چند قدم تا پمپاژ خون به دل محله

تقویت و پویاکردن اقتصاد محله، برای ماندگارکردن مردم در بافت و جلوگیری از خالی‌شدن بافت از مردم بومی، در سال‌های اخیر پیش روی برنامه‌ریزان شهری است و در اجرای طرح‌های توسعه‌ای محله‌ها موردتوجه قرار گرفته است.

به گزارش اصفهان زیبا؛ تقویت و پویاکردن اقتصاد محله، برای ماندگارکردن مردم در بافت و جلوگیری از خالی‌شدن بافت از مردم بومی، در سال‌های اخیر پیش روی برنامه‌ریزان شهری است و در اجرای طرح‌های توسعه‌ای محله‌ها موردتوجه قرار گرفته است. فراهم‌کردن زمینه‌ای برای اینکه اقتصاد در جریان باشد و بتواند روبه‌جلو حرکت کند، در بقای محله‌ها و مردم ساکن آن بسیار مهم است. شاید در گذشته دور، اقتصاد محله لیمجیر به‌واسطه وجود چاه‌های پرآب و زمین‌های کشاورزی غنی، بر اساس کشاورزی و تولید محصولات بود که همین مسئله باعث شده بود تا محله و روستای کوچک لیمجیر گسترش پیدا کند؛ این قصه اما این روزها جور دیگری رقم خورده است.
از داخل خیابان شهدای لیمجیر تا انتهای آن که برویم، به محدوده خیابان درخشان می‌رسیم. سمت چپ خیابان هنوز بقایای زمین‌هایی کشاورزی که روزی گستردگی بسیاری داشتند، قابل‌مشاهده است؛ زمین‌هایی که کشاورزان تلاش کردند با اندک رمقی که در چاه‌های آب محله مانده، سرسبز باقی بمانند و دچار تغییر کاربری و ساخت‌وساز نشوند و در گرداب بایرماندن گرفتار نشوند.

ریحان، بوی زندگی داشت

برای بررسی اقتصاد محله به سراغ یکی از کشاورزانی که در زمین کوچک خود خم ‌شده و محصولش را جمع می‌کند می‌رویم. اصغر بی‌طرف اهل لیمجیر است و از کودکی کشاورزی می‌کرده و شغل پدرش هم همین بوده است. از کنار لته مرد جلو می‌رویم و به سمتش حرکت می‌کنیم. وقتی متوجه ما می‌شود، سرش را بالا می‌آورد. جواب سلاممان را گرم می‌دهد؛ مثل همه کشاورزانی که در دل هم‌محله‌های اصفهان دیده‌ایم. حاج اصغر کشاورززاده است و مثل پدرش توی زمینی که اجاره کرده، کار می‌کند. مشغول چیدن بامیه است و فلفل و بادمجان و ریحان کاشته: «زمین اجاره و کشاورزی می‌کنم. زمین‌های اطراف را هم گرفتم و برج 5 شوید می‌کارم. قبلاً اکثر این ساختمان‌ها زمین کشاورزی بود و مردم با آب چاه کشاورزی می‌کردند. حالا آب خیلی کم شده و فقط همین چند تا زمین کشاورزی می‌شود.»

دستش را به سمت زمین‌های سرسبزی که پشت چند ساختمان دیده می‌شد، می‌گیرد. آن زمین‌ها هم با همین آب چاه کشت می‌شود. وضعیت آب که بهتر بود روی زمین‌های خانه‌اصفهان کار می‌کرده است و وقتی این زمین‌ها زیر ساخت می‌رود، زمین‌های لیمجیر را اجاره می‌کند.

حاج اصغر خودش اهل لیمجیر است. می‌رود داخل زمین و یک دسته ریحان می‌چیند و می‌دهد دستم. دسته ریحان توی دستم بوی عطر عجیبی دارد؛ بوی محصولی ارگانیک که همیشه می‌شد کنار یک زمین کشاورزی در محله‌های اطراف شهر اصفهان پیدا کرد. کمبود آب در محله لیمجیر اقتصاد کشاورزی محله را دچار مشکلات اساسی و مردم را به تغییر شغل، مهاجرت و گرایش به شغل‌های دیگر وادار کرد. احداث خیابان لیمجیر در چندسال اخیر که واحدهای تجاری زیادی به بافت اضافه کرده، اقتصاد محله را به سمت شغل‌های ثابت، خدماتی و تولیدی برده است.

اینجا چوب پادشاهی می‌کند

در کنار زمین‌های کشاورزی، تعداد کارگاه دیده می‌شود که به‌واسطه رشد صنعت مبل در نزدیکی لیمجیر تقویت‌ شده و شغل‌های مرتبطی در کنار این کارگاه‌ها شکل‌گرفته است. در همسایگی مغازه حاج اصغر، یک کارگاه نجاری دوطبقه وجود دارد که مرد نجاری پشت دستگاه برش در حال برش‌دادن چوب است. مغازه پر است از چوب‌های خام که قرار است تبدیل به محصولات چوبی شود. کمی که صدای دستگاه کم می‌شود، از مرد نجار می‌خواهیم برای گپ‌وگفت با «هم‌محله» از زیرزمینی که داخل آن نجاری می‌کند، بالا بیاید. رنگ لباس مرد به‌دلیل خاک‌اره، کدر شده. جیحانی که از کودکی دستش به چوب و برش عادت دارد، می‌گوید: «چندسال پیش سرویس خواب می‌ساختم؛ اما حالا میز و جلومبلی می‌سازم. هر کس سفارش داشته باشد، انجام می‌دهیم.»

کارگاه‌ها شغل مزاحم حساب نمی‌شوند و تقریباً خانه مسکونی در نزدیکی کارگاه‌ها نیست. شهرداری اگر مجوز داشته باشند، مانع کسب‌وکارشان نمی‌شود. نداشتن جواز کسب، مساوی با پلمب است که مغازه جیحانی هم یک روز گرفتار همین موضوع شده؛ ولی حالا مجوز دارد و با پروانه کسب نجاری می‌کند.

کارگاه‌های همسایه او هم در کار ساخت مبل و مصنوعات چوبی هستند. البته یک کوچه آن‌طرف‌تر، تعدادی کارگاه دیگر هم هست که تعمیرگاه‌اند و یا و رنگ‌کاری می‌کنند. این کارگاه‌ها ظرفیت خوبی برای تقویت اقتصاد لیمجیر دارند. کارگرهای زیادی در این کارگاه مشغول هستند که عصرها راهی خانه‌هایشان در دل محله می‌شوند. مراوده آن‌ها با مردم سایر محله‌ها اقتصاد را در لیمجیر پویاتر و پایه‌های زندگی آن‌ها را دل محله محکم‌تر می‌کند.
جیحانی حال‌وروز نجاری و ساخت مصنوعات چوبی را بعد از جنگ ناخوش بیان می‌کند: «بعد از جنگ خیلی اوضاع روی فرم نیست. مصالح خیلی گران شده و مردم قدرت خرید ندارند.»
پویایی اقتصاد در محله لیمجیر نسبت به سال‌های پیش ‌سرعت بهتری داشته است. تعریف واحدهای تجاری و مشاغل خدماتی در خیابان لیمجیر در کنار واحدهای تولیدی روح زندگی را رونق بهتری داده است. توجه به پویایی اقتصاد محله و مهیاکردن زمینه توسعه آن، آینده درخشان‌تری را برای محله لیمجیر متصور خواهد کرد. محله را زنده می‌کند و نمی‌گذارد گذشته محله بیش از این زیر بار مهاجرت و خالی‌شدن محو شود.