به گزارش اصفهان زیبا؛ صنعت توزیع دارو و محصولات بهداشتی، بهعنوان حلقه واسط حیاتی میان تولیدکنندگان و مراکز درمانی، در ماههای اخیر با مشکلاتی مواجه شدهاست.
برخلاف تصور عمومی، مشکل اصلی در این حوزه ناشی از ضعف در شبکه حملونقل یا لجستیک نیست؛ بلکه ریشه در شرایط اقتصادی، افزایش قیمت دلار و انسداد نقدینگی دارد که پیکره این صنعت را ضعیف کرده است.
درحالیکه تأمین مواد اولیه برای تولیدکننده دارو باقیمت دلار صورت میگیرد، شرکتهای پخش بهعنوان حلقه واسط، تحتفشار مضاعف قرار گرفتهاند. آنها از یکسو باید مطالبات داروخانهها و بیمارستانها را مدیریت کنند و ازسویدیگر، توان مالی تولیدکننده را برای تداوم تولید حفظ کنند. بدهیهای معوق که ریشه در سالهای گذشته دارند، همچنان پابرجاست.
دراین شرایط، نقدینگی در زنجیره تأمین بهشدت کاهشیافته است. آنها پول را از داروخانهها دریافت نمیکنند و ازسویدیگر تولیدکننده نیز به دلیل نبودِ ارز تخصیصی، قادر به تولید انبوه و ارزانقیمت نیست.
زمانی که نقدینگی در زنجیره توزیع قفل میشود، قدرت خرید داروخانهها برای تأمین موجودی انبار کاهش مییابد. نتیجه مستقیم این رویداد، کمیاب شدن اقلام دارویی و بهداشتی در داروخانههای سطح شهر است.
با افزایش نرخ ارز، داروهای معادل و مواد اولیه بهداشتی با قیمتهای گزافتری وارد بازار میشوند. شرکتهای پخش که با کمبود درآمد نسبت به هزینههای جاری مواجهاند، در تأمین این اقلام گرانقیمت ناتوانتر شده و این ناتوانی، بار مالی را به دوش مصرفکننده نهایی یعنی بیمار میاندازد.
فشار سهجانبه
هشدار فعالان صنفی جدی است؛ اگر این فشار سهجانبه یعنی کمبود تولید، نوسان ارزی و قفلشدگی نقدینگی ادامه یابد، بسیاری از شرکتهای پخش به دلیل ناتوانی در پوشش هزینههای عملیاتی مجبور به تعدیل نیرو یا کاهش دامنه توزیع خواهند شد. این یعنی حتی اگر تولید انجام شود، دارو بهدرستی و در زمان مناسب به مقصد نهایی نمیرسد.
تا زمانی که بدهیهای معوق با نرخهای متناسب تسویه نشوند و سیاستهای ارزی تولیددارو به ثبات نرسد، چرخه توزیع نمیتواند به نقش اصلی خود در پایداری نظام سلامت ادامه دهد.
مسئولان امر باید بدانند که در زنجیره تأمین دارو، پخش، رگ حیاتی است که اگر با بیتوجهی و فشار نقدینگی مسدود شود، عواقب آن در بیمارستانها و داروخانهها، با زیانی تلخ و پرهزینه، خود را نشان خواهد داد.
کاهش تابآوری زنجیره دارو
رئیس انجمن صنعت پخش ایران، مشکلات شرکتهای توزیعکننده دارو را اینطور روایت کرده است: در حوزه دارو، میزان مطالبات به رقمهای بسیار بالایی رسیده و باگذشت زمان نیز کاهش پیدا نکرده است.
برای درک اهمیت موضوع کافی است توجه کنیم که برخی داروخانهها از مهر و آبان سال گذشته هنوز مطالبات خود را از سازمان تأمین اجتماعی دریافت نکردهاند. این مشکل بهصورت زنجیرهای از داروخانه به شرکت پخش و از شرکت پخش به تأمینکننده منتقل میشود.
سهراب کارگر توضیح داده است: تنها در ماه گذشته بیش از پنج همت چک برگشتی در سیستم داروخانهها ثبت شده که فشار قابلتوجهی بر شرکتهای پخش وارد کرده است. طی هفته گذشته قیمت تعداد قابلتوجهی از اقلام دارویی افزایش یافت و میزان افزایش در برخی موارد بین ۵۰ تا ۱۰۰درصد بود که بخش قابلتوجهی از آنها داروهای عمومی هستند. ادامه این روند، تابآوری زنجیره دارو را با چالش جدی مواجه میکند.
اختلال در پخش دارو
و محصولات بهداشتی
بر اساس اظهارنظرهای رئیس انجمن صنعت پخش استان اصفهان، در بین شرکتهای پخش و توزیع، شرکتهای توزیعکننده محصولات بهداشتی و دارویی با مشکلاتی مواجه شدهاند؛ ولی توزیع در سایر بخشها روال عادی دارد. رئیس انجمن صنعت پخش استان اصفهان در گفتوگو با اصفهان زیبا خاطرنشان کرد: در خصوص پخش محصولات دارویی و بهداشتی با مشکل مواجه هستیم؛ ولی در سایر حوزهها مانند اقلام غذایی و… مشکلی نداریم.
جمشید سلطانی بیان کرد: ازآنجاییکه مواد اولیه تولیددارو و محصولات بهداشتی وارداتی است و قیمت دلار همافزایش یافته است، تولید تحتتأثیر قرار گرفته است و شرکتهای پخش از این لحاظ با مشکل روبهرو شدهاند.
تأثیر نوسان ارزی بر زنجیره تأمین دارو
به گفته فعالانی که به طور مستقیم با توزیع و پخش دارو در استان فعالیت دارند، اختلال در زنجیره توزیع دارو به نوسان قیمت دلار و کاهش تولید ارتباط پیدا میکند.
رئیس کمیته داروی انجمن شرکتهای پخش دارویی اصفهان با اشاره به تأثیر نوسانات ارزی بر زنجیره تأمین دارو به اصفهان زیبا گفت: مشکل اصلی بازار دارو کمبود تولید و کمبود ارز است، نه شرکتهای پخش. به دلیل نوسان دلار، تولیددارو کاهشیافته است و شرکتهای پخش اصفهان کمکار شدهاند.
مصطفی محمدینژاد تصریح کرد: بدهیهای زنجیره دارو همچنان معوق مانده است و از سال ۱۴۰۳ تاکنون مطالبات شرکتهای پخش تسویه نشده است.
او افزود: بدهیها باید با نرخ دلار روز فاکتور و تسویه شوند، اما حلقه ضعیف زنجیره یعنی شرکتهای پخش در این میان گرفتار شده است؛ داروخانهها مطالبات خود را طلب میکنند، درحالیکه ازسمت مراجع بالادستی نیز ارز تخصیص نمییابد.
قیمت مواد اولیه تولیددارو
کاهش یافت
او تصریح کرد: درآمد شرکتهای پخش به نسبت هزینهها کاهشیافته است، افزایش نرخ دلار، قیمت مواد اولیه و داروهای معادل را افزایش داده است و در نتیجه خرید داروخانهها و بیمارستانها کاهشیافته است.
این فعال صنفی دارو خاطرنشان کرد: اگر همین شرایط ادامه یابد، هم تولیدکنندگان و هم شرکتهای پخش آسیب جدی میبینند و این وضعیت در نهایت به زیان بیماران تمام میشود.