهای قابل کشت سرمایه اجتماعی را ضعیف میکند و جامعه برای کنترل بیشتر این منابع به سمت نزاع و درگیری میرود.
این عوامل موجب درگیریهای طولانی بین گروههای اجتماعی میشود که خود عامل افتراق، کاهش انسجام اجتماعی، افزایش پروندههای قضائی، عدم تمایل به سرمایهگذاری، ایجاد خسارتهای مالی و جانی و عدم پیشرفت جوامع محلی است. در این میان، اما گفته میشود گرما نیز نقش موثری در بروز نزاع و درگیری دارد؛ به طوری که در سال 1401 و همزمان با آغاز فصل تابستان آمار پروندههای نزاع و درگیری خیابانی تنها در یکی از کلانتری های تهران، ۴۰ درصد افزایش داشت.
این موضوعی است که محسن لعلی، روانشناس و عضو سازمان نظام روانشناسی اصفهان نیز در گفت و گو با «اصفهان زیبا» به آن اشاره میکند؛ آنجا که میگوید: «مهمترین دلیل نزاع و درگیری، خشم و نحوه کنترل و مدیریت آن است. خشم انگیزهای است که میتواند به پرخاشگری منجر شود و این موضوع ممکن است به درگیری و نزاع ختم شود. این خشم و پرخاشگری به دلایل گوناگونی ایجاد میشود که ناکامی از مهمترین آنهاست؛ البته عوامل دیگری نیز در این زمینه نقش دارند.
در فصل گرما، پرخاشگری و نزاعهای خیابانی بهوفور مشاهده میشود؛ چرا که افراد بر رفتار خود کنترل ندارند و کلافه میشوند.» به گفته او، کاهش نزاع در اصفهان به سطح کلان بازمیگردد.
برای نمونه، هنگامی که آموزشهایی از طریق رسانهها و ارگانها در این زمینه ارائه میشود یا مردم بهصورت فردی این آموزشها را از فضای مجازی یا دیگر مجاری دریافت میکنند، سطح سواد افراد ارتقا مییابد؛ بنابراین فضای مجازی خود میتواند عاملی کنترلگر باشد و مردم میآموزند که چگونه خشم خود را مدیریت کنند. البته در این باره باید بررسی و مطالعه دقیقی صورت گیرد تا مشخص شود مردم برای کنترل خشم خود به چه راهکارهایی متوسل میشوند.
عضو هیئت علمی دانشگاه ادامه میدهد: «دو راهبرد برای کنترل خشم وجود دارد: راهبردهای کوتاهمدت و بلندمدت. راهبردهای کوتاهمدت شامل اقداماتی مانند نفس عمیق کشیدن یا نوشیدن آب در شرایط خاص، بهجای فریاد زدن و پرخاشگری است؛ اما راهبردهای بلندمدت بر آموزش پیامدهای زیانبار خشم و تبعات آن برای فرد و جامعه تمرکز دارد.»
لعلی تصریح میکند: « یکی از دلایل کاهش نزاع در اصفهان، احتمالا سیاستگذاریهای سازمان نظام روانشناسی، سازمان بهزیستی، اداره بهداشت و سایر نهادهای مرتبط بوده است.» به گفته او البته بحرانهایی نظیر جنگ یا کرونا نیز بر میزان خشونت جامعه تأثیرگذارند؛ اگرچه این بحرانها پیامدهای ناخوشایندی دارند، اما میتوانند تا حدودی تابآوری جامعه را افزایش داده و موجب سازگاری بیشتر شوند.