به گزارش اصفهان زیبا؛ اصفهان، شهری که بخشی از تاریخ نساجی و پوشاک ایران را در خود جای داده، حالا قرار است میزبان چهاردهمین جشنواره مد و لباس فجر باشد؛ رویدادی که پس از ۱۳ دوره برگزاری، دوباره از تهران فاصله گرفته و در کنار نخستین هفته مد و لباس، در اصفهان برگزار میشود.
برای شهری با این پیشینه، انتظار میرود که میزبانی جشنواره صرفا به معنای تغییر نشانی یک رویداد نباشد؛ آنهم در شرایطی که اصفهان همچنان از ظرفیتهای صنعتی، هنری و فرهنگی قابلتوجهی در حوزه مد و لباس برخوردار است.
از سوی دیگر، شعار «کشف ایران» در این دوره از جشنواره و تأکید بر ظرفیتهای بومی، این پرسش را پیش میکشد که سهم اصفهان از این رویداد چیست و قرار است چه چیزی از فرهنگ و هنر این شهر در آن دیده شود؟
سیدمهدی سیدیننیا، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان، در گفتوگو با ما از تلاش برای پیوند فرهنگ و هنر با صنعت، اقتصاد و بازار میگوید و معتقد است این جشنواره میتواند فرصتی برای بازتعریف هویت ایرانیاسلامی در حوزه پوشش و فعالشدن ظرفیتهای بومی اصفهان باشد.
برگزاری چهاردهمین جشنواره مد و لباس فجر در اصفهان به معنای آن است که ماهیت جشنواره رنگ و بویی از اصفهان خواهد داشت یا صرفا شاهد یک تغییر مکان برگزاری هستیم و استان ما مجری برگزاری این جشنواره خواهدبود؟
امسال اصفهان یکی از اعضای شورای سیاستگذاری این جشنواره است. اما با توجه به اینکه این رویداد برای اولین بار در اصفهان برگزار می شود، وزارتخانه، هم در اجرا و هم در سیاستگذاری همراه ما خواهد بود تا در کنار برگزاری تجربه های موفقی همچون فیلم فجر، فیلم کودک، هنرهای تجسمی و…، به تجربه ارزشمند دیگری هم در زمینه برگزاری این رویداد دست یابیم.
البته با توجه به اینکه اخیرا دغدغه مد و لباس برای اصفهان پررنگ شده، براساس برنامهریزیها،ضمن برگزاری چهاردهمین دوره جشنواره مد و لباس فجر، هفته مد و لباس اصفهان نیز برگزار میشود.
هدف اصلی این است که با گردهمایی ویژندها و بزرگان صنعت پوشاک کشور، این رویدادها، حلقه مفقوده فرهنگ و هنر را به اقتصاد و صنعت متصل و به معنای واقعی، یک زنجیره ارزشمند شکل دهند.
آن طور که اعلام شده شعار جشنواره «کشف ایران» است و به معنی توجه به ظرفیت های بومی استانها. از این جهت با توجه به پیشینه غنی فرهنگی و هنری اصفهان، آیا از این ظرفیت برای پیشبرد اهداف جشنواره استفاده خواهد شد؟
ما در اصفهان اشخاص و گروههای بااستعدادی داریم که میتوانند حضور چشمگیری در این رویداد داشته باشند؛ هم به عنوان شرکتکننده، هم دخیل در سیاستگذاری و در بخشهای مختلف اجرایی و تخصصی.
ما در این حوزه، صنف و اتحادیه پوشاک، دوزندگان و توزیعکنندگانی را داریم که در حرفه خود بسیار خبره هستند. اتاق بازرگانی هم در این حوزه قوی است و صنعت نساجی اصفهان نیز در کشور حرفی برای گفتن دارد. طراحان هنرمندی هم داریم که در کنار مسئولیتهای خود رفت و آمدهای بین المللی دارند.
بنابر این از لحاظ فکری، ایدهپردازی، طراحی، فعالیت و کارهای اجرایی، این ظرفیت در اصفهان وجود دارد و میتواند به برگزاری این رویداد کمک کند.
در عین حال این جشنواره با ۱۳ تجربه برگزاری به تقویت هفته مد و لباس اصفهان نیز کمک خواهد کرد.
در طول این سالها یکی از نقدهای وارده به جشنوارههای مد و لباس، غیرکاربردی بودنِ آثار است. البته اصلا مسئولان جشنواره هدف از برگزاری این رویداد را اتصال آن با بازار و مردم نمیدانند. با این حساب چنین جشنواره ای به چه منظور در اصفهان برگزار میشود؟
جشنوارهها قلههای یک رشتهکوه هستند؛ یعنی موضوعات و حوزههایی را برجسته میکنند که در طول سال و طی فرایندهای مختلف شکل گرفتهاند. کار هنر نیز به همین معناست؛ نمایش یک کار برجسته و متفاوت از روند عادی و جاری. بنابراین، جشنوارهها قلههایی هستند که در محیط سر برمیآورند تا توجهات را به سمت خود جلب کنند و زمینهای برای دیدهشدن و برجستهشدن یک حوزه را فراهم آورند.
از این رو، هدف آنها باید کسب دستاورد باشد و نباید آنها را صرفا سرگرمی یا هزینهتراشی تلقی کرد. این جشنواره نیز ده هدف مشخص دارد که ملزم به دستیابی به آنها هستیم؛ در غیر این صورت، برگزاری آن کاری بیهوده خواهد بود. ضمن اینکه تأکید در این جشنواره بر برگزاری رویداد مد و لباس «محجوبانه» است.
این تاکید به چه معناست؟
از آنجا که تنوع حوزه لباس بسیار زیاد است، ما به دنبال برداشتن گامهایی هستیم که بتوانیم هویت ایرانیاسلامی را در آن برجسته کنیم. اولویت اصلی ما در حوزه مد و لباس، ابتدا نگاه فرهنگی و سپس اقتصادی است؛ به همین دلیل نیز این رویداد به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سپرده شده است.
نگاه به مبانی ارزشی و اعتقادی برای ما در اولویت قرار دارد و ما به دنبال هویت هستیم؛ هویتی که اگر وجود دارد، باید تقویت شود و اگر کمرنگ شده یا از میان رفته است، باید احیا شود. ما امروز نمیتوانیم مدعی باشیم که لباس مشخصی با هویت ایرانی میپوشیم؛ در حالی که برخی دیگر از کشورهای شرقی همچون هند میتوانند بهصراحت بگویند لباسی که میپوشند، لباس هندی است.
به همین دلیل، یکی از دغدغههای اصلی ما در این جشنواره، دستیابی و بازتعریف هویت ایرانی در حوزه پوشش است.
هنرِ اصفهان چقدر قرار است در این لباسها دیده شود؟ آیا مثلا ممکن است این لباسها بعد از اینکه به جاهای دیگر راه پیدا میکنند، حامل هویت اصفهانی باشند؟
سیاست جشنواره بر ایرانی بودن است، نه اصفهانی بودن.البته نقشآفرینی هنرمندان اصفهانی در این رویداد تعیینکننده خواهد بود. ما در جستوجوی هویت ایرانیاسلامیمان هستیم و این دو را نباید از یکدیگر تفکیک کرد.
یکی از چالشهای همیشگی جشنوارهها، هزینه های اقتصادی آن است و به همین دلیل گروهی، به دلیل صرفه نداشتن، با برگزاری جشنوارهها مخالفاند. با توجه به این مسئله، این جشنواره چه آوردهای برای اصفهان خواهد داشت؟ بهخصوص در وضعیتی که به گفته دبیر جشنواره، این رویداد به احتمال زیاد فقط امسال در اصفهان برگزار خواهد شد و سال آینده به استانهای دیگر خواهد رفت.
اول اینکه اعتبارات این جشنواره از وزارتخانه تأمین می شود که اعتبار خوبی هم هست، از طرفی برخی بخشهای خصوصی اصفهان نیز از جمله اتاق بازرگانی و اتحادیههای مربوط به صنف پوشاک هم مشارکت خواهند داشت تا از این جشنواره دستاوردی داشته باشند.
آورده جشنواره برای بخشهای خصوصی چه خواهد بود؟ چون جشنواره نه قرار است بخش فروش داشته باشد و نه پوشاک کاربردی برای مردم ارائه کند.
جشنوارهها هزینهبر هستند؛ اما آورده مهم آنها نشانسازی و ویژندسازی است. برای تولیدکنندگان و طراحانی که در این جشنواره حضور دارند، فرصتی ایجاد میشود تا با سرمایهگذاران و متخصصان صنعت پوشاک آشنا شوند. این رویداد میتواند زبان گفتگو میان طراحان اصفهانی با طراحان ملی و بینالمللی باشد.
با توجه به نوع خاص محصولاتی که در این جشنواره ارائه میشود، این هنر چه نسبتی با مردم برقرار میکند؟
آیا مردم اصلا انگیزهای برای بازدید از آن پیدا میکنند؟
به عبارت دیگر، آیا این جشنواره تأثیری بر نگاه زیباییشناسی مردم به لباس خواهد داشت تا بتوانیم این ارتقای دیدگاه را در سطح جامعه مشاهده کنیم؟
همانطور که اشاره شد، در این جشنواره ده هدف مشخص دنبال میشود که برای پاسخ به دغدغه شما، به آنها اشاره میکنم: تقویت هویت ایرانیاسلامی در حوزه پوشش؛ حمایت از توسعه سبک زندگی اسلامیایرانی میان مردم و بهویژه نسل جوان؛ ایجاد پیوند میان میراث فرهنگی و طراحی معاصر؛ حمایت از طراحان و استعدادهای جوان؛ ایجاد ارتباط مؤثر میان طراح، تولیدکننده، صنعت و بازار؛ تبدیل بخشی از آثار جشنواره به محصولات قابل تولید، بهگونهای که تولیدکنندگان با دیدن آثار، سفارش تولید بدهند؛ شناسایی و حل مسائل واقعی حوزه پوشش؛ توسعه اقتصاد فرهنگی و صنعت مد و لباس؛ بهکارگیری فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در طراحی و تولید؛ و نهایتا تقویت جایگاه پوشش ایرانی در بازارهای منطقهای و بینالمللی.
بنابراین اینطور نیست که تصور کنیم صرفا یک نمایشگاه برای فروش لباس برگزار شده است؛ چراکه در این صورت، جشنواره به یک فروشگاه تقلیل مییابد؛ بلکه برگزاری آن باید عقبهای برای برپایی نمایشگاهها و فروشگاه ها باشد؛ به این معنا که طراحان و تولیدکنندگان با یکدیگر آشنا و مرتبط شده و پس از آن وارد مراحل تولید شوند.
در واقع، از این طریق فرهنگسازی میکنیم، زیرا دغدغه اصلی ما حوزه فرهنگ است.با این حال، میدانیم که در حوزه مد و لباس، اگر اقتصاد و تولید در کنار آن نباشد، کار نیمهتمام خواهد ماند. ما باید این زنجیره، یعنی فرهنگ، هنر، صنعت، اقتصاد و بازار را بههمپیوسته ببینیم. این جشنواره میتواند چنین پیوندی ایجاد کند و تمام تلاش ما در این راستا خواهد بود و امیدواریم این مسیر مداوم باشد.