به گزارش اصفهان زیبا؛ کتابخوانی و نقد آثار ادبی، برگزاری مراسم مختلف، جلسههای شعرخوانی، برگزاری کلاسهای آموزشی و دورهمیهای موسیقی از فعالیتهایی است که در فرهنگسرای اهتمام لیمجیر به همت حمید رحیمی، فعال فرهنگی این محله انجام میشود. رحیمی از پنج سال پیش تا کنون کمر همت بسته و با توجه به دغدغههای فرهنگی که داشته در فرهنگسرای اهتمام مشغول امور فرهنگی و آموزش به جوانان و نوجوانان محله شده است. او معتقد است هرجا که نیاز به انجام کار فرهنگی است باید دست به اقدام زد و محله لیمجیر فرصتهای کار فرهنگی بسیاری دارد.
رحیمی در دو حوزه حقوق جزا و معارف اسلامی تحصیل کرده و به خاطر تسلط و علاقهای که نسبت به ادبیات فارسی و ادبیات عرب داشته تصمیم میگیرد به عنوان تسهیلگر، محافلی فرهنگی را راهاندازی کند که محل مدنظرش میشود محله لیمجیر و فرهنگسرای اهتمام. در آغاز، این فعالیتها برای اهالی محله نامأنوس بوده و خانوادهها استقبال چندانی از برنامهها نداشتهاند؛ اما به مرور و با شرکت در کلاسها علاقهمند شدهاند و حالا خودشان برای این کلاس ها تبلیغ و حتی دورهمیهایی را با فامیل و دوستان برگزار می کنند.
خلأهای فرهنگی محله لیمجیر
پنج سال فعالیت فرصت خوبی بوده تا این فعال فرهنگی با خلأهای فرهنگی محله آشنا شود. او درباره مهمترین خلأ فرهنگی موجود در لیمجیر میگوید: «بخش عمده مشکلات محله برمیگردد به اینکه جمعیت آن ناهمگون است؛ یعنی بیشتر ساکنان اینجا مهاجر هستند؛ مهاجرانی از اطراف اصفهان که از اقوام ترک و لرند. بخش دیگر هم اتباع افغان هستند که این مسئله باعث شده بافت فرهنگی لیمجیر آنچنان که باید رشد نکند.»
چه راهکاری برای پرکردن این خلأ وجود دارد: «به نظر من برای جبران این مسئله باید کارهای فرهنگی بیشتری در این منطقه انجام شود. خوشبختانه این محل هم به رهنان خیلی نزدیک است و هم به خانهاصفهان که با کمک این دو منطقه میتوانیم کمک کنیم بافت فرهنگی اینجا مقداری تغییر کند؛ همچنین ساختوسازهای جدید کمک کرده که لیمجیر از شکل سنتی خیلی قدیمی فاصله بگیرد و پیشرفتهایی به وجود بیاید؛ اما این کافی نیست. اگر شهرداری کمک کند که ساختوسازهای جدید اتفاق بیفتد و از اطراف و اکناف عده دیگری برای سکونت به این محله بیایند، قطعا بافت فرهنگی آن تغییرات بیشتری خواهد کرد.»
بیشتر مخاطبان این فعال فرهنگی جوانان و نوجوانان هستند: «اولویت کارهای فرهنگی برای این گروههای سنی باید با توجه به نیازهای آنها باشد؛ مثلاً اینکه بگوییم اولویت کار ما باید آموزش باشد و سرگرمی و کارهای هنری را در نظر نگیریم درست نیست؛ چون همه اینها با هم به کمشدن و حل معضلات اجتماعی کمک میکنند.»
آگاهی؛ مهمترین رکن کارهای فرهنگی
آگاهیگرفتن و آگاهیبخشیدن مهمترین رکن کارهای فرهنگی است. به اعتقاد رحیمی، باید به گونهای برنامهریزی کرد که زمینه رسیدن مخاطبان به این آگاهی فراهم شود: «اگر پایه سنی مخاطب 4 تا 6 سال است، باید بیشتر به جنبه سرگرمی آنها توجه کرد. برای عدهای کتابخوانی مناسب است و برای برخی هم فعالیتهای آموزشی.» او مهمترین عامل پیشرفت جوانان و نوجوانان را حمایت پدر و مادران میداند که میتوانند فرزندانشان را به این مسیر هدایت کنند: «اگر ما بتوانیم به پدر و مادرها و خانوادهها به گونهای وصل شویم و با آنها ارتباط برقرار کنیم، خواهیم توانست فرزندانشان را هم جهتدهی کنیم که کدام سمت و سو را انتخاب کنند.»
اقتصاد در برابر فرهنگ
این فعال فرهنگی بزرگترین مقاومتی که اهالی محله برای شرکت در کارهای فرهنگی دارند را مسائل اقتصادی میداند: «من فکر میکنم دلیل اینکه مسائل فرهنگی در جامعه جزو اولویت خانوادهها نیست مسائل اقتصادی است. مسائل اقتصادی، مسائل فرهنگی را تحتالشعاع قرار داده و تأمین معیشت رمقی برای خانوادهها باقی نگذاشته است و آنها نمیتوانند در بخش فرهنگی سرمایهگذاری کنند.»
رحیمی برای حل این مسئله هم راهکاری ارائه میدهد: «اگر ما بیشتر در زمینهای فعالیت کنیم که خانوادهها برای پرداخت هزینه به زحمت نیفتند، میشود این مسئله را تا حد زیادی برطرف کرد؛ مثلاً کلاسهایی را برگزار کنیم که نیاز به خرید وسایل گرانقیمت نداشته باشند؛ کلاسهایی مانند کتابخوانی، شعر و نقد، سرگرمی و آموزشی و… خیلی هزینهبر نیستند. استفاده از ظرفیت موکبهای فرهنگی برای آشناکردن افراد با انواع ورزشها، کتابها و… هم میتواند به این موضوع کمک کند.»
نوع نگاه افراد محله تغییر کرده است
این فعال فرهنگی تأثیر کارهای فرهنگی بر فضای محله و زندگی مردم را چنین شرح میدهد: «مخاطبان اصلی ما تقریباً میانسالان هستند که در واقع از پدر و مادرها تشکیل میشوند. با توجه به مشاهدات ما گروهی که در جلسهها شرکت می کنند وضعیت خانوادگی بهتری پیدا کردهاند و آسیبهای اجتماعی در این خانوادهها کمتر شده است؛ همچنین بر رفتار فرزندان با والدین و والدین با فرزندان بسیار مؤثر بوده و از بدرفتاریها کاسته است. نوع نگاه این افراد نیز نسبت به مسائل فرهنگی و اجتماعی تغییر کرده. البته نیاز داریم که کمیت را افزایش دهیم و افراد بیشتری را جذب کنیم تا کیفیت مسائل فرهنگی در محله بیشتر شود.» رحیمی کمبود بودجههای فرهنگی و رقمهای پایین آن را از عوامل مؤثر بر نفوذ کم مسائل فرهنگی در میان خانوادهها و محلهها میداند و معتقد است اگر مسائل مالی برطرف شود، قطعا میتوان اقدامات بیشتری انجام داد، تأثیر عمیقتری ایجاد کرد و موفقیتهای بیشتری به دست آورد. او استفاده از حمایت خیران و متولیان امور فرهنگی را مهم میداند؛ اما می گوید: «در این چند سال بیشتر تمرکز ما بر آموزش و فرهنگسازی بوده و از کمک این افراد بهرهمند نبودهایم. ما حتی از شهرداری هم که متولی اولیه فرهنگسراست انتظار زیادی نداشتهایم و معتقدیم که باید خودجوش کار کنیم. با این حال هرچقدر به ما کمک کنند درواقع دارند به بافت فرهنگی شهرمان کمک میکنند.»
رحیمی دلیل این موضوع را هم این میداند که درست است که نبود حمایت مالی از سوی شهرداری و دیگران باعث میشود از نظر کمیت در مضیقه باشند؛ اما قطعاً از نظر کیفیت این فعالیتها تأثیرگذارتر و ماندگارترند؛ چون ورود این حمایتهای مالی توقعاتی را ایجاد میکند که گاهی ممکن است در حد توان فرهنگسرا نباشد.
این فعال فرهنگی، بر ضرورت گسترش زمینههای فرهنگی و افزایش آگاهی در جامعه بسیار تأکید دارد و معتقد است اگر مسائل فرهنگی در محلهها مخاطب بیشتری پیدا کند، خودبه خود کشور را در برابر آسیبها و معضلات اجتماعی واکسینه میکند و به این ترتیب بسیاری از مشکلات خانوادهها از بین خواهد رفت.