به گزارش اصفهان زیبا؛ در بعضی محلهها، مسجد فقط محل اقامه نماز نیست؛ جایی است که زندگی در آن جریان دارد، آدمها در آن به هم میرسند، برای روزهای سخت چاره میکنند و برای مناسبتهای مذهبی و اجتماعی، کنار هم میایستند. مسجد الغفور یکی از همین مسجدهاست؛ مسجدی که سالهاست پایگاه بسیج خواهران حضرت فاطمه(س) در آن فعالیت میکند و بخش مهمی از برنامههای فرهنگی، مذهبی و اجتماعی محله را پیش میبرد.
ریحانه صادقی، فرمانده پایگاه بسیج خواهران حضرت فاطمه(س)، از سالهای نوجوانی در این فضا حضور داشته و مسیر فعالیتش از کلاسهای تابستانه بسیج آغاز شده است؛ مسیری که امروز به مسئولیت فرماندهی پایگاه رسیده و همچنان با همان پیوند قدیمی با مسجد ادامه دارد.
فرمانده پایگاه بسیج خواهران حضرت فاطمه(س) پس از سلام و احوالپرسی میگوید: «متولد سال ۱۳۶۳ هستم. از سال ۱۳۸۰ فعالیتهایم در بسیج را در مسجد الغفور آغاز کردم؛ مسجدی که کنار منزل پدری ما قرار دارد. فعالیت خودم را با کلاسهای تابستانه شروع کردم و بعد از مدتی در قسمتهای مختلف بسیج مسئولیت پیدا کردم و فعالیت داشتم تا امروز که حدود یکسال و چهارماه است فرمانده پایگاه بسیج خواهران هستم.»
این همراهیِ چندساله باعث شده است که روایت او از مسجد الغفور، روایتی از درون باشد؛ روایتی که در آن، مسجد فقط یک مکان نیست؛ بلکه بستری است برای شکلگیری تجربههای مشترک و حضور مداوم بانوان در متن فعالیتهای محله.
از همان سالهای ابتدایی، یکی از برنامههای مهمی که در مسجد الغفور برگزار میشد، اعتکاف بود؛ برنامهای که به گفته صادقی، خواهران در آن نقش پررنگی داشتند و همکاری نزدیک میان بخش خواهران و برادران، یکی از عوامل برگزاری منظم آن بوده است.
صادقی، در ادامه به سایر برنامههای پایگاه اشاره میکند: «در ایام ماه رجب، از همان سالهای ابتدایی که بنای اعتکاف گذاشته شد، مسجد الغفور یکی از مساجدی بود که اعتکاف را برگزار کرد و خواهران در این برنامه خیلی قوی عمل کردند. ازآنجاییکه همکاری خواهران و برادران در برگزاری اعتکاف دارای اهمیت است، مسجد الغفور به دلیل همکاری خوب خواهران برنامه اعتکاف منظم و خوبی را برگزار میکرد.»
فعالیتهای این پایگاه به ماه رجب محدود نمانده و در مناسبتهای مختلف مذهبی ادامه داشته است. دهه اول محرم یکی از همین مقاطع است؛ زمانی که بخش خواهران در کنار بخش برادران، در اجرای برنامهها نقشآفرینی میکند. آنطور که صادقی روایت میکند، برنامههای محرم فقط به مراسم عزاداری خلاصه نمیشود؛ بلکه در کنار آن، برنامههای فرهنگی و مشاورهای هم در نظر گرفته شده است.
فرمانده پایگاه بسیج خواهران حضرت فاطمه(س) میگوید: «دهه اول محرم خواهران با برادران همکاری و برنامهها را برگزار میکنند. برنامه محرم با فعالیتهای فرهنگی همراه بود و حلقههای مختلفی با حضور اساتید برگزار میشد؛ همچنین مشاورههای انفرادی و گروهی نیز داریم.»
در نیمه شعبان هم بخش خواهران مسجد الغفور هر سال برنامه فرهنگی ویژهای داشته و در کنار آن از حاضران پذیرایی میشده است؛ برنامهای که نشان میدهد فعالیت این پایگاه، محدود به مناسک رسمی نیست و تلاش کرده مناسبتها را به فرصتی برای حضور و مشارکت بیشتر مردم تبدیل کند.
در نیمه شعبان، قسمت خواهران مسجد الغفور هر سال یک برنامه فرهنگی داشتند و در کنار آن پذیرایی نیز صورت میگرفت.
ماه مبارک رمضان هم از دیگر زمانهایی است که مسئولیتهای مشخصی بر دوش بانوان پایگاه قرار میگیرد؛ بهویژه در شبهای قدر که نظم و پذیرایی، بخش مهمی از برگزاری مراسم را تشکیل میدهد.
در ماه مبارک رمضان، خواهران در شب قدر مسئولیت پذیرایی و انتظامات را برعهده دارند.
بخش دیگری از فعالیتهای این پایگاه، به شرایط خاص ماههای اخیر و نیازهای روحی و اجتماعی مردم مربوط میشود. او توضیح میدهد که پس از آغاز جنگ، از ظرفیت مشاوران برای پاسخگویی به برخی نیازهای روانی و اجتماعی استفاده کردهاند.
فرمانده پایگاه بسیج خواهران حضرت فاطمه(س) سپس به برنامههایی که با آغاز جنگ رمضان صورتگرفته اشاره میکند: «در پایگاه بسیج خواهران، پس از آغاز جنگ، از مرکز بهداشت شهید رستمیان مشاور دعوت کردیم تا در رابطه با مباحثی از جمله تابآوری در بحران، مدیریت استرس، وسواس و… جلسات مشاوره داشته باشیم.»
این برنامهها فقط به جلسات مشاوره محدود نشده است. به گفته او، در تجمعات شبانهای که از ابتدای جنگ تا امروز بهصورت مستمر برگزار شده، میزهای خدماتی مختلفی نیز در نظر گرفته شده تا مردم بتوانند از مشاورهها و خدمات موردنیازشان استفاده کنند: «هر شب در حوزه طب اسلامی از اساتید دعوت کردیم تا در میزهای خدماتی که در تجمعات شبانه قرار دادیم، به مردم خدمات موردنیازشان را ارائه دهند. در این میز خدمتها، مشاور پوست و مو هم وجود دارد. از ابتدای جنگ تا کنون تجمعات شبانه ما بهصورت مستمر برگزار میشود.»
تجمعات شبانه فقط محلی برای حضور بزرگترها نبوده است. در این برنامهها، برای کودکان هم فضا و برنامهای در نظر گرفته شده تا خانوادهها بتوانند با فراغبال بیشتری در مراسم حاضر شوند.
صادقی به برنامهای که برای کودکان داشتند اشاره میکند و میگوید: «در تجمعاتی که در خیابان داریم، برای کودکان نیز حسینیه کودکان را تأسیس کردیم.»
در کنار این فعالیتها، مناسبتهایی مثل عید غدیر نیز با برنامهریزی گسترده برگزار شده است. صادقی به برگزاری مراسم در فضای عمومی پارک سروش اشاره میکند؛ جایی نزدیک مسجد که به گفته او، انتخابش با این نگاه بوده که افراد بیشتری بتوانند از فضای برنامه استفاده کنند.
او در رابطه با چگونگی برگزاری مراسم عید غدیر بیان میکند: «مراسم غدیر را نیز بسیار پرشور برگزار کردیم. پارسال نیز مراسم عید غدیر را در پارک سروش که نزدیک به مسجد است برگزار کردیم تا قشر خاکستری هم از برنامه بهره ببرند. روز عید و روز پس از عید نیز برنامهای بسیار شاد با غرفههای متنوع برگزار کردیم. امسال هم با توجه به وضعیت، مراسم عید غدیر در کنار پرچم گردانی برگزار شد.»
او همچنین به بخشهای دیگری از تجمعات شبانه اشاره میکند؛ از نماز استغاثه و آمادهسازی پلاکاردها تا سخنرانیهای مناسبتی و برنامههای هفتگی: «در تجمعات شبانه نماز استغاثه میخوانیم. تعدادی پلاکارد آماده کردیم. برخی از این پلاکاردها در دستان مردم قرار میگیرد و برخی دیگر در قسمتی از موکب پذیرایی قرار گرفته تا کسانی که برای خوردن چای تشریف میآورند، این پلاکاردها را مطالعه کنند. در تجمعات شبانه، شنبههای امالبنینی را نیز داریم. وابسته به مناسبتها سخنرانان مختلفی دعوت کردیم.»
پایگاه خواهران، برای کودکان و نوجوانان نیز برنامههایی داشته است؛ چه در فضای داخلی پایگاه و چه در فضای باز. این فعالیتها، جنبه فرهنگی و تفریحی را در کنار هم دارد.
فرمانده پایگاه بسیج خواهران حضرت فاطمه(س) در ادامه میگوید: «زمانی که هوا گرم بود، بچهها در پایگاه بازی میکردند. در پایگاه بسیج میز ایرهاکی، فوتبالدستی و میز تنیس داریم؛ اما از زمانی که هوا بهتر شد، در پیادهرو فوتبال پسران و کاردستی درستکردن دختران را راهاندازی کردیم؛ همچنین بازیهای فکری مختلفی نیز برای بچهها وجود داشت.»
در کنار همه این برنامهها، جلسات هفتگی تدبر در قرآن و بازارچه اقتصاد مقاومتی هم بهصورت منظم برقرار است؛ یکی برای تقویت پیوند معنوی و دیگری برای حمایت از فعالیت اقتصادی بانوان: «هر هفته چهارشنبهها برنامه تدبر در قرآن را برای خواهران داریم. حتی در روزهای جنگی نیز این کلاس تعطیل نشد و بانوان حضور مستمری دارند. یک بازارچه اقتصاد مقاومتی هم داریم که دو بار در ماه برگزار میشود.»
روایت ریحانه صادقی از مسجد الغفور، روایت یک حضور ممتد است؛ حضوری که از کلاسهای تابستانه آغاز شده و حالا در شکلهای متنوع فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و خدماتی ادامه دارد. در این روایت، مسجد الغفور فقط محل برگزاری مراسم نیست؛ جایی است که برنامهریزی، همکاری، مشارکت و پیگیری در آن معنا پیدا کرده و بانوان پایگاه حضرت فاطمه(س) بخشی از بار این جریان را بر دوش گرفتهاند.