به گزارش اصفهان زیبا؛ از بلوار شفق وارد کوی کوه نور میشویم و سراغ پاتوق کتاب مسجد امام علی(ع) را میگیریم. نور چراغ نئونی که روی شیشه سکوریت پاتوق روشن است، نام «پاتوق کتاب آیه» را به رهگذران یادآوری میکند. اینجا کتابها فقط روی قفسهها چیده نشده؛ انگار بخشی از فضای اینجا شده است.
در میانه پاتوق، میز و صندلیهایی قرار گرفته که فقط برای نشستن نیستند؛ قرار است محل گپوگفت، خوانش کتاب و شکلگیری گفتوگوهایی باشند که شاید از چند صفحه کتاب آغاز شوند و به ساعتها صحبت درباره زندگی، آدمها و دغدغههایشان برسند.
زینب محمدی، دانشجوی رشته عکاسی و مسئول پاتوق کتاب «آیه»، حدود دو سال است که در این فضا فعالیت میکند؛ دختری که روایتش از این پاتوق، روایت شکلگیری آرام و تدریجی فضایی است که قرار نبود از ابتدا یک کتابفروشی باشد؛ اما امروز تلاش میکند کتاب را به میان مردم محله ببرد.
آغاز یک ایده در دل مسجد
من از ابتدا به فضای مسجد علاقه داشتم و از حدود سال ۱۴۰۳ با این فضا آشنا شدم. برایم جالب بود که در مسجد چنین اتفاقی در حال شکلگیری است و از همان ابتدا به آن توجه داشتم. این قسمت در گذشته کاربریهای دیگری داشت و مشاغل مختلفی در آن فعال بودند؛ اما حدود پنج سال پیش، بعد از مطرحشدن ایده ایجاد پاتوق کتاب توسط آقای مکتوبیان، مسئول فرهنگی مسجد امام علی(ع)، مطرحکردنش با حاجآقا فیاض و استقبال ایشان از این طرح، کار بهطورجدی شروع شد.
از یک فضای کوچک تا پاتوق کتاب
آقای مکتوبیان بهتدریج با کتابفروشیها و مجموعههای مرتبط با کتاب ارتباط گرفتند و کتابها را تهیه کردند. با آمادهکردن قفسهها، کمکم به فضای پاتوق رسیدگی شد تا حالوهوای آن با کتاب متناسب باشد.
همین تغییر تدریجی باعث شد فضای پاتوق از یک مکان ساده به محیطی تبدیل شود که مخاطب بتواند در آن با کتاب ارتباط بگیرد و حالا بیشتر از ۱۵۰ جلد کتاب در زمینههای مختلف شامل ادبیات ایران و جهان، دفاع مقدس و مذهبی دارد. همچنین رمانهایی که حضرت آقا تقریظ کردهاند و یا اگر سایت ایشان کتابی را معرفی کنند، برای فروش میآوریم و با 10درصد تخفیف به فروش میرسانیم. قرار نبود از ابتدا اینجا یک کتابفروشی باشد. بیشتر قرار بود فضایی باشد که آدمها بتوانند کمی خلوت کنند، فکر کنند و با کتاب ارتباط بگیرند؛ اما به مرور ظرفیتهای بیشتری برای اینجا ایجاد شد.
تلاش برای معرفی پاتوق
به اهالی محله
یکی از دغدغههای فعلی پاتوق کتاب «آیه» معرفی بیشتر آن به مردم محله است. اوایل جنگ، تصمیم گرفتیم یک میز کوچک از کتاب بگذاریم. یکی از کتابها درباره روایت جنگ اُحد از زبان حضرت آقا بود. میز خیلی کوچک بود؛ اما همین اتفاق یک راهی برای ارتباط با مردم باز کرد.
این میز کوچک، زمینهای شد تا فعالیتهای مرتبط با کتاب جدیتر دنبال شود و حتی مجموعههای دیگری نیز برای خرید و استفاده از کتابها و برگزاری برنامههای مرتبط با آن همراه شوند. این میز بهانهای شد برای معرفی هفتگی کتابهای حضرت آقا.
این کار گسترش پیدا کرد تا اینکه این یک میز شد، دو میز و بعد تبدیل شد به یک غرفه با ۱۰۰ جلد کتاب. حتی توانستیم در مکانهای دیگر هم غرفه بزنیم. افراد زیادی عضو کانال پاتوق آیه شدند و بازدیدهای زیادی از غرفه ما شد. الان جاهای مختلف از ما تقاضای کتاب میکنند و آنها هم کار معرفی و فروش کتاب را انجام میدهند.
کتابخوانی و معرفی کتاب؛ فعالیتهای اصلی پاتوق
فعلاً دو شاخه اصلی فعالیت داریم: کتابخوانی و فروش کتاب. در بخش کتابخوانی هفتهای دو بار دور هم جمع میشویم و کتابی را با هم میخوانیم؛ مثل شاهنامهخوانی که استقبال خوبی از آن شده است. الان جلد یک کتاب نوجوان شاهنامه را که ۱۲ جلدی است شروع کردهایم. در کانال پاتوق کتاب آیه، بخش معرفی کتاب داریم. کتابهای جدیدی را که میآوریم در کانال معرفی میکنیم و سفارش فروش میگیریم.
محمدی در ادامه به برنامههایی مانند برگزاری مسابقه کتابخوانی نیز بهعنوان ایدههایی اشاره میکند که در آینده میتوان آنها را جدیتر دنبال کرد و میگوید: برای بچهها و گروههای مختلف میشود مسابقه کتابخوانی برگزار کرد؛ اما ترجیح میدهیم آرامآرام پیش برویم تا فعالیتها با کیفیت و بدون ایجاد خستگی ادامه پیدا کند.
وقتی مخاطب خودش سراغ کتاب میآید
دختران و جوانان از مخاطبان ما هستند و اگر کتابی را مدنظر داشته باشند، سعی میکنم آن کتاب را برایشان تهیه کنم. گاهی هم مراجعهکنندهای میآید و درخواست میکند بخشی از یک کتاب را برایش بخوانم. تا جایی که بتوانم با آنها همراهی میکنم.به نظر من همین ارتباط مستقیم با مخاطب میتواند به تدریج پاتوق را از یک محل صرف برای خرید کتاب، به فضایی برای گفتوگو و انس بیشتر با کتاب تبدیل کند.
چشمانداز آینده؛ پاتوقی که میخواهد بزرگتر شود
یکی از برنامههای ما این است که بتوانیم بعد از گذشت این چند سال، پاتوق را بیشتر معرفی کنیم و به یک کتابفروشی شناختهشده در محله تبدیل شویم. در فکر این هستیم که کتابها را در فروشگاههای مجازی مثل دیجیکالا و باسلام عرضه کنیم تا بتوانیم از این طریق دامنه فعالیتمان را گسترش دهیم.
کتابهای پاتوق از ناشران تهیه و چون با 10درصد تخفیف فروخته میشوند، سود چندانی برای مجموعه باقی نمیماند؛ ولی هدف اصلی ما گسترش فرهنگ کتابخوانی و دسترسی بیشتر مردم به کتاب است.
و هر روز هفته، به جز روزهای سهشنبه، پنجشنبه و جمعه که فضای پاتوق در اختیار آقایان است، در پاتوق حضور دارد؛ همچنین یکسری از اعضای ثابت و پای کار کتابخوانی از جوانان محل به این پاتوق اضافه شدهاند.