به گزارش اصفهان زیبا؛ اصرار برخی پزشکان به تجویز داروهای خارجی و در دسترس نبودن بعضی از این داروها و البته گرانی سر به فلک کشیده آنها بیماران را سرگردان کرده است؛ بیمارانی که بنا به تجویز پزشک باید داروی خارجی پیدا کنند و برای همین هم راهی این داروخانه و آن داروخانه میشوند!
داروهای خارجی معمولا نسبت به مشابه ایرانی خود قیمت بسیار بالایی دارند و از سوی دیگر بیمهها نیز آنها را تحت پوشش خود قرار نمیدهند.
این موضوعی است که منصور علیمردانی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس نیز در گفتوگو با رسانهها به آن اشاره میکند؛ آنجا که میگوید: «در مواردی که داروی مشابه داخلی وجود دارد، بیمهها تنها قیمت نمونه داخلی را پوشش میدهند و بیمار باید مابهالتفاوت قیمت داروی خارجی و داخلی را از جیب خود پرداخت کند که این موضوع علاوه بر افزایش هزینه درمان، موجب میشود برخی داروخانهها نیز به دلیل پایین بودن صرفه اقتصادی، این داروهای گرانقیمت را تأمین و نگهداری نکنند.»
به گفته او، بخشی از داروهایی که با برند ایرانی عرضه میشوند، ممکن است تحت لیسانس تولید یا در شرکتهای ایرانی بستهبندی شوند و حتی در برخی موارد مواد اولیه آنها از کشورهایی مانند هند و چین وارد و محصول نهایی در داخل کشور تولید شود اما برخی همکاران پزشک بر تجویز برندهای خاص خارجی اصرار دارند.
عدم پوشش بیمهها میتواند موجب افزایش هزینههای درمانی مردم شود. این نماینده میگوید: «از سوی دیگر، بسیاری از این داروهای خارجی گرانقیمت هستند و مصرف بالایی ندارند؛ بنابراین برای داروخانهها صرفه اقتصادی ندارد که آنها را تهیه و نگهداری کنند و همین موضوع باعث میشود برخی داروها تنها در داروخانههای خاصی پیدا شوند و از این جهت، کمبود ظاهری ایجاد شود. نباید تصور کرد هر داروی خارجی الزاما تفاوت قابل توجهی با نمونه داخلی دارد؛ حتی در کشورهایی مانند آمریکا نیز بخشی از مواد اولیه دارویی از چین وارد میشود؛ البته در برخی موارد ممکن است تفاوتهایی میان داروهای داخلی و خارجی وجود داشته باشد که نمیتوان آن را کتمان کرد، اما در بسیاری از موارد، اصرار بر استفاده از برند خارجی ضرورتی ندارد.»
موضوعی که تازه نیست!
اصرار برخی از پزشکان به مصرف داروهای خارجی توسط بیماران موضوع تازهای نیست؛ حالا اما به دلیل موجود نبودن برخی از برندهای خارجی و همچنین قیمت بالای این داروها بیماران از پس تأمین آنها برنمیآیند.
هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران در گفتوگو با «اصفهان زیبا» اعتقاد دارد که در حال حاضر برخی داروها به سختی پیدا میشوند و قیمتها نیز به شدت افزایش یافته است: « این وضعیت باعث میشود هزینههای سلامت بالا برود. حتی اکنون در برخی موارد بیماران برای انجام آزمایشهای تشخیصی نیز توان مالی تهیه ماده حاجب را ندارند. در نتیجه از چرخه درمان خارج میشوند یا بیماری به موقع تشخیص داده نمیشود و در نهایت هزینههای درمان در مراحل بعدی بیشتر خواهد شد.»
به گفته او افزایش قیمت داروها نیز بسته به نوع دارو متفاوت است؛ برخی داروها تا ۳۰ درصد افزایش قیمت داشتهاند، برخی تا ۴۰۰ درصد. در مورد داروهای تولید داخل نیز به طور متوسط حدود ۷۰ درصد افزایش قیمت مشاهده میشود. در خصوص کیفیت داروهای داخلی باید گفت کیفیت برخی داروهای ایرانی با نمونههای خارجی یکسان نیست. کشور در شرایط تحریم و محدودیتهای متعدد قرار دارد و بسیاری از کارخانهها امکان تأمین همه الزامات لازم برای حفظ کیفیت مطلوب را ندارند.
بهزاد ذوالفقاری، استاد دانشگاه دانشکده داروسازی دانشگاه اصفهان و داروساز نیز در این باره معتقد است: «گاهی اوقات، متأسفانه، این اتفاق میافتد که دارویی تجویز میشود، اما در داروخانه موجود نیست و تهیه داروی قاچاق از مسیرهای غیررسمی به بیمار توصیه میشود. مصرف این داروها معمولا عوارض بیشتری دارند؛ مصرف این داروها میتواند پیامدهایی به همراه داشته باشد و نگرانی بیشتری ایجاد کند.»
به گفته او البته تنها در برخی مواقع این اتفاقها رخ میدهد و لازم است سازمان نظام پزشکی و معاونت درمان بر این موضوع نظارت کنند؛ اما بههرحال گاهی پزشک به بیمار توصیه میکند که در صورت امکان، از برند داخلی معتبر یا برند خارجی استفاده کند. در این زمینه واقعا نمیتوان بهصورت مقطعی و کلی قضاوت کرد؛ بلکه باید موردبهمورد صحبت شود. نمیتوان گفت که همه این توصیهها درست یا همه آنها اشتباه هستند.
این داروساز معتقد است: «در برخی موارد، تفاوت در فرایند تولید، توزیع، مبدأ و سایر عوامل میتواند باعث شود عوارض ایجادشده بین برندهای مختلف، حتی برندهای خارجی، متفاوت باشد. پزشک براساس تجربهای که دارد میتواند توصیه کند و داروساز نیز براساس تجربه خود ممکن است راهنماییهایی ارائه دهد.»
به گفته او گاهی اوقات واقعا تفاوت قابلتوجهی میان برخی داروها یا مکملها وجود ندارد و بیمار در چنین شرایطی متحمل هزینه و آسیب میشود؛ اما اگر دارویی تفاوت چندانی با نمونه مشابه خود نداشته باشد، توصیه به مصرف یک برند خاص، بدون ارائه توضیح علمی و منصفانه، قابل توجیه نیست.
این استاد دانشگاه میافزاید: «بااینحال، مواردی نیز وجود دارد که کیفیت یک دارو از برند خاص معتبرتر است و عوارض کمتری ایجاد میکند. در چنین شرایطی، پزشک یا داروساز ممکن است توصیه کند که بیمار از همان دارو استفاده کند، زیرا این انتخاب بیشتر به نفع اوست. اما گاهی چنین توصیهای مبنای علمی ندارد و مسائل تجاری در آن مطرح است؛ در این صورت، بیمار واقعا متحمل آسیب میشود.»