تبدیل اصفهان به پایتخت لجستیک چندوجهی غرب آسیا

رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان (به‌عنوان نماینده شهرداری اصفهان)، از احیا، جهش و پیشرفت فیزیکی۳۰درصدی فاز نخست یکی از بزرگ‌ترین و استراتژیک‌ترین ابرپروژه‌های لجستیکی و ترانزیتی غرب آسیا در شرق اصفهان خبر داد.

به گزارش اصفهان زیبا؛ رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان (به‌عنوان نماینده شهرداری اصفهان)، از احیا، جهش و پیشرفت فیزیکی۳۰درصدی فاز نخست یکی از بزرگ‌ترین و استراتژیک‌ترین ابرپروژه‌های لجستیکی و ترانزیتی غرب آسیا در شرق اصفهان خبر داد.

این کلان‌پروژه ملی و بین‌المللی که با مشارکت راهبردی و سهام‌داری عمده شهرداری اصفهان و اتاق بازرگانی مدیریت می‌شود، با اتصال هوشمندانه و هم‌زمان شبکه‌های ریلی، جاده‌ای و هوایی (لجستیک چندوجهی)، اصفهان را به دروازه اصلی تجارت بین‌الملل، کانون اصلی کریدورهای جهانی و هاب پایدار، سبز و بدون آلودگی اقتصاد ایران تبدیل خواهد کرد؛ پایگاهی که پس از نزدیک به دو دهه پیگیری، اکنون با سرعت شبانه‌روزی در حال عبور از مراحل خاک‌برداری، معبرکشی و جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی است.

اصفهان؛ کانون ژئوپلیتیک
و تقاطع طلایی کریدورهای بین‌المللی

حمیدرضا کریم‌نژاد، رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان، در گفت‌وگویی تفصیلی و رسانه‌ای به واکاوی دقیق اهمیت، ضرورت و ابعاد فنی این ابرپروژه منحصربه‌فرد پرداخت. او در ابتدای سخنانش با تبیین موقعیت ژئوپلیتیک ایران و مشخصا استان اصفهان، ضرورت نیاز به این دهکده را این‌گونه تشریح کرد: کشور ایران به سبب موقعیت جغرافیایی خاص خود، همواره یک پل ارتباطی طبیعی میان شرق و غرب، و شمال و جنوب جهان بوده است. در این میان، استان اصفهان دقیقا در مرکز و رأس تقاطع کریدورهای اصلی حمل‌ونقل ترانزیتی قرار گرفته است. ما در اصل، چهار کریدور اصلی داریم که دو مورد از حیاتی‌ترین آن‌ها، یعنی کریدور شمال‌جنوب (اتصال‌دهنده کشورهای حوزه اوراسیا به آب‌های آزاد و آفریقا) و کریدور شرق‌غرب (اتصال‌دهنده چین به کشورهای اروپایی)، درست در مرکز اصفهان یکدیگر را قطع می‌کنند. این نقطه تقاطع، یک ظرفیت اقتصادی بی‌نظیر برای ارائه تمامی خدمات حمل‌ونقلی و ارزش‌افزوده لجستیکی است؛ اما یک اصل مهم ساختاری وجود دارد: اگر شما در مرکز تقاطع جهانی قرار بگیرید، اما زیرساخت مدرن، سخت‌افزار استاندارد و برنامه‌ریزی کلان نداشته باشید، این موقعیت به جای فرصت و درآمدزایی، برای شما هزینه و ترافیک به‌همراه خواهد داشت و کشورهای همسایه به‌سرعت جایگزین شما می‌شوند. دهکده لجستیک اصفهان، بستر مفقوده‌ای است که برای نقدکردن این دارایی جغرافیایی به میدان آمده است.

ابعاد و نقشه‌ راهبردی
ابرپروژه سه‌هزارو400هکتاری راه ابریشم

رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان با اشاره به جزئیات مساحتی و موقعیت مکانی پروژه افزود: پروژه دهکده لجستیک راه ابریشم که در شرق اصفهان، در شعاع ۵۰کیلومتری این کلان‌شهر (در محدوده منطقه سجزی، پس از سگزی و در مجاورت ایستگاه راه‌آهن) جانمایی شده، یک کلان‌پروژه واقعی با دیدگاه بین‌المللی است. پهنه نهایی برآوردشده برای این مجموعه عظیم، بالغ‌بر سه‌هزارو400 هکتار است. فاز نخست عملیاتی این پروژه در قالب یک محدوده ۷۲۹هکتاری برنامه‌ریزی شده که ما در حال حاضر تمرکز اصلی خود را بر قطعات اولیه (شامل دو قالب ۲۸ و ۳۲هکتاری یعنی درمجموع حدود ۶۲,۵ هکتار) گذاشته‌ایم. در این فاز، هدف اصلی، اتصال شبکه‌ جاده‌ای ترانزیتی به شبکه ریلی سراسری است و هم‌اکنون با سرعت بالا در حال ساخت شبکه معابر، زیرسازی‌ها و انجام اتصالات ریلی هستیم.

دهکده لجستیک
از مفهوم یک بندر خشک ساده فراتر است

کریم‌نژاد این پروژه را با بنادر خشک و بنادر ساحلی جاافتاده‌ای همچون بندر «جبل‌علی» در امارات مقایسه و تصریح کرد: دهکده لجستیک از مفهوم یک بندر خشک ساده فراتر است؛ اینجا یک دروازه جامع و یکپارچه تجاری است. در این محدوده، زنجیره کاملی از خدمات گمرکی، پایانه‌های تخصصی صادراتی، خدمات ریلی صلب و ترکیبی، دفاتر بانکی و ارزی، تیرپارک‌های رفاهی و تفریحی برای رانندگان ترانزیت، انبارهای عمومی خشک، سردخانه‌های فوق‌مدرن زیر صفر و بالای صفر، سیلوهای بزرگ ذخیره‌سازی، هانگارها و پایگاه‌های تخلیه و بارگیری استقرار خواهند یافت.

انقلاب در زنجیره تأمین: کالا ظرف
۱۵ روز از قلب چین به اصفهان می‌رسد

رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان در ادامه با اشاره به یکی از جذاب‌ترین و تأثیرگذارترین کارکردهای بین‌المللی این دهکده یعنی خط ریلی مستقیم اصفهان‌شانگهای خاطرنشان کرد: شاید بارها در اخبار شنیده باشید که صحبت از انتقال بار و کالا از کشور چین به ایران ظرف مدت ۱۵ روز از طریق شبکه ریلی مطرح است. این موضوع یک ادعای واهی نیست و کاملا واقعیت دارد؛ اما چالش اصلی این بود که بستر سخت‌افزاری و نرم‌افزاری لازم برای بارگیری، باراندازی، ترخیص گمرکی و ذخیره‌سازی این حجم عظیم از کالا در مرکز کشور مهیا نبود. دهکده لجستیک اصفهان دقیقا این بستر را آماده می‌کند. با این زیرساخت، بار بازرگانان با هزینه‌ای به‌مراتب کمتر و تعداد روزهایی بسیار کوتاه‌تر از مسیرهای دریایی، مستقیما از چین وارد این نقطه شده، روی زمین باراندازی می‌شود و بلافاصله خودروهای سنگین بارهای گمرک‌شده را به هر نقطه‌ای از ایران یا کشورهای همسایه انتقال می‌دهند. این یعنی کاهش یک‌سومی هزینه‌ها، کاهش ۶۶درصدی زمان و تعریف مجدد مفهوم «خدمات ارزش‌افزوده» در زنجیره تأمین.

راه‌اندازی باند کوچک کارگوی هوایی درون دهکده بین‌المللی لجستیک
راه ابریشم اصفهان

کریم‌نژاد در ادامه سخنانش از یک طرح موازی برای ارتقای توانمندی صادراتی و اتصال به شبکه‌های فروش جهانی پرده برداشت و گفت: یکی از برنامه‌های استراتژیک ما، راه‌اندازی یک باند کوچک کارگوی هوایی (فرودگاه تخصصی حمل بار) در درون این دهکده است. ما پیش از این رایزنی‌هایی با سرمایه‌گذارانی داشتیم که حاضر بودند هواپیماهای تجاری کوچک و کم‌هزینه را به این خط اختصاص دهند. با این زیرساخت، می‌توانیم محدودیت‌های ارتباطی با شبکه‌های فروش جهانی مانند آمازون و ای‌بی را دور بزنیم؛ به این صورت که کالای خریداری‌ یا فروخته‌شده از طریق خطوط پستی سریع مانند TNT به ترکیه یا دبی ارسال و از آنجا با هواپیماهای کارگو مستقیما وارد دهکده لجستیک اصفهان شده و به دست مصرف‌کننده نهایی برسد یا بالعکس، تولیدکننده ایرانی بتواند محصول خود را در بازارهای جهانی عرضه کرده و از این طریق صادر کند؛ علاوه‌براین، در پایانه صادراتی دهکده، نمایشگاه‌ها و «شوروم»های تخصصی پیش‌بینی شده تا خریداران خارجی بدون نیاز به سفر به مرزها، مستقیما به اصفهان بیایند، کالا را ببینند، کارهای مالی و گمرکی را در همان محل انجام دهند و بار پس از بسته‌بندی روی ریل قرار گیرد و صادر شود. این یعنی حذف واسطه‌ها و اتصال مستقیم تولیدکننده به خریدار جهانی.

شکست رکود ۱۱ساله
با همت مدیریت‌شهری و اتاق بازرگانی

رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان با صداقت و صراحت به گذشته این طرح اشاره کرد و ادامه داد: شرکت دهکده لجستیک راه ابریشم که پیش از این با نام «بندر خشک کاروان» مطرح بود، حدود ۱۱ سال پیش تأسیس شده بود؛ اما متأسفانه به‌دلیل پیچیدگی‌های شدید حقوقی، بوروکراسی‌های فرساینده و جدی‌گرفته‌نشدن اهمیت طرح از سوی متولیان وقت، پروژه عملا در رکود کامل و بن‌بست به‌سر می‌برد؛ تاجایی‌که کار به مراحل بحرانی رسیده بود و نهادهای بالادستی در صدد بودند امتیاز این دهکده لجستیک را به‌‌دلیل عدم فعالیت شرکت، از استان اصفهان سلب کنند؛ اما ورق برگشت و با همت و اراده جدی شهرداری اصفهان و اتاق بازرگانی، به‌‌ویژه نگاه هوشمندانه شهردار محترم اصفهان، جناب آقای دکتر قاسم‌زاده و هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی و در رأس آن‌ها آقای کشانی، مدیر اتاق بازرگانی، تصمیم به احیای این ابرپروژه گرفتند. این توافق بزرگ در اواخر ۱۴۰۳ منجر به افزایش سرمایه ساختاری شد که طی آن، سهام اکثریت پروژه به شهرداری اصفهان و اتاق بازرگانی رسید.

کریم‌نژاد اظهار کرد: ما از اواخر ۱۴۰۳ و درواقع با تغییرات مدیریتی در اواسط ۱۴۰۴، کار را در شرایطی تحویل گرفتیم که شرکت عملا هیچ چیز نداشت: نیروی انسانی ساختاریافته و دفتری در دست نبود و بسیاری از مجوزهای کلیدی نیز تعلیق شده بودند؛ علاوه‌براین، سال ۱۴۰۴ با چالش‌هایی همچون شرایط خاص منطقه‌ای و رکودهای اقتصادی همراه بود؛ اما تیم مدیریتی متوقف نشد. امروز با افتخار اعلام می‌کنم که دفتر مرکزی شرکت در خیابان فردوسی اصفهان به‌طور کامل فعال شده، ساختار منابع انسانی شکل گرفته و طرح مطالعات جامع پروژه به یک شرکت مشاور بسیار معتبر و نام‌آشنا که سابقه طراحی بنادر بزرگ کشور را دارد، واگذار و کلید زده شده است.

کارنامه عمرانی خیره‌کننده
در فاز عملیاتی

رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان با ارائه آمارهای دقیق از حجم عملیات خاک‌برداری و زیرسازی در سایت پروژه تصریح کرد: عملیات عمرانی با جدیت در حال پیشروی است. بر اساس آمارهایی که متعلق به حدود دو هفته گذشته است و مسلما تا امروز افزایش یافته، ما نزدیک به ۲۳۰هزار مترمکعب خاک‌برداری و ۱۰۰هزار مترمکعب خاک‌ریزی داشته‌ایم؛ همچنین ساخت و تجهیز کارگاهی پروژه در فضایی به مساحت ۲۰هزار مترمربع انجام شده است. حجم معبرکشی‌های ما کم نیست: در فاز اول عرض معابر اصلی را ۵۰ متر در نظر گرفته‌ایم و تاکنون بین ۱۲ تا ۱۵ کیلومتر معبر اصلی و فرعی در دل سایت پروژه کشیده شده است که این حجم از عملیات برای این بازه زمانی کوتاه، یک رکورد محسوب می‌شود.

جذابیت‌های طلایی برای سرمایه‌گذاران: الحاق به منطقه
ویژه اقتصادی

کریم‌نژاد با اشاره به مجوزهای اخذشده گفت: مجوزهای این پروژه متعدد و بسیار ارزشمند هستند. مجوز اصلی و مادر ما از سوی وزارت راه و شهرسازی و از طریق اداره‌کل راه صادر شده است. به موازات آن، مجوزهای اختصاصی دیگری نظیر مجوز تیرپارک بین‌المللی، پایانه تخصصی صادراتی و مجوز احداث سردخانه‌های بزرگ و سیلوهای استراتژیک خوراک دام، طیور و دانه‌های روغنی را اخذ کرده‌ایم؛ اما مگا‌امتیاز این پروژه، هم‌جواری و دیواربه‌دیواربودن آن با منطقه ویژه اقتصادی است. ما اینک در حال انجام مراحل نهایی الحاق و ادغام زمین‌های منطقه ویژه اقتصادی در دل دهکده لجستیک و شرکت سیکو هستیم. این اقدام یک برگ برنده و جذابیت فوق‌العاده برای بخش خصوصی است؛ چراکه به محض تحقق آن، تمامی امتیازها، معافیت‌های مالیاتی بلندمدت، بخشودگی‌های گمرکی و تسهیلات مناطق ویژه اقتصادی به این دهکده و سرمایه‌گذاران آن تعلق خواهد گرفت.

سه قالب حقوقی و منعطف برای ورود بخش خصوصی

رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان با تأکید بر اینکه مدیریت پروژه کاملا ساختار بخش خصوصی را ترجیح می‌دهد، سه مسیر استاندارد و سودآور را برای ورود سرمایه‌گذاران تبیین کرد:

قالب سهام‌داری در شرکت مادر: سرمایه‌گذاران بزرگ بخش خصوصی می‌توانند با هماهنگی و توافق قبلی، در مراحل افزایش سرمایه شرکت، شرکت کرده، سهام خرید کنند و کرسی‌های رسمی در هیئت‌مدیره به‌دست آورند.

سهام‌داری در شرکت‌های تخصصی زیرمجموعه: شرکت سیکو در حال تبدیل‌شدن به یک هلدینگ تخصصی بزرگ است که سه شرکت زیرمجموعه شامل «شرکت تأمین و مدیریت سرمایه»، «شرکت ساخت زیرساخت و ابنیه» و «شرکت خدماتی، بهره‌برداری و بندری» دارد. فعالان اقتصادی می‌توانند متناسب با تخصص خود، سهام‌دار این شرکت‌های اقماری شوند و در اجرا و بهره‌برداری مشارکت کنند.

قراردادهای سرمایه‌گذاری و ساخت مانند BOT و BOO در این قالب، زمین و زون‌های مشخص در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد تا در قالب قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و انتقال (BOT) یا ساخت، مالکیت و بهره‌برداری (BOO)، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک یا واگذاری مطلق، اعیان و تأسیسات (نظیر انبار، سردخانه یا سیلو) را بسازند و از آن بهره‌برداری اقتصادی کرده و سود خود را برداشت کنند.

الگوی توسعه پایدار: پروژه‌ای سبز، بدون نیاز به آب و ضامن درآمدهای پایدار شهری

کریم‌نژاد با تکیه‌بر جنبه‌های زیست‌محیطی ابرپروژه راه ابریشم، نگاهی نو برای توسعه اصفهان ارائه داد و افزود: اصفهان از قدیم‌الایام با ۹۰هزار واحد صنعتی و ارائه۱۰درصد از بارنامه‌های کشور، یک قطب صنعتی بوده است؛ اما امروزه به‌دلیل بحران شدید کمبود آب و مسائل آلایندگی هوا، کلان‌شهر اصفهان دیگر کشش استقرار صنایع سنگین و آلاینده جدید را ندارد. راه‌حل چیست؟ ما باید اقتصاد شهر را حفظ کنیم؛ اما به‌سمت صنایع پاک و خدماتی برویم. دهکده لجستیک دقیقا پاسخ به این نیاز است. این پروژه عملا «آب‌بر» نیست و فرایند تولیدی آلاینده ندارد؛ تماما خدمات، بسته‌بندی، انبارش و ترانزیت است. مطالعات زیست‌محیطی این پروژه به‌شدت دقیق است. او گفت: یکی از اهداف کلان ما این است که با آماده‌سازی این دهکده، باراندازها و هاب‌های سنتی و آلاینده داخل شهر مانند شهرک‌های شاپور جدید و امیرکبیر، سیلوهای قدیمی که اکنون در بافت مسکونی قرارگرفته‌اند و حتی مخازن سوخت نفت منطقه هزارجریب را به این نقطه (خارج از بافت شهری) منتقل کنیم. این کار ترافیک سنگین تریلرها و آلودگی هوا را از ریه‌های اصفهان خارج می‌کند؛ بدون آنکه به اقتصاد و اشتغال صدمه‌ای بزند؛ حتی راندمان را بالاتر هم می‌برد. همان‌طور که روزی، ذوب‌آهن و فولادمبارکه نقطه‌عطف اقتصادی اصفهان بودند، امروز دهکده لجستیک نقطه‌عطف جدید اقتصاد پاک و عامل جهش GDP و تولید ناخالص استان خواهد بود.
رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان در ادامه با اشاره به منافع مستقیم این پروژه برای شهروندان خاطرنشان کرد: درآمد شهرداری‌ها معمولا به پروانه‌های ساختمانی وابسته است که با رکود مسکن آسیب می‌بیند. سهام‌داری شهرداری اصفهان در این دهکده، یک منبع درآمد پایدار و کلان‌شهری ایجاد می‌کند که سود آن مستقیما در پروژه‌های عمرانی، خدماتی و رفاهی خود شهر اصفهان هزینه خواهد شد.

افق زمانی پروژه و هشدار
درباره گوی رقابت استان‌های همسایه

کریم‌نژاد در پاسخ به پرسشی درباره زمان نهایی اتمام پروژه تصریح کرد: باید با دیدگاه یک ابرپروژه به این طرح نگاه کرد. برآورد تیم مدیریت پروژه برای ساخت زیرساخت‌های فاز اول، رقمی نزدیک به ۳۰میلیون دلار است. دیدگاه ما این بود که در صورت تأمین مالی پایدار، فاز اول ظرف پنج سال به‌طورکامل بهره‌برداری شود. به‌رغم نوسان‌ها و رکودهای مالی ناشی از شرایط اقتصادی، پروژه را متوقف نکرده‌ایم و به‌دنبال روش‌های نوین تأمین مالی هستیم. ازآنجاکه پروژه دست بخش خصوصی (شهرداری و اتاق) است، چابکی فراوانی دارد و اگر مشکلات نقدینگی را پشت سر بگذاریم، این افق پنج‌ساله کاملا دردسترس است و حتی بخش‌هایی از فاز اول بسیار زودتر زیر بار ترافیکی و عملیاتی می‌رود.

او خاطرنشان کرد: امروز استان‌های دیگر به‌شدت در حال حرکت هستند: پارک لجستیک کرمان دو فاز ۴۰۰هکتاری اول خود را تکمیل کرده و در حال اجرای فازهای بعدی است؛ شیراز عملیات خود را آغاز کرده و یزد از سال‌ها پیش با شرکت پیشگامان گام‌های بزرگی برداشته است. اکنون که حمل‌ونقل دریایی به‌دلیل شرایط منطقه‌ای با چالش‌هایی روبه‌روست، اهمیت حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای دوچندان شده است. نباید بگذاریم این امتیاز استراتژیک و تاریخی از مردم اصفهان دریغ شود. این پروژه نیازمند یک همت همه‌جانبه، نگاه ملی و کار شبانه‌روزی بدون وقفه است تا اصفهان دوباره به جایگاه واقعی خود در عرصه تجارت جهانی بازگردد.

رئیس هیئت‌مدیره شرکت دهکده بین‌المللی لجستیک راه ابریشم اصفهان در بخش پایانی سخنانش با ارائه یک پیام کلیدی و هشداری دلسوزانه به مسئولان و فعالان اقتصادی گفت: این پروژه یک فرصت استثنایی و یک کلید طلایی برای اقتصاد اصفهان است. افرادی که جزو اولین‌ها باشند و جدی وارد بخش‌های سرمایه‌گذاری آن شوند، سودی کسب خواهند کرد که با هیچ بازار موازی دیگری قابل‌مقایسه نیست؛ اما یک هشدار جدی وجود دارد: قوانین دست‌وپاگیر و بوروکراسی‌های شدید اداری در استان اصفهان یک چالش بزرگ است. گاهی قانون در اصفهان ۱۳۰درصد اجرا می‌شود؛ درحالی‌که در استان‌های دیگر منعطف‌تر برخورد می‌کنند. اگر مسئولان استانی و دستگاه‌های اجرایی نظیر اداره‌کل منابع طبیعی، سازمان جهادکشاورزی (در بحث واگذاری و مدیریت منابع) و در رأس آن‌ها شخص استاندار محترم با جدیت شبیه به پروژه‌های بزرگ آبی استان، پای کار این ابرپروژه ملی نیایند، گوی رقابت از دست اصفهان ربوده خواهد شد.