به گزارش اصفهان زیبا؛ معطلیهای بسیار، تأکید برخی از پزشکان بر گرفتن نوبت حضوری، پاسخ ندادن تلفن مطب، تأخیر در نوبتدهی و… تنها بخشی از مشکلاتی است که بیماران برای گرفتن نوبت با آن روبهرو هستند و گلایه میکنند؛ چرا که این موضوع میتواند برای آنها سخت و طاقتفرسا باشد؛ برای مثال، بیماری که در روستا یا شهر دیگری زندگی میکند، برای گرفتن نوبت از برخی از پزشکان باید حتمابه مطب و به صورت حضوری مراجعه کند و رنج سفر طولانیمدت را یک بار برای گرفتن نوبت و بار دیگر برای ویزیت و پیگیری درمان خود بخرد. این مشکلات باعث شده است تا در سالهای اخیر پلتفرمهای مختلفی برای گرفتن نوبت طراحی شوند که هدف از راهاندازی آنها آسانتر شدن فرایند نوبتگیری است. پذیرش ۲۴، بقراط، دکتر دکتر، نوبت دات آی آر، دکترخانه، نوبان و… از جمله پلتفرمهای نوبتدهی هستند که امروزه بیماران به واسطه آنها میتوانند پزشک دلخواه خود را انتخاب کنند و رایگان یا با پرداخت هزینه نوبت بگیرند. علاوه بر این، بیماران با خواندن نظرهای مختلفی که مراجعهکنندگان قبلی در رابطه با نحوه رفتار و مهارت پزشک در این سایتها به ثبت رساندهاند، میتوانند اطلاعات کسب کنند؛ هرچند برخی از این سایتها یا پلتفرمها تنها اجازه ثبت نظرات مثبت را به کاربران میدهند و امکان نقد و انتشار نظرات منفی یا انتقادها را به افراد نمیدهند. از سوی دیگر، از آنجا که هر فردی بنا به دلایل مختلف به پزشک مراجعه میکند و نوع درمانش نیز متفاوت است و تجربهٔ خاص خود را پشت سر گذرانده است، شاید صرف بسنده کردن به این نظرات کافی نباشد و بیمار نیاز به تحقیق بیشتری در رابطه با پزشک خود داشته باشد. عضویت پزشکان در این سایتها نیز سخت نیست و آنها تنها با داشتن کد نظام پزشکی و پروانه مطب میتوانند عضو شوند.
کاربران چه میگویند؟
برخی از این سایتها در حین نوبتدهی اقدام به دریافت هزینه از بیماران میکنند و حتی طرحهای مختلفی برای افراد در نظر گرفتهاند؛ برای مثال، یکی از همین سایتهای نوبتدهی، برای بیماران سه طرح طلایی، نقرهای و برنزی در نظر گرفته است. آنطور که در صفحه این سایت ادعا شده است، بیمار با پرداخت ۳۹۰ هزار تومان به صورت سالانه میتواند اشتراک طرح طلایی را بخرد؛ طرحی که برای بیمارانی است که مدام نیاز به نوبتگیری از پزشک دارند و در خلال آن میتوانند نوبت خود را بدون جریمه لغو کنند یا در اولویت لیست انتظار قرار گیرند و از امکاناتی مانند داشتن دستیار شخصی سلامت و پشتیبانی ویژه برخوردار باشند. با اینوجود، برخی از افرادی که تجربه گرفتن نوبت از این سایتها و پلتفرمها را دارند، مدعی هستند وقتی به مطب یا مرکز درمانی مراجعه میکنند، ساعتها معطل میشوند و سر ساعتی که به آنها اعلام شده است ویزیت نمیشوند. سپیده که تجربه گرفتن نوبت از این پلتفرمها را دارد، معتقد است: «برای این سایتها هم میشود مزیتهایی در نظر گرفت و هم معایبی. اولین مزیت به خود پزشکان و مطبشان برمیگردد که دیگر نیازی نیست مدام تلفنهای بسیار را به منظور نوبتدهی جواب بدهند. در واقع منشی مطبها را از دادن نوبتهای تلفنی و هماهنگیها راحت کرده است. از سمت دیگر، بیمار هم نیازی نیست ساعتها پشت تلفن برای گرفتن نوبت و چانهزدن با منشی معطل شود. اما بیمار باید برای نوبت گیری هزینه بپردازد و کارمزدی به سایت پرداخت کند علاوه بر هزینه پزشک و مطب. نمیدانم سایتها هم باید حق اشتراک یا هزینهای بابت این قضیه بپردازند یا نه. اما این هزینه باری است بر دوش بیمار. آن هم در روزهایی که هزینههای مطب و پزشک و درمان سر به فلک گذاشته است.»
فاطمه هم معتقد است: «سایت {…} که با آن برای خودم و مادرم از پزشک نوبت میگیرم، وقتهایی که نوبتهای او پر شده است، طرحهایی را پیشنهاد میدهد به نام امتیاز طلایی. مثلا بیمار برای شش ماه، مبلغی را میپردازد که هر زمان نوبتها پر بود، او بتواند نوبت بگیرد. ظاهرا نوبتهای خالیای وجود دارد که برای کاربران عادی در دسترس نیست و به کاربرانی تعلق میگیرد که هزینه بدهند و اشتراک امتیاز طلایی را بخرند. آیا این کار منصفانه است؟ آیا بازی با سلامت بیمار نیست؟ سؤال این است که آیا بر سازوکار این سایتها نظارت میشود؟ این سایتها چه آسیبی به قشر بیمار و مردم عادی کف جامعه میزند؟ آیا بهتر نیست که دولت سایتی را تدارک ببیند که بدون هزینه، بیمارها بتوانند به همین راحتی نوبت بگیرند؟ چقدر از مردم حاضرند کارمزد سایت را بپردازند برای نوبتگیری راحتتر؟» زینب، اما تجربه دیگری دارد. او میگوید سایتهای نوبتدهی نوبت گرفتن را آسان کردهاند؛ اما مسئله اینجاست که نوبت برخی از پزشکان بسیار زود پر میشود؛ برای مثال، فلان سایت اعلام کرده است روز دوشنبه ساعت ۹ صبح میتوان از پزشک مورد نظر وقت گرفت؛ این در حالی است که اگر شما یک ثانیه بعد از این ساعت برای نوبتگیری اقدام کنید، موفق نخواهید شد! از سوی دیگر این سایتها امکان سوءاستفاده را برای برخی از افراد به وجود آوردهاند؛ برای مثال، وقتی به مطب پزشک مراجعه کردم، دیدم آقایی پنج نوبت گرفته است و به بیمارانی که موفق نشدهاند، میگوید به ازای دریافت ۲۰ هزار تومان نوبت خود را به آنها میدهد؛ استدلالش هم این بود که این پول، هزینه اینترنت مصرفی است! محمد هم میگوید یک بار از یکی از این سایتها از پزشک مورد نظر خود نوبت گرفته و هزینه پرداخت کرده است؛ اما وقتی به مطب پزشک مراجعه کرده است، منشی به او گفته است که اصلا نوبتدهی اینترنتی ندارند!
سایتهایی که روز به روز تعدادشان بیشتر میشود!
سایتهای اینترنتی نوبتدهی روزبهروز تعدادشان بیشتر میشوند تا امکان نوبتگیری آسان را برای بیماران فراهم کنند؛ کاربران زیادی تجربه گرفتن نوبت از این سایتها را دارند. یکی از کاربران درباره سایت {…} نوشته است: «این سایت با پزشکان هماهنگ میکند و حتی از آنها پول میگیرد تا نظرات منفی بیماران را حذف کند؛ همچنین اطلاعات کاربرانی را که نظرات منفی گذاشتهاند در اختیار پزشکان قرار میدهد.» کاربر دیگری نوشت: «شما میگویید نظر محترمانه بنویسید؛ آخر چگونه میشود به این سایت نظر محترمانه داد؟ بیعانهای که برای رزرو نوبت میگیرید تحویل مطب نمیدهید و در مطب باید ویزیت کامل پرداخت کنیم؛ واقعا متأسفم. امروز رفتم مطب دکتر {…} ؛ منشی میگوید اصلا سایت {…} حق رزرو نوبت برای مطب ما را ندارد و با آن کار نمیکنیم؛ ویزیت کامل و آزاد پرداخت کردم.» کاربر دیگری که خود را پزشک معرفی کرده است نیز در این باره نوشته است: « من پزشک هستم. متأسفانه به علت نامنظمی این سایت هر روز یک مشکلی با آنها داریم و راه ارتباطی با آنها کلا خراب و دچار مشکل است و هرچه هم پیگیری میکنم که اسم من را از سایت حذف کنند، آنقدر بیمسئولیت هستند که هر روز به یک بهانهای اعمال نمیشود؛ حدود ده هفته است که به علت سفر طولانی میخواهم نوبتدهی از طریق سایت را متوقف کنم؛ به هیچ وجه موفق به ارتباطگیری با آنها نشدهام؛ کلا سایت و راههای ارتباطی اعلامی آنها خراب است و منجر به سرگردانی بیمارانی که وقت میگیرند خواهد شد.»
نجات از سرگردانی؟
سایتهای نوبتدهی حالا چند سالی است راهاندازی شدهاند تا بیماران را از سرگردانی نجات دهند و امکان نوبت گرفتن بیدغدغه و غیرحضوری را برای آنها فراهم کنند؛ این سایتها مزایا و معایب مختلفی دارند. محسن مصلحی، معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، در این باره به «اصفهان زیبا» میگوید: «در حوزه سلامت نیز مانند سایر حوزهها میتوان از ابزار نوین استفاده کرد تا این مسئله باعث تسهیل نوبتگیری، عدالت و شفافسازی شود؛ البته به شرطی که یک پیوست اخلاقی و انسانی به آن اضافه شود.» به گفته او، سایتهای نوبتگیری در صورتی فعالیت مطلوب خواهند داشت که تنها از قواعدی که برای آنها در نظر گرفته شده است پیروی کنند. آنها نباید به گونهای باشند که برخی از افراد بتوانند با پیامهای غیرواقعی خود، مردم را گمراه کنند. بنابراین باید بر نحوه فعالیت این سایتها نظارت شود و مورد اعتبارسنجی و نظرسنجی قرار گیرند. به گفته او، این قابلیت جدید نباید به ابزاری برای تبلیغ و سوءاستفاده قرار گیرد؛ چرا که کالا و خدمات سلامت با باقی خدمات متفاوت هستند و مستقیم با جان مردم سروکار دارد.