به گزارش اصفهان زیبا؛ محله شفق از آن محلههای قدیمی است که از ابتدای انقلاب شکل گرفت. البته اوج توسعه محله به دهه70 میرسد. از آن زمان با واگذارکردن زمینهای بایری که در دل کوه بودند، ساختوسازها در دامنه کوه دنبه شروع شد و محله شفق شکل گرفت. ساکنان اولیه آن از سختیهای ابتدای شکلگیری محله، بسیار میگویند: از نبودن هیچگونه امکانات شهری و طولکشیدن زمان رسیدن امکانات به محله شفق.
انتخاب زمینهای دامنه کوه برای ساختوساز، محلهای مرتفع را شکل داده است که شاید اولین چیزی که در این محله مردم را اذیت میکند، همین کوچههای شیبداری است که هرروز حال کوهنوردی را به مردم میدهد. سراشیبیهای تند که رفتوآمد برای مردم، بهویژه سالمندان را سخت میکند. محله شفق یک بافت جدید و آپارتماننشین دارد که سبک زندگی متفاوتی در آن به چشم میخورد. ارتباطی که مردم محلههای بومی با یکدیگر دارند در این محله به چشم نمیخورد و همین گسستگی در برخی موارد، آفتی برای محله شده است.
ساختوساز در دل کوه
حجتالاسلام حمیدرضا ویسی، امام جماعت مسجد امامعلی (ع) شفق که مسجدی پویا در این محله است، در گفتوگو با «هممحله» در خصوص ساختار محله شفق گفت: محله شفق زمین بایری بوده است که تا نیروگاه امتداد داشت. بهغیراز خانههای سازمانی نیروگاه، بقیه محله بایر بود. قسمتی از شفق بعد از انقلاب، تحت مالکیت بنیاد مستضعفان قرار گرفت و به مردم فقیر برای ساختوساز واگذار شد.
ویسی با اشاره به ساختوسازهایی که در این محله انجام شده و همچنان ادامه دارد، افزود: بیتوجهی به نوع ساختوساز بومی کشور و شهرمان یکی از ایرادهایی است که در محله شفق دیده میشود؛ همچنین آپارتمانها قارچگونه از دل زمینها سر برمیآورند.
کمبود امکانات آموزشی، بهداشتی و پزشکی
ویسی که سالها در بحث فرهنگی فعالیت داشته و به محله و بافت فرهنگی آن اشراف دارد، با اشاره به اینکه متأسفانه بحث فرهنگی و اجتماعی برای منطقه شفق دیده نشده است، بیان کرد: برای این جمعیت و تعداد بالای ساختمان در محله شفق آنچنان که باید امکانات فرهنگی و اجتماعی دیده نشده است.
او در ادامه به سراغ کمبودهای محله رفت و ادامه داد: متأسفانه شفق ازلحاظ پزشکی بسیار ضعیف است. ما تا سالها حتی درمانگاه نداشتیم و بهتازگی یک درمانگاه ساخته شده است. البته این درمانگاه هم با توجه به حجم جمعیت محله، کفاف نمیدهد.
امام جماعت مسجد امامعلی(ع) به کمبود امکانات فضای آموزشی هم اشاره داشت و افزود: محله شفق با کمبود فضای آموزشی روبهرو است. یک دبستان دخترانه نیمهکاره دارد که خیرساز است و با این همه جمعیت، یک دبستان پسرانه هم دارد. به همین دلیل اکثر دانشآموزان باید به محلههای اطراف مراجعه کنند. زمین مدرسه دخترانه در محله نور مربوط به نیروگاه است و ساختمان مدرسه به آموزشوپرورش تعلق دارد. این مدرسه در جوار کوه قرار دارد. بهدلیل اختلافات این دو نهاد، مدرسه دیوار نداشت و حیوانات وحشی وارد مدرسه میشدند. با بچههای جهادی مسجد وارد عمل شدیم و دیواری برای مدرسه کشیدیم. نصف دیوار را هم فنس کشیدیم و خودمان هم رنگش کردیم. بالاخره با کمک مدرسه بعد از 40 سال و اندی که مدرسه اینجا ساخته شده، این مشکل تا حدودی حل شده است.
مراکز تفریحی کفاف جمعیت شفق را نمیدهد
بنا به گفته ویسی، امکانات ورزشی دولتی در شفق محدود است. یک مجموعه ورزشی متعلق به ذوبآهن در محله وجود دارد که مردم عادی نمیتوانند از آن استفاده کنند. یک ورزشگاه هم شهرداری ساخته؛ اما به بخش خصوصی واگذار شده است. برای بعضی از ساکنان هزینه این ورزشگاه سنگین است و گاهی برای استفاده مجبور هستند سمت درچه یا قائمیه بروند تا هزینه برایشان ارزانتر تمام شود. همه افراد ساکن در محله شفق پولدار نیستند و برخی از خانوادهها توان پرداخت هزینهها را ندارند.
کمبود فضای سبز و تفریحی نسبت به جمعیت و ساختمانهای شفق که اصلاً هیچ هماهنگی فضایی ندارند، از دیگر مشکلاتی است که امام جماعت مسجد امامعلی(ع) به آن اشاره داشت. عصرها اندک فضاهای تفریحی محله بهدلیل زندگی آپارتماننشینی بهشدت شلوغ میشود. در این محله مردم عصرها بیشتر از خانه بیرون میآیند؛ اما فضای مناسب برای تفریح و دورهمی خانوادگی وجود ندارد.
متأسفانه خدمات اجتماعی در این منطقه بسیار ضعیف است و در صورت مشکل، پلیس خیلی با کندی در محل حضور پیدا میکند. البته قرارگرفتن بین محدوده و مرز بین سه شهرستان اصفهان، درچه و فلاورجان باعث این مشکل شده است. حتی اورژانس در صورت نیاز بیمار، از شهرستانهای اطراف خودرو میفرستد و بیمار را به مراکز درمانی اصفهان منتقل نمیکنند. در صورت نیاز به کمک نهادهای خدماتی و پزشکی از اصفهان به این شهرک کمک نمیکنند. ما ازلحاظ دریافت خدمات اجتماعی در مضیقه هستیم.
تصاحب خانههایی که 40 سال پیش واگذار شده
او به مشکلی که برای خانههای بافت قدیم محله که از ابتدای انقلاب شکلگرفتهاند اشاره کرد و افزود: زمینی از ابتدای انقلاب توسط بنیاد مستضعفان به مردم ضعیف تحویل داده شد که امروز صاحبانش با سند مراجعه و اقدام قضایی کردهاند و با کمک قانون، موفق به تخلیه چند منزل هم شدهاند. در حالی که ساکنان این منازل افراد بیبضاعت و ضعیفی هستند که سالها داخل این خانهها زندگی کردهاند، فرزندانشان ازدواج کردهاند و با آنها زندگی میکنند. این مسئله مشکلات زیادی برایشان ایجاد کرده است. حالا خیلی راحت سند آوردهاند و حکم تخلیه گرفتهاند. ساکنان باید چندمیلیارد پول پرداخت کنند. این افراد ضعیف هستند و توان پرداخت این همه پول را ندارند. بنیاد مستضعفان که زمینها را واگذار کرده هم کاری انجام نمیدهد. بعضی از این خانوادهها حتی حقوق و بیمه ندارند.
کمبود امکانات بهداشتی و درمانی در شهرک شفق با توجه به جمعیت بالایی که دارد، نکته دیگری بود که اما جماعت مسجد امامعلی(ع) به آن پرداخت. بهتازگی یک درمانگاه محدود در محله افتتاح شده است که خدماتش کفاف مردم را نمیدهد و دسترسی آنها به پزشک بسیار محدود است.
دورزدن قانون در محله شفق
ویسی در ادامه بیان کرد: داستان در شهرک شفق به این صورت است که انبوهسازان از ساختن هزار واحد که مشمول تأمین خدمات مختلف میشود، شانه خالی کردند و با ساختن ۹۰۰ واحد، قانون را دور زدند. در شهرک فرهنگیان قرار بود هزارواحدی ساخته شود. سه تا ساختمان 300 واحدی ساختند و دیگر از ساختن مدرسه، مرکز درمانی و خدماتی که باید طبق قانون برای هزارواحد ساخته شود، شانه خالی کردند.
این فعال فرهنگی محله با انتقاد از سبک زندگی آپارتماننشینی که در شهرک شفق درحالگسترش است، گفت: به نیازهای مردم در این آپارتمانها توجه نشده است. این مدل سبک زندگی، فرهنگ خانوادهها را تغییر میدهد و آسیب زیادی میزند. آپارتمانسازی در این محل در حال گسترش است؛ اما متأسفانه خیابانهای محله متناسب با بافت محله طراحی نشده است. معابر و پیادهروها مناسب نیست. بعضی معابر به گونهای است که رفتوآمد عابران پیاده و خودروها دچار اختلال میشود. ما همیشه در کشورمان در حالت اضطرار زندگی میکنیم. میخواهیم به ظاهر مشکل را حل کنیم؛ اما فکر آینده و تبعات بعد از آن نیستیم. یک مُسکن برای درد فعلی تجویز میکنیم؛ اما به تبعات بعدی آن فکر نمیکنیم.
همچنین نگرانی درخصوص فضای سبز محله و درختان آن هم زیاد است و خشکشدن درختان در فضاهای سبز محله زیاد دیده میشود که به نظر میرسد این فضاها به خوبی آبیاری نمیشوند. بعضی از افراد محله به این موضوع اشاره کردند و از نحوه آبیاری درختان گلایه داشتند.