به گزارش اصفهان زیبا؛ در ۱۵ شهر تاکنون ۵۰۰۰ متقاضی برای مسکن استیجاری ثبتنام کردهاند. طبق وعده مسئولان وزارت راه و شهرسازی، نخستین واحدهای طرح «آشیان» در هفته اول شهریورماه به مستاجران میرسد.
وزارت راه و شهرسازی پاییز سال گذشته تملک ۱۰ هزار واحد مسکونی را برای واگذاری به مستاجران آغاز کرد. امسال نیز ثبتنام این واحدها در شهرهای مختلف شروع شد و تاکنون ۵۰۰۰ متقاضی در ۱۵ شهر نامنویسی کردهاند.
نخستین واحدهای طرح آشیان چه زمانی تحویل میشود؟
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، از ثبتنام و واگذاری ۵۰۰۰ واحد مسکن استیجاری در هفته دولت خبر داده است. بر این اساس، فرآیند تحویل واحدها از هفته اول شهریورماه در استانهایی آغاز میشود که زودتر ثبتنام متقاضیان را انجام دادهاند.
حبیبالله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، نیز اعلام کرده است که تاکنون در ۱۵ شهر مجموعاً ۵۰۰۰ فقره ثبتنام انجام شده و این روند در هفته دولت ادامه خواهد داشت.
حدود ۲۵۰۰ واحد از طرح آشیان نیز برای شهرهای تهران و مشهد در نظر گرفته شده است.
آیا ۵۰۰۰ واحد پاسخگوی نیاز مستاجران است؟
بر اساس برخی آمارها، حدود هفت تا هشت میلیون خانوار مستاجر در کشور زندگی میکنند. به همین دلیل، ۵۰۰۰ واحد مسکن استیجاری پاسخگوی نیاز همه مستاجران نیست.
با این حال، وزارت راه و شهرسازی اجرای طرح آشیان را شروع فرآیندی برای حمایت از اقشار کمدرآمد، ساماندهی بازار مسکن و کنترل بازار اجاره میداند.
تجربه مسکن استیجاری در اتریش و کره جنوبی
کشورهای مختلف سالهاست از مسکن استیجاری برای مدیریت بازار اجاره و حمایت از گروههای کمدرآمد استفاده میکنند.
در اتریش، بهویژه شهر وین، مسکن فقط یک ابزار سرمایهگذاری برای کسب سود نیست و دولت آن را نوعی خدمات عمومی میداند. این سیاست با هدف ایجاد تنوع در سکونتگاهها و جلوگیری از جدایی طبقاتی اجرا میشود.
در برخی مجتمعهای مسکونی وین، افراد با درآمدهای مختلف در کنار یکدیگر زندگی میکنند. شهرداری نیز مالکیت بخشی از این واحدها را در اختیار دارد. اجاره این واحدها معمولاً پایین است و قراردادها میتوانند بلندمدت باشند.
کره جنوبی مدل متفاوتی دارد. این کشور از سیستم «جونسه» استفاده میکند. در این روش، مستاجر به جای پرداخت اجاره ماهانه، مبلغ قابلتوجهی را بهعنوان سپرده به مالک میپردازد. مالک نیز در پایان قرارداد، سپرده را به مستاجر برمیگرداند.
سال گذشته نیز مسئولان ایران و کره جنوبی در وزارت راه و شهرسازی درباره تجربه کره جنوبی در حوزه اجارهداری حرفهای و تأمین مسکن استیجاری برای دهکهای کمدرآمد گفتوگو کردند.
احیای قانون مسکن استیجاری در ایران
ایران حدود سه دهه قبل طرح مسکن استیجاری را مطرح کرد، اما دولتهای مختلف نتوانستند اهداف این برنامه را بهطور کامل محقق کنند. دولت چهاردهم از سال گذشته اجرای جدی این طرح را در دستور کار قرار داده است.
این برنامه در ادامه سیاستهای مربوط به ساماندهی بازار مسکن و اجاره قرار دارد. قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن در سال ۱۳۸۷ تصویب شد و دولتها در سالهای بعد بیشتر بر تسهیلات ملکی و مسکن حمایتی تمرکز کردند.
قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجارهبها نیز در سال ۱۴۰۳ مسیر سیاستگذاری در بازار اجاره را تقویت کرد. در سال ۱۴۰۴، دولت برای نخستینبار بهصورت جدی عرضه مستقیم مسکن اجارهای عمومی را دنبال کرد.
طاهرخانی درباره این طرح گفت دولتها در کشورهای مختلف با حمایت از عرضه واحدهای استیجاری و اجارهداری عمومی، بازار مسکن را مدیریت میکنند.
او همچنین توضیح داد که شورای عالی مسکن اجرای طرح مسکن استیجاری را در دو مرحله دنبال میکند. وزارت راه و شهرسازی در مرحله نخست از پروژههای مشارکتی، خانههای سازمانی و ظرفیت نهادهای عمومی استفاده میکند. بانک مسکن و بنیاد مسکن نیز در این مرحله همکاری دارند.
هدفگذاری برای ساخت ۷۵ هزار واحد استیجاری
طبق اعلام معاون وزیر راه و شهرسازی، اکنون حدود ۵۰۰۰ واحد مسکن استیجاری آماده شده و ثبتنام متقاضیان در استانهای مختلف ادامه دارد.
وزارت راه و شهرسازی همچنین برای استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در تولید و عرضه مسکن استیجاری برنامهریزی کرده است. این وزارتخانه دستورالعملهای مربوط را به ادارات کل ابلاغ کرده و زیرسامانه این طرح را در سامانه طرحهای حمایتی مسکن (سامانه تم) طراحی کرده است.
ادارات کل راه و شهرسازی و شرکتهای عمران شهرهای جدید، زمینهای مورد نیاز برای ساخت مسکن استیجاری با مشارکت بخش خصوصی را در این سامانه ثبت میکنند.
بر اساس گزارش ارائهشده، تاکنون زمین مورد نیاز برای حدود ۶۰۰۰ واحد تأمین شده است. هدفگذاری وزارت راه و شهرسازی نیز تأمین زمین برای ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری است.
پس از تأمین زمین، وزارت راه و شهرسازی باید سرمایهگذاران را در یک فرآیند مشخص انتخاب کند و زمین را برای ساخت واحدهای استیجاری در اختیار آنها قرار دهد.
زوجهای جوان؛ یکی از گروههای هدف طرح آشیان
یکی از اهداف اصلی طرح آشیان، تأمین مسکن برای زوجهای جوان است. زوجهایی که بیش از پنج سال از ازدواج آنها نگذشته، جامعه هدف این بخش از برنامه را تشکیل میدهند.
طاهرخانی تأکید کرده است که ۵۰۰۰ واحد مسکن استیجاری آماده تحویل است و دولت روند واگذاری آنها را دنبال میکند. همچنین وزارت راه و شهرسازی تأمین زمین برای ۷۵ هزار واحد دیگر را با هدف حمایت از این گروه در دستور کار دارد.