به گزارش اصفهان زیبا؛ اصفهان بحق یکی از مهمترین خاستگاههای فرهنگ و هنر ایران است؛ استانی که سهم قابلتوجهی از هنرمندان، نویسندگان، خبرنگاران و فعالان فرهنگی کشور را در خود جای داده و در برخی رشتههای هنری، بهویژه هنرهای تجسمی، جایگاهی ویژه دارد؛ بااینحال، گستردگی جامعه فرهنگی و هنری این استان، ضرورت توجه جدیتر به مسائل معیشتی و بیمهای و حمایتی هنرمندان را پررنگ میکند.
سیدمجید پوراحمدی، مدیرعامل صندوق اعتباری هنر، در گفتوگو با «اصفهانزیبا» از عضویت حدود ۵ هزار هنرمند و فعال فرهنگی اصفهانی و تجلیل از آنان در قالب طرح «هفت بحر هنر» خبر داده است. همچنین وضعیت بیمه و مستمری هنرمندان اصفهانی، تسهیلات صندوق، آینده هنرکارت و برنامههای پیشرو برای تقویت زیرساختهای اقتصاد هنر در اصفهان را بیان کرده است.
آمار اصفهانیهای عضو صندوق هنر تا امروز چه میزان است؟
استان اصفهان در حوزه فرهنگ و هنر جایگاه والایی دارد. ما در صندوق اعتباری هنر، مجموعاً ۱۰۰ هزار نفر عضو داریم که حدود ۵ هزار نفر از اعضای ما، از اصفهان هستند؛ یعنی هنرمندان و فعالان فرهنگ و هنر ساکن استان اصفهان. این عدد، رقم بالایی است. این افراد تحت پوشش حمایتهای مختلف صندوق هنر هستند و در رشتههای مختلف از جمله موسیقی، سینما، تئاتر، تجسمی، قرآن و عترت، خبرنگاری و نویسندگی فعالیت دارند.
بهترتیب، کدام رستههای هنری در اصفهان بیشترین عضویت را دارند؟
در اصفهان، با توجه به فعالیتهای گسترده مرتبط با هنرهای تجسمی، فعالان این حوزه بیشترین درصد را دارند؛ یعنی خوشنویسی، خطاطی، نقاشی، طراحی، مجسمهسازی و امثال آن. پس از آن، حوزه موسیقی قرار دارد و بعد از آن، بهترتیب بخشهای دیگر مانند سینما و نویسندگان قرار گرفتهاند.
پژوهشگران عرصه هنر هم میتوانند عضو باشند؟
بله، یکی از ارکان و ملزومات هر رشته هنری و فعالیت فرهنگی، بخش پژوهش است. در حوزههای مختلف مانند قرآن و تئاتر نیز پژوهشگران میتوانند عضو شوند و از خدمات صندوق استفاده کنند. از این جهت محدودیتی وجود ندارد.
طرحهای حمایتی صندوق اعتباری هنر را معرفی کنید.
خدماتی که اعضا از صندوق هنر میگیرند، در قالب ۴۰ طرح حمایتی است. این ۱۰۰ هزار نفر، متناسب با تقاضایی که دارند، از این خدمات استفاده میکنند. مهمترین خدمات ما در پنج حوزه اصلی است.
یکی از مهمترین حوزهها، بیمه است. اکنون در سطح کشور حدود ۶۵ هزار نفر تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی داریم که در اصفهان، حدود ۲ هزار نفر از هنرمندان بیمه هستند. بخش دیگر، بیمه تکمیلی است که در سطح کشور حدود ۵۰ هزار نفر تحت پوشش آن هستند و در اصفهان، حدود ۳۸۰۰ نفر از آن بهرهمندند.
حمایت بعدی، مستمری است. هنرمندانی که ازکارافتادهاند یا مشمول عائلهمندی و شرایط مشابه هستند، با آییننامه مشخصی تحت پوشش مستمری قرار میگیرند. در سطح کشور، حدود ۳ هزار نفر مستمریبگیرند و در اصفهان، حدود ۱۰۰ نفر تحت پوششاند. البته این رقم در اصفهان کمی ضعیف است و تلاش میکنیم در این سفر آن را تقویت کنیم.
یکی دیگر از حمایتها، تکریم هنرمندان دارای نشان درجه یک هنری است. در این بخش، اصفهان شاخص برجستهای در سطح کشور دارد. اکنون در سطح کشور حدود ۱1۰۰ نفر دارای نشان درجه یک هنر هستند که عضو صندوقاند و از خدمات مختلف استفاده میکنند. از این جمع، حدود ۵۰ نفر اصفهانی هستند و حدود ۲۰ نفر از آنان در قالب تکریم از صندوق حمایت دریافت میکنند.
حوزه چهارم، تسهیلات است. تسهیلات صندوق بهصورت بودجه سالانه و براساس جمعیت هنرمندان هر استان تخصیص مییابد. این بودجه به استان اعلام میشود، در اختیار مدیرکل ارشاد قرار میگیرد و آنان متناسب با تقاضاها، افراد را دستهبندی و براساس بودجه معرفی میکنند.
بنابراین، اینطور نیست که برای همه بهصورت یکسان پرداخت شود؛ بلکه براساس تقاضا، نیاز و پالایشهای انجامشده در استان، افراد شناسایی را و به ما معرفی میکنند و ما هم ازطریق بانک عامل، آنان را برای دریافت تسهیلات معرفی میکنیم. این تسهیلات بدون بهره و بهصورت چندساله، در قالب قرضالحسنه ارائه میشود.
هنرکارت چه کاربردی دارد؟
هنرکارت یکی از بخشهای خدماتی صندوق اعتباری هنر است که اکنون حدود ۱۰۰ هزار نفر آن را دارند. فعالیت اصلی صندوق هنر در دو بخش است؛ یک بخش حمایتهاست که به برخی از آنها اشاره کردم و بخش دیگر، خدماتی است که با هنرکارت ارائه میشود. این خدمات شامل انواع خدمات اقامتی تخفیفدار، خدمات فروشگاهی و خدمات مختلف دیگری است که در قالب قرارداد با مجموعههای طرف همکاری ارائه میشود.
در مقطع قبلی، بیش از ۳۵۰۰ فروشگاه و خدمت مختلف ازطریق هنرکارت ارائه میشد و بسیاری از هنرمندان از آن استفاده میکردند؛ از جمله فروشهای مختلف، کمپینهای فروش خودرو، موتورسیکلت، دوچرخه و ارزاق، همچنین خدمات درمانی و درمان در منزل. همه اینها در قالب قراردادهای مختلف به هنرمندان ارائه میشد.
در جریان ادغام بانک آینده در بانک ملی، این زیرساخت به بانک ملی منتقل شد. طبیعتاً در جریان این جابهجایی، بخشی از خدمات هنرکارت تضعیف شده است که انشاءالله بهزودی برطرف خواهد شد.
اکنون در حال مذاکره با بانک ملی هستیم تا در آینده نزدیک، هنرکارتهای جدید با شکل و شمایل تازه منتشر، چاپ و توزیع شود. همچنین شرکتی را برای این منظور ایجاد کردهایم تا خدمات مختلف را از طریق این کارت ارائه دهد.
از جمله خدمات جدید، طرح اقساطی درمان دندان است که اکنون در استان تهران اجرا میشود. با مجموعهای که طرف قرارداد شدهایم، تا سقف ۴۵۰ میلیون تومان، هزینههای درمان بهصورت دو تا سهساله و بدون بهره پرداخت میشود. امیدواریم با توسعه زیرساختها، خدمات متنوع دیگری نیز به آن اضافه شود.
ممکن است در اصفهان هنرمندانی باشند که بهکلی با صندوق اعتباری هنر آشنا نباشند. آیا صندوق برای شناسایی و دعوت این افراد اقدام میکند؟
بله، یکی از اهداف ما شناسایی هنرمندانی است که هنوز با صندوق اعتباری هنر آشنا نشدهاند و از خدمات آن استفاده نمیکنند. نگاه دولت این است که بخش فرهنگ و هنر باید حمایت شود. طی تحقیقاتمان متوجه شدهایم که در بسیاری از کشورها، حمایتهایی که در ایران در حوزههایی مانند بیمه و درمان ارائه میشود، با این گستردگی وجود ندارد و معدود کشورهایی چنین خدماتی را ارائه میکنند. بنابراین، تلاش ما این است که این خدمات به دست همه هنرمندان و فعالان فرهنگ و هنر برسد.
طبیعی است که بخشی از افراد از وجود این خدمات مطلع میشوند و از آن استفاده میکنند و بخشی دیگر به هر دلیل هنوز اطلاعی ندارند. به همین دلیل، با روشهای مختلف بهدنبال شناسایی این افراد هستیم.
یکی از این طرحها، سفرهای استانی تحت عنوان «فراتهران» است. در قالب این طرح به شهرستانها میرویم، هنرمندان ناشناخته را شناسایی میکنیم، چهرههای برجسته و فعالان رشتههای مختلف را پیدا میکنیم و آنان را برای عضویت در صندوق دعوت میکنیم.
علاوهبر این، در استانها دفترها و نمایندگانی داریم که با مراجعه و اطلاعرسانی، فرآیند شناسایی هنرمندان و معرفی خدمات صندوق را دنبال میکنند.
نتیجه این اقدامات نیز افزایش جامعه اعضای صندوق بوده است. در چهار سال گذشته، بیش از ۳۶ هزار نفر عضو جدید به صندوق اعتباری هنر اضافه شدهاند و افزون بر آن، تعدادی از افرادی که پیشتر فعالیتی نداشتند، شناسایی شدهاند.
درباره طرح فراتهران بیشتر توضیح دهید.
یکی از طرحهای صندوق، طرح «فراتهران» برای سرکشی و دیدار با هنرمندان در سطح استان و همه شهرستانهاست. در استان اصفهان، اکنون پنج گروه همزمان با بنده در شهرستانهای مختلف با حضور معاونان و مدیرکل حضور دارند و به هنرمندان سر میزنند و با آنان دیدار میکنند.
در این سفر، تلاشمان این است که در ظرف دو روز، در ۲۸ شهرستان اصفهان، از حدود ۷۰ نفر از هنرمندانی که به هر شکلی کمتر به آنها توجه و رسیدگی شده باشد، سرکشی کنیم؛ بهویژه کسانی که دارای بیماریهای خاص هستند یا از نظر معیشتی مشکلات ویژهای دارند که در یک سال گذشته تشدید هم شده است.
به منازل این عزیزان میرویم، تفقدی انجام میشود، احوالپرسی میکنیم و همچنین به مسائل مرتبط با حوزههای شخصی و زندگی و درمان آنان رسیدگی میکنیم تا زمینه استفاده آنان از این خدمات فراهم شود.
استان اصفهان بهدلیل جایگاه برجستهاش در فرهنگ و هنر، اهمیت بسیار بالایی دارد. با این حال، بهدلیل محدودیت زمان، برنامهریزی را به این صورت انجام دادهایم. انشاءالله در فرصتهای بعدی نیز بتوانیم به هنرمندان عزیز اصفهان برسیم و دیدارهای دیگری صورت دهیم.
قرار است در اصفهان برنامهای برای تجلیل از چهرهها و مفاخر فرهنگ و هنر استان برگزار شود. درباره این برنامه و طرح «هفت بحر هنر» توضیح میدهید؟
طرحی در سطح کشور به نام «هفت بحر هنر» داریم که با هدف تجلیل از چهرههای برجسته، دارندگان نشان درجه یک هنری و افراد مؤثر و پیشکسوت حوزههای مختلف فرهنگ و هنر در استانها طراحی شده است. هدف این است که این افراد در میان مردم همان شهر و استان تجلیل شوند و برنامههای تجلیل فقط به شکل متمرکز در تهران برگزار نشود. ما این طرح را با هدف عدالت فرهنگی طراحی کردهایم که جزو برنامههای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی است تا فعالیتهایمان در سطح استانها گسترش پیدا کند. این طرح تاکنون در ۱۷ استان اجرا شده است.
اصفهان ویژگیهای متفاوتی دارد؛ اینجا منطقهای هنرپرور است و در کوچهپسکوچههای شهر، هنرمندان بسیاری زندگی میکنند که بسیاری از آنان منشأ تأثیرگذاری در هنر و فرهنگ ایران بودهاند. به همین دلیل، در استان اصفهان تعداد زیادی هنرمند برجسته داریم که هم در سطح ملی و هم در سطح منطقهای شناختهشدهاند. در اصفهان بالغ بر ۵۰ نفر دارای نشان درجه یک هنری هستند و تعداد زیادی پیشکسوت نیز حضور دارند.
بر همین اساس، در برنامهریزی انجامشده، ۱۱ شهریور برنامه «هفت بحر هنر» برای تجلیل از چهرهها و مفاخر استان اصفهان برگزار خواهد شد؛ افرادی که زنده و فعال هستند و عامل تربیت بسیاری از هنرمندان استان اصفهان و کشور بودهاند. این مراسم با حضور وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی، مقامات برجسته و اصلی استان و برخی از برجستگان هنر ایران، در محل چهلستون برگزار میشود.
در این برنامه، حدود ۷۰ نفر از فعالان فرهنگ و هنر، دارندگان نشان درجه یک هنری و پیشکسوتان عرصه فرهنگ و هنر استان اصفهان حضور خواهند داشت و از چهرههای برجسته هنر ایران و فرهنگ و هنر اصفهان تجلیل خواهیم کرد. امیدواریم همه هنرمندان از این برنامه مطلع شوند و با حضور جمع زیادی از اهالی و علاقهمندان فرهنگ و هنر، شبی بهیادماندنی برای این عزیزان رقم بخورد.
در این آیین نشانهای هنری جدیدی به هنرمندان اعطا خواهد شد؟
الزاماً هدف تجلیل، اعطای نشان جدید مطرح نیست. برخی از افراد ممکن است دارای نشان درجه یک هنری و برخی دیگر پیشکسوت فرهنگ و هنر باشند، اما موفق به اخذ درجه هنری نشده باشند. آن موضوع مسیر مشخصی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دارد و معمولاً از طریق اداره کل ارشاد استان پیگیری میشود.
اما موضوع این مراسم، تجلیل است، نه اعطای نشان جدید؛ مگر اینکه کسی در شورای ارزشیابی تهران موفق به اخذ نشان شده باشد که در آن صورت، پیگیری لازم انجام میشود و با حضور وزیر به او اعطا خواهد شد.
با توجه به ظرفیت فرهنگی و هنری اصفهان، برای گسترش فعالیتهای صندوق و برگزاری رویدادهای هنری در این استان چه برنامهای دارید؟
استاندار محترم و شهردار فرهنگی و برجسته شهر است. هر دو علاقهمند و فعال در حوزه فرهنگ و هنر هستند و بهنظر من، این یک فرصت بسیار مهم برای اصفهان است. با توجه به اینکه خودم اصفهانی هستم و سالها در اینجا بودهام و مسئولیت داشتهام، معتقدم یکی از تاریخیترین و برجستهترین دوران مدیریت عالی استان و شهر اصفهان رقم خورده است. این علاقهمندی و همراهی مدیران استان و شهر میتواند فرصت مناسبی برای گسترش فعالیتهای فرهنگی و هنری و برگزاری رویدادهای بزرگتر در اصفهان فراهم کند.
امیدوارم با گفتوگوهایی که داریم، بتوانیم رویدادهای بزرگتری را در استان برگزار کنیم؛ از جمله اکسپوهای مختلف و فعالکردن یکی از مراجع خرید و فروش آثار هنری در اصفهان. مسئولان استان نیز در این زمینه در حال تلاشاند و استاندار اصفهان جلسات مختلفی برگزار کرده است. امیدواریم ما هم در کنار عزیزان، در این موضوع نقش ایفا کنیم.