کویر اصفهان در محاصره ممنوعیت

ممنوعیت فعالیت‌های سافاری در کویرهای اصفهان، بار دیگر چالش میان حفاظت از منابع طبیعی و تداوم فعالیت‌های گردشگری را به صدر اخبار گردشگری استان آورده است؛ موضوعی که معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اصفهان با مخالفت صریح با آن، بر ضرورت ساماندهی این فعالیت‌ها، تعیین مسیرهای مشخص و اجرای الگوی گردشگری مسئولانه به‌جای حذف کامل سافاری تأکید دارد.

به گزارش اصفهان زیبا؛ ممنوعیت فعالیت‌های سافاری در کویرهای اصفهان، بار دیگر چالش میان حفاظت از منابع طبیعی و تداوم فعالیت‌های گردشگری را به صدر اخبار گردشگری استان آورده است؛ موضوعی که معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اصفهان با مخالفت صریح با آن، بر ضرورت ساماندهی این فعالیت‌ها، تعیین مسیرهای مشخص و اجرای الگوی گردشگری مسئولانه به‌جای حذف کامل سافاری تأکید دارد.

کویرهای اصفهان که در سال‌های اخیر به یکی از مقاصد مهم گردشگری کشور تبدیل شده‌اند، اکنون با چالش تازه‌ای روبه‌رو هستند؛ ممنوعیت فعالیت‌های سافاری در این مناطق، علاوه بر ایجاد ابهام درباره آینده یکی از جاذبه‌های گردشگری استان، نگرانی‌هایی را درباره مشاغل و جوامع محلی وابسته به گردشگری کویر ایجاد کرده است.

داوود آبیان، معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان، با ممنوعیت سافاری در مناطق کویری مخالف است و بر ضرورت ساماندهی گردشگری کویر، به‌جای حذف کامل فعالیت‌های گردشگری، تأکید کرد.

او با اشاره به ظرفیت‌های کویری اصفهان اظهار کرد: کویرهای ما یکی از داشته‌های حوزه گردشگری هستند. ما به‌دنبال این هستیم که داشته‌های دیگری از اصفهان را، فراتر از پیشینه فرهنگی و تمدنی که برند گردشگری اصفهان بر پایه آن شکل گرفته است، به بازارها و مخاطبان هدف معرفی کنیم.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان افزود: امروز مخاطب، در کنار تکیه بر صبغه فرهنگی و تمدنی اصفهان که به‌عنوان هویت برند گردشگری این استان شناخته می‌شود، به‌دنبال محصولات متنوع گردشگری نیز هست. یکی از این داشته‌ها و محصولات متنوعی که ما در بحث بازاریابی به ویترین گردشگری اصفهان اضافه کرده‌ایم، کویر است.

آبیان ادامه داد: اصفهان با داشتن هفت مقصد مهم گردشگری کویری، در این حوزه جایگاه نخست را در کشور دارد. بنابراین، جوامع مرتبط با این مناطق، مشاغلی که در این حوزه ایجاد شده‌اند، اقامتگاه‌های بوم‌گردی و جوامع محلی که در حوزه گردشگری فعالیت می‌کنند و از طریق آن شغل پایدار دارند، نباید با یک تصمیم ناگهانی در معرض خطر قرار گیرند و اشتغال آن‌ها از دست برود.

او با بیان اینکه ظرفیت‌های گردشگری استان حاصل تصمیم‌های مقطعی نیست، گفت: فضاها و داشته‌هایی که ثروت و سرمایه گردشگری استان هستند، نباید با یک بخش‌نامه از بین بروند. ما به‌دنبال این هستیم که این موضوع را پیگیری کنیم و در همین راستا نیز مکاتبات خود را انجام داده‌ایم. موضع رسمی استان اصفهان در حوزه گردشگری اعلام شده و ما به‌شدت مخالف این موضوع هستیم و خواهان رفع سریع آن بوده‌ایم.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان تأکید کرد: پاک کردن صورت‌مسئله در برخی موارد نمی‌تواند راهکاری برای برون‌رفت از چالش‌ها یا آسیب‌هایی باشد که با آن مواجه هستیم. ما خواهان این بودیم که استانداردهای مرتبط با حوزه کویر، از جمله استانداردهای مربوط به آفرود و سافاری، مورد توجه قرار گیرد و مسیرهای مشخصی برای این فعالیت‌ها تعریف شود.

آبیان ادامه داد: ما به‌عنوان دستگاه متولی حوزه گردشگری استان، این موضوع را دنبال کرده‌ایم و در تعامل با محیط‌زیست و منابع طبیعی، تلاش کرده‌ایم مسیرها و محورهایی تعریف شود که هم از محیط‌زیست صیانت شود و هم مشاغل گردشگری حفظ شوند.

او گفت: ما معتقدیم محیط‌زیست و منابع طبیعی، خود سرمایه، ثروت و بخشی از داشته‌های گردشگری استان اصفهان هستند. جوامع محلی نیز به‌عنوان حافظان این ثروت، هیچ‌گاه اجازه نمی‌دهند محیط‌زیست دچار مشکل شود.

چرا سافاری ممنوع شد؟

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان درباره علت صدور این ممنوعیت اظهار کرد: واقعاً نمی‌دانم چه دلیلی موجب شده منابع طبیعی این تصمیم را اتخاذ کند و اینکه آیا یک مورد یا اتفاق خاص موجب این مسئله شده است یا خیر. پاسخی در این زمینه به ما داده نشده است. این موضوع برای ما نیز یک علامت سؤال است.

آبیان افزود: اگر بحث، صیانت از منابع طبیعی است، این موضوع سالیان سال وجود داشته و خود جوامع محلی نسبت به ثروت و داشته‌های خود دلسوزتر و مهربان‌تر هستند و همواره صیانت از آن را در اولویت قرار داده‌اند. اما اگر موضوع دیگری وجود دارد، ما هنوز از آن آگاهی نداریم؛ چراکه دستگاه منابع طبیعی در این زمینه چیزی اعلام نکرده و هیچ پاسخی نیز به اعتراض رسمی ما نداده است. بنابراین، ما نیز مانند شما پیگیر و مطالبه‌گر این موضوع هستیم.

او در پاسخ به این پرسش که آیا منظور از این ممنوعیت، تعطیلی کامل فعالیت‌های آفرود و سافاری در کویر است یا صرفاً برخورد با فعالیت‌های بی‌ضابطه و خارج از مسیرهای مشخص، گفت: فعلاً آن چیزی که ابلاغ شده، ممنوعیت سافاری است. همین حالا نیز گردشگرانی از اقصی‌نقاط کشور برای استفاده از ظرفیت‌های سافاری به این مناطق سفر می‌کنند، اما دوستان هیچ پاسخ روشنی در این زمینه ارائه نکرده‌اند و صرفاً ممنوعیت را اعلام کرده‌اند. مکاتبه‌ای نیز در این زمینه انجام شده، اما توضیح بیشتری به ما داده نشده است.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان در پاسخ به این دیدگاه که اگر هدف از این ممنوعیت حفاظت از طبیعت است، چرا به‌جای حذف کامل فعالیت‌ها، مدل گردشگری مسئولانه دنبال نمی‌شود، اظهار کرد: همین موضوع را خدمت شما عرض کردم. ما خواستار برخورد مسئولانه در این حوزه هستیم. خود ما به‌عنوان حامی و همچنین جوامع محلی فعال در حوزه گردشگری هیجانی و ماجراجویانه، برای حفظ مشاغل خود از حامیان اصلی صیانت از منابع طبیعی هستیم.

آبیان ادامه داد: آن‌ها به هیچ‌وجه اجازه نمی‌دهند آفرود غیرمنضبط و خارج از چارچوب موجب از بین رفتن گونه‌های حیات‌وحش و منابع طبیعی کویر شود. این افراد خود حافظان اصلی این سرزمین هستند و سالیان سال است که معیشتشان از طریق گردشگری و حضور گردشگران در مقاصد مهم گردشگری می‌گذرد. بنابراین، آن‌ها نسبت به منابع طبیعی، محیط‌زیست و محل زندگی خود دلسوزتر از هر کسی هستند.

او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط کشور گفت: در حوزه گردشگری، با توجه به شرایطی که از نظر سیاسی و فشارها و دشمنی‌هایی که علیه ایران وجود دارد، همه این مسائل می‌تواند با هدف ایجاد ناامیدی و یأس در مردم ایران دنبال شود، اما ما حتی در شرایط بحران نیز اجازه ندادیم منفعل باشیم و برنامه و سیاست توسعه گردشگری نداشته باشیم.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان افزود: آنچه در اصفهان به آن نیاز داشتیم، برندینگ بود که به‌شدت آن را دنبال می‌کنیم. در بحث بازاریابی نیز تلاش داریم ویترین گردشگری اصفهان را فراتر از آنچه تاکنون تعریف شده بود، ببینیم و نگاه بازارهای داخلی و خارجی را به ظرفیت‌های گردشگری استان اصفهان تغییر دهیم.

آبیان با اشاره به رویکرد مدیریت استان اظهار کرد: این نگاه و رویکرد مورد تأکید استاندار فرهیخته اصفهان نیز هست. همان‌طور که مستحضرید، یکی از اولویت‌های آقای دکتر جمالی‌نژاد، توسعه گردشگری است؛ حوزه‌ای که می‌تواند زمینه ایجاد مشاغل پایدار و تولید ثروت را فراهم کند.

او ادامه داد: بر همین اساس، تنوع‌بخشی به محصولات گردشگری را در دستور کار قرار داده‌ایم و محصولات مختلفی در این حوزه تعریف شده است که می‌تواند پاسخگوی نیاز مخاطبان در شرایط کنونی باشد. گرچه با مسائل اقتصادی و تورم مواجه هستیم، اما تلاش کرده‌ایم گردشگری اصفهان را برای اقشار مختلف جامعه نیز تعریف کنیم.

معاون گردشگری استان اصفهان افزود: انتظار ما این است که حوزه گردشگری و سیاست‌گذاری‌های مربوط به آن، با برخی بخش‌نامه‌ها و موازی‌کاری‌هایی که در این حوزه وجود دارد، به خطر نیفتد.

نظارت بر فعالیت‌های سافاری

آبیان در پاسخ به پرسشی درباره دستگاه مسئول صدور مجوز و نظارت بر فعالیت‌های سافاری و نحوه هماهنگی میان محیط‌زیست، منابع طبیعی و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: همان‌طور که عرض کردم، نگاه استاندار این است که همه دستگاه‌ها در کنار هم و با هم‌افزایی و همدلی برای توسعه گردشگری استان اقدام کنند.

او تصریح کرد: این ارتباط میان دستگاه‌ها وجود دارد و در حوزه سیاست‌گذاری نیز تلاش می‌شود حلقه‌های متصل حوزه گردشگری در کنار یکدیگر فعالیت کنند. محورها و مسیرها با همکاری و در چارچوب‌های مرتبط با محیط‌زیست تعریف می‌شود. ما در حوزه تورها و تورگردانی نیز با محیط‌زیست و منابع طبیعی ارتباط داریم و این همگونی و ارتباط تنگاتنگ میان دستگاه‌ها برای رسیدن به هدف و تحقق اهداف استان در توسعه گردشگری وجود دارد.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان در ادامه و با اشاره به سیاست‌های توسعه‌ای گردشگری استان گفت: در خصوص تنوع‌بخشی به محصولات گردشگری، این موضوع یکی از مهم‌ترین اهداف و سیاست‌های ما در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری است.

آبیان افزود: در اصفهان، توسعه بازار و دیپلماسی گردشگری خارجی را همزمان با توسعه گردشگری داخلی و اجرای طرح‌های رونق‌بخشی و تحریک بازار در دستور کار داریم. خوشبختانه، حتی در شرایطی که کشور با جنگ ۱۲ روزه، جنگ سه‌روزه و ماه رمضان و همچنین رکود و ناآرامی‌های موجود مواجه بود، با راهبری استاندار فرهیخته استان، به‌دنبال کشف بازارهای جدید و تحریک بازار بوده‌ایم.

او بیان کرد: در بحث بازارهای خارجی، برای نخستین بار موضوع سینماگردشگری یا «سین‌تور» و عضویت اصفهان در این فستیوال بین‌المللی را دنبال کردیم. ان‌شاءالله برای نخستین بار در کشور، میزبان یک فستیوال بین‌المللی فیلم‌های گردشگری خواهیم بود و این یک ظرفیت طلایی برای معرفی داشته‌های گردشگری استان اصفهان است.

معاون گردشگری استان اصفهان گفت: موضوع بعدی، برگزاری یک نمایشگاه و کنفرانس بین‌المللی گردشگری سلامت است که این حوزه نیز یکی از ظرفیت‌های مهم و برندهای گردشگری کشور محسوب می‌شود. ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های استان اصفهان در این زمینه بسیار فراتر از جایگاه فعلی آن است، اما متأسفانه تاکنون به‌درستی به آن پرداخته نشده بود.

آبیان خاطرنشان کرد: یکی از موضوعات بسیار مهمی که در تنوع‌بخشی به محصولات گردشگری استان اصفهان دنبال کرده‌ایم، گردشگری سلامت است. این حوزه می‌تواند نگاه ویژه‌ای به گردشگری اصفهان ایجاد کند و افق تازه‌ای در توسعه گردشگری این استان بگشاید.

او ادامه داد: خوشبختانه با پیگیری‌هایی که صورت گرفت، میزبان حوزه گردشگری سلامت کشورهای عضو اکو خواهیم بود و این نیز یک ظرفیت بی‌نظیر برای معرفی و ایجاد نگاهی جدید به بازار گردشگری اصفهان است.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان اظهار کرد: این فرصت‌ها، ظرفیت‌های فراوانی را پیش روی اصفهان زیبا قرار می‌دهند تا بتواند به اهداف خود دست یابد و آنچه مدنظر است، یعنی بازگرداندن اصفهان به جایگاه اصلی خود در بازارهای داخلی و خارجی گردشگری، محقق شود.

آبیان همچنین به موضوع کریدورهای پروازی اشاره کرد و گفت: در حال پیگیری هستیم تا این زیرساخت مهم برای حضور گردشگران داخلی و خارجی نیز تقویت و تکمیل شود.او در پایان گفت: امیدواریم رویکردی فراتر و جامع‌تر نسبت به گردشگری وجود داشته باشد و همه دستگاه‌ها کمک‌حال ما باشند تا بتوانیم با سیاست‌ها و رویکردهای جدید، برنامه‌های توسعه حوزه گردشگری را تدوین و اجرا کنیم.