به گزارش اصفهان زیبا؛ تعاملات بینالمللی احزاب سیاسی یکی از ابعاد مهم دیپلماسی عمومی و دیپلماسی حزبی در نظام بینالملل بهشمار میرود.
احزاب سیاسی در بسیاری از کشورها، افزون بر ایفای نقش در عرصه سیاست داخلی، از طریق برقراری ارتباط با احزاب همسو، نهادهای سیاسی، اندیشکدهها و مجامع بینالمللی، به توسعه گفتوگوهای سیاسی، تبادل تجربیات، تقویت اعتماد متقابل و گسترش همکاریهای بینالمللی کمک میکنند.
این روابط که گاه در قالب دیدارهای رسمی، نشستهای مشترک و رایزنیهای سیاسی شکل میگیرد، مکمل دیپلماسی رسمی دولتها بوده و در افزایش قدرت نرم و توسعه مناسبات سیاسی میان کشورها نقش مؤثری ایفا میکند. در جمهوری اسلامی ایران، بخش مهمی از تعاملات خارجی احزاب و جریانهای سیاسی در چارچوب «خانه احزاب ایران» ساماندهی میشود. خانه احزاب بهعنوان نهادی فراگیر متشکل از احزاب دارای مجوز، با هدف تقویت فرهنگ تحزب، ایجاد هماهنگی میان جریانهای سیاسی و توسعه ارتباطات داخلی و خارجی فعالیت میکند.
بر اساس قوانین و مقررات کشور، این تعاملات با رعایت سیاستهای کلان نظام، در هماهنگی با دستگاههای ذیربط و در چارچوب منافع ملی انجام میشود. در سالهای اخیر، دیدار مسئولان خانه احزاب با سفیر و دیگر مقامات سیاسی و تأکید بر توسعه همکاریهای حزبی و گسترش ارتباط با احزاب کشورهای دوست از جمله چین، نمونهای از بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی حزبی برای گسترش گفتوگوها و همکاریهای بینحزبی با کشورهای دوست بهشمار میرود.
از سوی دیگر، خانه احزاب ایران، علاوه بر مرکز، از طریق خانههای احزاب در استانهای مختلف کشور نیز فعالیت میکند. براساس اساسنامه و آییننامه تشکیل خانه احزاب استانها، در استانهایی که شرایط قانونی لازم را داشته باشند، شعب استانی تشکیل میشود تا ضمن ایجاد هماهنگی میان احزاب دارای مجوز، توسعه فرهنگ تحزب، برگزاری نشستهای مشترک و پیگیری مطالبات احزاب، زمینه تعامل و همکاری میان جریانهای سیاسی در سطح استان را نیز فراهم سازند. این ساختار چندسطحی موجب شده است که فعالیتهای خانه احزاب صرفاً به تهران محدود نباشد، بلکه در استانهای مختلف کشور نیز سازماندهی و پشتیبانی شود.
در این میان، استان اصفهان بهدلیل برخورداری از ظرفیتهای قابل توجه در حوزه دیپلماسی، بهویژه دیپلماسی فرهنگی، میتواند به یکی از کانونهای تعاملات و ارتباطات حزبی با سایر کشورها تبدیل شود.
برای نمونه، خواهرخواندگی اصفهان با شمار قابلتوجهی از شهرهای مهم جهان، ظرفیت مناسبی برای گسترش ارتباطات فرهنگی، سیاسی و حتی تعاملات میان احزاب و جریانهای سیاسی فراهم میآورد. از این منظر، توسعه ارتباطات احزاب و جریانهای سیاسی ایران با احزاب کشورهای دیگر، بهویژه کشورهای دوست و دارای روابط سیاسی نزدیک با جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر فراهم ساختن زمینه تبادل تجربیات سیاسی، میتواند به تقویت دیپلماسی عمومی، ارتقای قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران و ایجاد بسترهای جدید برای همکاریهای منطقهای و بینالمللی کمک کند.
البته این تعاملات جایگزین سیاست خارجی رسمی دولت نیست، بلکه در جایگاه ابزاری مکمل، میتواند به تعمیق روابط سیاسی و فرهنگی در سطوح ملی و بینالمللی یاری رساند. از اینرو، خانه احزاب ایران و شعب استانی آن را میتوان یکی از ظرفیتهای مؤثر در تکمیل دیپلماسی رسمی جمهوری اسلامی ایران دانست که میتواند از طریق گسترش ارتباطات بینحزبی، به افزایش شناخت متقابل، تقویت قدرت نرم و توسعه همکاریهای سیاسی و فرهنگی کمک کند.
ارتباط احزاب؛ پلی برای تبادل تجارب و صدور مردمسالاری دینی
رسول حامدیان، دبیر جامعه اسلامی مهندسین استان اصفهان و رئیس خانه احزاب استان در گفتوگو با «اصفهان زیبا» به تعامل احزاب و جریانهای سیاسی کشور با سایر کشورها در بستر تبادل تجارب اشاره میکند و میگوید: «طبیعتاً اگر بتوانیم با احزاب سایر کشورها، بهویژه کشورهایی که بیشتر همجهت هستند ارتباط برقرار کنیم، هم میتوانیم افکار آنها را درک کنیم و هم از تجاربشان بهره ببریم. حال نکتهای که در اینجا حائز اهمیت میباشد این است که تجربه مردمسالاری در ایران حداکثر به پنجاه سال پیش بازمیگردد، درحالی که برخی کشورها سابقه صد تا دویست سال کار حزبی و دموکراسی دارند. بنابراین، ما میتوانیم از تجارب آنها در زمینه حضور مردم در تشکیل حکومت و نهادهای حکومتی استفاده کنیم.»
او ادامه میدهد: «از سوی دیگر، ما تجربیات و دیدگاههای خود را نیز داریم. تجربه بیبدیل انقلاب اسلامی در این است که برخلاف دموکراسیهای سکولار، تنها الگوی مردمسالاری مبتنی بر مبانی دینی را ارائه میدهد. ما میتوانیم اندیشه مردمسالاری دینی را ترویج، گسترش و به کشورهای دیگر صادر کنیم. در این میان، ارتباط میان احزاب داخلی یا خانه احزاب با کشورهای دیگر، این امکان را فراهم میکند تا هم از تجارب آنان بیاموزیم و هم تجربه ناب خود را بر پایه مردمسالاری دینی به آنان منتقل کنیم.»
حامدیان میافزاید: «از ابتدای تأسیس نظام جمهوری اسلامی توسط امام خمینی (ره)، بحث «صدور انقلاب» مطرح بود و این تعاملات میتواند زمینه مناسبی برای تحقق و گسترش آن باشد؛ یعنی انتقال افکار انقلابی به سایر ملتها.»
ظرفیتهای تاریخیفرهنگی اصفهان بهمثابه بستری برای دیپلماسی حزبی
رئیس خانه احزاب استان اصفهان به ظرفیتهای ویژه استان اصفهان در جایگاه یکی از مهمترین استانهای کشور در خصوص ارتباطات حزبی میپردازد و تصریح میکند: «در این میان، اصفهان ظرفیت ویژهای دارد. این شهر با شاخصههای برجسته در زمینههای فرهنگی، اقتصادی، صنعتی و گردشگری، جاذبههای زیادی برای کشورهای دیگر ایجاد کرده است. ارتباط خواهرخواندگی اصفهان با تعداد قابلتوجهی از شهرهای مطرح جهان، بستر مناسبی است که میتوانیم فراتر از تعاملات رسمی بین مراکز حکومتی کشورها، از آن برای آغاز ارتباطات حزبی و فرهنگی استفاده کنیم.»او همچنین در ادامه تأکید میکند: «بسیاری از شاخصههایی که اصفهان را ممتاز ساخته، از جمله فرهنگ غنی، گردشگری، صنایع دستی و مفاهیم تمدنی عمیق، زمینه انتقال مفاهیم فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی را فراهم میآورد. از آنجا که اصفهان در طول دورههای مختلف پایتخت حکومتهایی همچون صفویه بوده، این امر، میتواند محور انتقال این فرهنگ و تمدن ویژه باشد. طبیعتاً در کنار این ارتباطات فرهنگی و خواهرخواندگی، میتوان افکار انقلاب را نیز به کشورهای دیگر منتقل و صادر کرد.»