به گزارش اصفهان زیبا؛ این روزها صفحات و کانالهای مختلفی به ترویج «انرژیدرمانی» در فضای مجازی میپردازند؛ افرادی که با انجامدادن حرکات عجیبوغریب، مدعی ازبینبردن تمام انرژیهای منفی و همچنین درمان برخی از بیماریها هستند.
اینگونه که مدعیان میگویند انرژیدرمانی یک روش طب مکمل است که باهدف ایجاد تعادل در انرژیهای درون بدن، به بهبود آرامش ذهن، کاهش استرس و کاهش برخی دردهای جسمی کمک میکند.
روشهای اصلی انرژیدرمانی شامل ریکی (انتقال انرژی با لمس یا نزدیککردن دستها)، شمع تراپی، لمس درمانی، انرژیدرمانی مغناطیسی و درمان بانمک هستند. ادعا میشود که مزایای اثباتشده این روش بیشتر در زمینه کاهش استرس، اضطراب، بهبود کیفیت خواب و کاهش خستگی (بهویژه در بیماران سرطانی) است و تأثیر آن بر بیماریهای جسمی محدود به کمک روحی و روانی است.
بررسی یک ادعا!
با جستوجو در سایتهای معتبر، اطلاعات چندانی در این باره به دست نمیآید. یکی از افرادی که در این حوزه فعالیت و اقدام به برگزاری کلاسهایی دراینرابطه میکند، میگوید «چیکونگ پزشکی»، دانشی کهن و گسترده با قدمتی فراتر از پنج هزار سال است که ریشه در چین باستان و طب سنتی آن دوران دارد.
این علم که سینهبهسینه توسط استادان بزرگ تا به امروز حفظ و منتقل شده است، شاخههای گوناگونی را در بر میگیرد و کاربردهای وسیعی در حوزههای پزشکی، هنرهای رزمی، و افزایش طول عمر همراه با سلامت کامل دارد. به گفته این مدرس انرژیدرمانی، معبد «شائولین» بهعنوان بزرگترین مرکز تدریس این علم شناخته میشود که استادان ماهر بسیاری را در سراسر جهان پرورش داده است.
او مدعی است که برای نخستین بار شاخه «چیکونگ پزشکی» را نزد استادان برجستهای از کشورهای چین، تایوان، سنگاپور و آلمان فراگرفته و هماکنون فعالیتهای آموزشی خود را در کشور ایران ارائه میدهد.
تمرینات چیکونگ پزشکی با هدف افزایش سطح انرژی حیاتی، ارتقای طول عمر بدون ابتلا به بیماری، تقویت قدرت ذهن و فعالسازی نیروهای ماورایی پنهان در وجود انسان طراحی شدهاند. این تمرینات فاقد محدودیت سنی بوده و به دلیل سادگی فرایند انجام آنها، برای همگان قابل استفاده است.
در کلاسهای انرژی درمانی به گفته او هنرجویان میآموزند که چگونه انرژی درون خود را مدیریت و از خویشتن در برابر نیروهای منفی محافظت و با «چاکراها و کارایی» آنها آشنا شوند، هاله محافظ خود را تقویت و با قانون جذب و مباحث مشابه ارتباط برقرار کنند.
طراحی این تمرینات به گونهای انجام شده است که شرکتکنندگان با انجام آنها میتوانند مشکلات ذهنی، روحی و جسمی خود ( حتی بیماریهای صعبالعلاج ) را برطرف سازند.
این فرد، همچنین اقدام به برگزاری دورههای مبتدی و حرفهای می کند: « دورههای مبتدی شامل ۵ دوره متوالی و هزینه آن مجموعا ۱۰ میلیون تومان است. دورههای حرفهای نیز شامل ۵ دوره متوالی و هزینه آن مجموعا ۲۰ میلیون تومان است.»
به گفته این مدعی، آموزشها در قالب کلیپهای ویدئویی ارائه میشود. پس از ثبتنام، هنرجو از طریق تماس تصویری توسط استاد مورد اسکن و پاکسازی قرار میگیرد. سپس ویدئوهای آموزشی از طریق پیامرسان تلگرام برای او ارسال میشود تا تمرینات خود را آغاز کند. هنرجویان در طول مسیر آموزش همواره امکان ارتباط مستقیم با استاد را خواهند داشت. در پایان دورهها نیز به هنرجویان گواهی رسمی (سرتیفیکیت) اعطا خواهد شد.
مدعیان انرژی درمانی چه میگویند؟
مدعیان انرژیدرمانی این روزها زیاد شدهاند و مدام آن را در فضای مجازی ترویج میکنند؛ ادعایی که البته با واکنشهای منفی و طنز زیادی همراه است؛ مثلا کاربری زیر پستی در یکی از صفحات ترویج انرژیدرمانی نوشته است: «وقتی این حرکات را میبینیم، یاد آدم بادکنکیهای جلوی کارواشها میافتیم!» کاربر دیگری هم نوشته است: «یاد آن عروسک پلاستیکی فنریها افتادم که روی داشبورد ماشین میگذاشتند!»
ازسویدیگر، اما هستند برخی از افراد که به انرژیدرمانی اعتقاد دارند و معتقد هستند با انجامدادن برخی از این حرکات، حالشان بهتر شده است؛ مثلا زهرا میگوید به دلیل سردردهای مکرر به یکی از افرادی که این کار را انجام می داده است، مراجعه کرده و مدتی تحت نظر او بوده است: «تا مدتی سردردهایم خوب شده بود؛ اما این موضوع به صورت موقت بود و دائمی نبود!»
در یکی از سایت هایی که توسط مدعیان انرژی درمانی اداره می شود، کاربری خطاب به استاد خود در این باره نوشته است: « روز پیش همسرم صبح که از خواب بیدار شد دچار سرگیجه شدیدی شده بود. من هاله انرژی و چاکراهاشو اسکن کردم و (به خاطر سرماخوردگی سابقش) سینوسها وضع خوبی نداشتند، مخصوصا یکی از آنها.
فهمیدم این سرگیجه به خاطر عفونته. پاکسازی را با سبز چندین بار انجام دادم و همین طور با بنفش . همه چاکراها را پاکسازی کردم و طبق پروتکل انرژی دادم. بعد سوال میکردم حالت چطوره و میگفت همون طوری و احساس بدی داشت که نمیتواند برود سر کار. استاد دیگر نمیدانستم چیکار کنم. با خودم میگفتم باید الان ازچه انرژیکمک بخواهم؟
استاد همانطور که داشتم پاکسازی میکردم یک دفعه رنگ بنفش کمرنگ نورانی مات رو دیدم؛ همان بنفش الکتریکی اما توش فقط بنفش و سفید داشت، حالت و نوع درخشش طوری بود که فهمیدم الکتریکی هست. من از گوشه سمت راست چشمم دیدم. شروع به پاکسازی هاله با بنفش الکتریکی رنگی کردم. بعد سینوسها را و همه چاکراهای بالایی را هم با آن پاک کردم. استاد نتیجه فوقالعاده بود؛ چند دقیقه بعد سرگیجه خوب شده بود؛ طوری که همسرم توانست برود سر کار.»
استاد که اتفاقا از چهره های سرشناس این حوزه است در جواب نوشته: « همین که گفته بودیم؛ شما بعد از مدتی که کار کنید یک سری الهامات برایتان ایجاد میشود؛ فقط این نیست که از آینده و اتفاقاتی که در آینده خواهد افتاد خبردار شویم! موقع انرژی درمانی یک لحظه رنگ دیگری به ذهنتان میآید و احساس میکنید که ازاین رنگ بهتر نتیجه میگیرد.»
انرژی درمانی طرفداران و منتقدان خاص خود را دارد؛ با این وجود چند سال پیش بود که وزارت بهداشت اعلام کرد هیچ فردی در ایران مجوز انرژی درمانی ندارد؛ پدیدهای که در سالهای اخیر با تبلیغات گستردهای مواجه شده است و شاهد افزایش گرایش شهروندان به آن هستیم؛ البته در بسیاری از موارد این موضوع به کلاهبرداری و سوء استفادههای مختلف منجر میشود.
این نخستین باری نبود که وزارت بهداشت و درمان درباره مساله انرژی درمانی هشدار میداد، بلکه یک بار دیگر نیز این وزارتخانه از قول معاون بهداشت وقت خود اعلام کرد که رشته انرژی درمانی که از جمله شاخههای طب مکمل است در ایران مجوز ندارد.: «طبق گفته سازمان جهانی بهداشت بسیاری از رشتههای طب مکمل به اندازه کافی تاییدیه تاثیرگذاری ندارند، بنابراین باید اطلاع رسانی به گیرندههای خدمت را مورد توجه قرار دهیم. در رشته انرژی درمانی هیچ مجوزی داده نشده است. با وجود مراکز غیر معتبر ارائهدهنده خدمات طب مکمل قطعا افراد آسیب دیدهای هستند که فریب تبلیغات اغواگرانه را خوردهاند اما آمار مشخصی از تعداد آنها در دست نداریم.»
اینگونه که «میزان» در این باره نوشته است در قرنهای ۲۰ و ۲۱ صفحه تازهای در زندگی بشر رقم خورد و با پیشرفتهایی که در تکنولوژی و دانش صورت گرفت امکان درمان و کنترل بسیاری از بیماریهای واگیردار که تا قبل از آن هر ساله موجب مرگ تعداد زیادی از افراد میشد به وجود آمد.
در همین قرنی که پیشرفتهای تکنولوژی زندگی بشر را احاطه کرده است، مرگ و میر بر اثر بیماریهای غیرواگیری مانند بیماریهای قلبی افزایش یافت و در عین حال بیماریهایی با منبع ناشناخته و کمتر شناخته شده در این قرن سربرآوردند که پیشرفتهای بشر در مقابله با آنها کم میآورد و همین باعث شد راه برای درمانهایی که ماهیتی متفاوت داشتند باز شود. انرژی درمانی یکی از آن مقولههایی بود که در این قرن بیش از هر زمان دیگری مورد اقبال قرار گرفت و این در حالی است که تاثیرگذار بودن این نوع از درمان هیچگاه به اثبات نرسیده است.
اطلاعات کم و ناموثقی که درباره این روش درمانی وجود دارد، باعث شده است راه برای استفاده افراد سودجو از آن باز شود.
ایرج خسرونیا، رئیس انجمن متخصصان داخلی نیز در گفت و گو با رسانه ها در رابطه با انرژی درمانی گفته بود: «اینکه گفته شود انرژی درمانی در درمان بیماریها اثر دارد، چیز بی ربطی است، انرژی درمانی باعث درمان بیماریها نمیشود. در مناظرهها و مصاحبههایی که با انرژی درمانگرها داشتهایم به این نتیجه رسیدهایم که انرژی درمانی برای افرادی که مشکل جسمی ندارند و مشکلاتشان روحی است، شاید کمک بکند ولی در درمان بیماریهای جسمی انرژی درمانی به هیچ عنوان تأثیری در درمان ندارد.»
به گفته او هیچ شواهد مستند و موثقی مبنی بر درمان بر اثر انرژی درمانی وجود ندارد.
خسرونیا به دخالت وزارت بهداشت و درمان و دادگستری در برخورد با انرژی درمانگرها اشاره میکند و میگوید: «زیاد بودن تعداد انرژی درمانگرها و فعالیت ناشناخته و زیرزمینی بسیاری از آنها باعث شده است اطلاعات دقیقی دربارهشان وجود نداشته باشد و همین موضوع برخورد با این افراد را سخت میکند. لازم است مردم از این افراد شکایت کنند تا دادگستری و وزارت بهداشت با شناسایی آنها از فعالیتشان جلوگیری کنند.»
با این وجود انرژی درمانی همچنان در فضای مجازی ترویج می شود و طرفداران خود را هم دارد.
در این باره گفت و گوی «اصفهان زیبا» با رئیس دانشکده طب سنتی دانشگاه اصفهان نیز راه به جایی نبرد و او انرژی درمانی را سوای طب سنتی دانست.
مجتبی ناجی، روانشناس و مدرس دانشگاه نیز در این باره میگوید: «هنوز از نظر علمی نتوانستهاند انرژی درمانی را اثبات کنند؛ البته وجود آن را نمیتوان انکار کرد. در حوزههایی مانند تلهپاتی، ذهنخوانی و مواردی از این دست، چنین موضوعاتی مطرح است؛ اما اینها در محدوده فراروانشناسی قرار میگیرند و هنوز دادههای علمی به آن مرحله نرسیدهاند که بتوانند آن را اثبات کنند.»
ناجی ادامه میدهد: « انرژیدرمانی را نمیتوان بهعنوان یک پروتکل علمی مطرح کرد؛ با این حال، این پدیده وجود دارد و برخی از آن برای تسکین دردها و آرامش روان استفاده میکنند، اما در کتابهای علمی به آن پرداخته نشده است. در کلینیکها و مراکز مشاوره نیز، اجازه استفاده از این رویکرد وجود ندارد؛اما تبیینهای روانشناسان درباره اثربخشی آن، متفاوت است. بعضیها میگویند ما توانستهایم از آن انرژی بگیریم و بعضیها میگویند تلقین باعث این موضوع شده است؛ یعنی چون ذهنیت مثبتی به این تکنیکها داشتهاند، بنابراین توانستهاند از آن نتیجه بگیرند و نه اینکه خودِ انرژیدرمانی. همچنین معتقدند موارد زیادی وجود دارد که افراد از این روشها استفاده کردهاند، اما نتیجه نگرفتهاند؛ با این حال، مدعیان انرژی درمانی نمونههای ناموفق را معمولا بیان نمیکنند و بیشتر فقط نتیجههای مثبت گزارش میشود.»
به گفته این استاد دانشگاه،سازمان روانشناسی نیز گواهی نامه ای برای مدعیان انرژی درمانی صادر نخواهد کرد.