به گزارش اصفهان زیبا؛ اواخر مردادماه بود که مدیرعامل صندوق اعتباری هنر در گفتوگو با روزنامه «اصفهانزیبا»، برای اولین بار خبر از برگزاری رویدادی بزرگ و باشکوه با هدف تجلیل از هفتاد هنرمند اصفهانی تحت عنوان «هفت بحر هنر» داد. این رویداد در ادامه طرح «فراتهران» برگزار شد و استان اصفهان هجدهمین استانی بود که در جدول برنامه صندوق اعتباری هنر قرار گرفت تا اعضای صندوق اعتباری هنر اصفهان که در رشتههای مختلف هنری و پژوهشی و ادبی پیشکسوتاند، پاس داشته شوند. این وعده مدیرعامل صندوق اعتباری هنر سرانجام در شامگاه یازده شهریور، همزمان با برگزاری بازی داغ استقلال و پرسپولیس در ورزشگاه نقشجهان، به سرانجام رسید و پیشکسوتان اصفهانی در آیینی باشکوه و در شأن هرکدام از این بزرگواران، با حضور دولتمردان و مسئولان حوزه فرهنگ و هنر شهر در فضای باستانی کاخ چهلستون تجلیل شدند؛ با این تفاوت که برخلاف وعده آقای مدیر، از 123 هنرمند شهر و استان نام برده شد و تقدیر شدند. تا باشد، از این خلف وعدهها!
خاک اصفهان هنرپرور است
عمارت باستانی چهلستون انتخاب مناسبی برای این رویداد فرهنگی و هنری بود. فضای آرام و وسیع همراه با موسیقی ملایم، بدون برنامههای کلیشهای و زننده متناسب با روحیه هنرمندان بود و رضایت خاطر در چهره اکثرشان آشکار. چینش صندلی هنرمندان و اهالی شعر و ادب رو به دیگر حاضران مراسم بود و همین چینش باعث میشد همگان، از مسئولان و دولتمردان گرفته تا خانوادهها و اهالی رسانه و دوستداران فرهنگ و هنر شهر، چشم در چشم سرمایههای هنری شهر باشند.
سید مهدی سیدیننیا، مدیر ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان، اولین سخنران این مراسم بود. او با اشاره به میزبانی صندوق اعتباری هنر در این رویداد گفت: «انتخاب افرادی که در عرصه فرهنگ و هنر میدرخشند، برای ما بسیار سخت بود. امروز در استان اصفهان بیش از پنجهزار هنرمند عضو صندوق اعتباری هنر هستند و خدمات این صندوق را دریافت میکنند که البته این خدمات با آنچه شایسته است، فاصله دارد؛ بااینحال، امیدواریم این مسیر ادامهدار باشد و بتوانیم خدمتگزاران اهالی هنر باشیم.»
در ادامه، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیرعامل صندوق اعتباری هنر پشت میکروفون قرار گرفت و اظهار کرد: «اینجا دیار فرهنگ و هنر و نامآوران و افتخارآفرینان است. این مراسم استانی نیست؛ مراسمی ملی است. اصفهان عصاره فرهنگ و هنر ایران عزیز بوده و این جلسه در این سطح و با این تعداد تا کنون در کشور برگزار نشده است.»
سید مجید پوراحمدی ضمن ابلاغ سلام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، از استاندار اصفهان تشکر ویژه به عمل آورد و گفت: «سید مهدی جمالینژاد فرهنگدوستترین و هنردوستترین استاندار و مدیر در میان ردههای بالای مدیریتی کشور است. اگر خواست و اراده ایشان نبود، این جلسه امشب برگزار نمیشد.»
پوراحمدی تصریح کرد: «اصفهان هجدهمین استانی است که در طرح فراتهران و هفت بحر هنر، از هنرمندانش تجلیل میشود. خاک اصفهان هنرپرور و شخصیتساز است و جمعیت امشب معدلی از هنر جهانی است. مدتها به دنبال برگزاری این جلسه بودیم و اراده استاندار منتهی به برگزاری این جلسه شد. طبق جلساتی که با ایشان داشتیم و موضوعاتی که در حوزه توسعه فرهنگ و هنر بحث شد، شاهد رونق بسیار در حوزه گردشگری و فرهنگ و هنر در استان خواهیم بود.»
مدیرعامل صندوق اعتباری هنر افزود: «این مجموعه بیش از صدهزار نفر عضو دارد و که پنجهزار نفرشان را اصفهانیها تشکیل میدهند. این صندوق نزدیک به هفتادهزار نفر تحت پوشش بیمه دارد که 3800 در اصفهان جزو این دستهاند. همچنین در کشور 49000 نفر تحت پوشش بیمه تکمیلی قرار گرفتهاند که در این میان، از اصفهان بیش از دوهزار نفر زیر چتر بیمه تکمیلی هستند. علاوهبر اینها، در سطح کشور بیش از هفتصد نفر تحت تکریم صندوق و دارندگان نشان درجه یک هنرند و در اصفهان بیش از شصت نفر مشمول این شرایطاند.»
او در پایان سخنانش از مدیر ادارهکل فرهنگ و ارشاد استان اصفهان تشکر ویژه به عمل آورد.
در ادامه از خانواده شهید جنگ چهلروزه و مسئول واحد نمایش اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، شهید محمدظاهر آقامیرزایی، تجلیل به عمل آمد.
اصفهان راوی زنده فرهنگ ایران
گوشه گوشه مراسم، موسپیدان هنر و ادب اصفهان در حال معاشرت و گفتوگو بودند. بسیاری از آنها پس از مدتها هم را میدیدند و مشغول روبوسی و احوالپرسی و خوشوبش بودند. شوق و برق چشمها و حال خوش پیشکسوتان اصفهانی میان صندلیهای چوبی هنرمندان موج میزد. حال همه خوب بود.
در این مراسم معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: «اصفهان را فقط به بناهای تاریخیاش نمیشناسند. اصفهان نمادی برای فرهنگ و هنر بوده و روایت زنده فرهنگ این سرزمین است؛ روایتی که همه هنرمندان و مردمان اهل ذوق و فرهنگ و هنر اصفهان طی قرنها نگاشتهاند. هنر اصفهان دارای قدمت بسیار زیادی است و پیشینه تاریخی عظیمی دارد؛ اما هنر معاصر اصفهان هم یکی از قطبهای جدی هنر کشور است.»
مهدی شریفی ادامه داد: «امروز وقت آن است که بیش از همیشه بدانیم سرمایهگذاری برای هنر هزینه نیست؛ سرمایهگذاری برای افزایش سرمایه اجتماعی و توجه به هویت علمی و دینی و ملی است؛ سرمایهگذاری برای ارتقای انسجام و نشاط اجتماعی است که این روزها بسیار به آن نیاز داریم. اصفهان به هنرمندانش شناخته شده است و هنرمندانی که امشب در این جمع حضور دارند، مایه افتخار ما هستند.»
دولتمردان، دستبوس هنرمندان
و اما تفاوت این مراسم تجلیل با دیگر مراسمهای مشابه، حضور دولتمردان و خادمان فرهنگ و هنر کشور بالای سر هنرمندان بود. در واقع به جای نام بردن از هنرمند و حضور او نزد مسئولان، مسئولان همراه با هدایا نزد آن هنرمند میشتافتند و در نقطهای که جایگاه نشستنش بود، از او تقدیر میکردند؛ گویی دولتیها به دستبوس هنرمندان میرسیدند.
در مرحله اول، از چهارده نفر از خادمان ملی و پیشکسوتان قرآنی استان به این شرح تجلیل شد: خادم برگزیده کشوری قرآن کریم در رشته پژوهش و زعیم حوزه علمیه اصفهان، حاج شیخ حسین مظاهری؛ سید محمد طباطبایی با سابقه مدیریت جلسات قرآن کریم و بیش از نیم قرن تجربه در شهر؛ حاج حسین وفایی، قاری پیشکسوت و استاد جلسات بزرگ قرآنی با قدمت پنجاه سال؛ اکرم جمشیدیان، محقق و پژوهشگر علوم قرآنی؛ سید مرتضی نیکحسینی، خادم برگزیده کشوری در نشر قرآن؛ حجتالاسلام سید احمد سجادی در حوزه نرمافزار؛ سید ناصر رضوی، قاری و پیشکسوت؛ حجتالاسلام علی رهبر، نویسنده کتاب «نهجالبلاغه جوان»؛ بتول شهشهانی، حافظ قرآن و مدیر مؤسسه جامعةالقرآن؛ حجتالاسلام محمدعلی رضایی رهنانی اصفهانی، خادم برگزیده کشوری قرآن؛ حسین خاکساری هرندی، غلامرضا شاهمیوه، دکتر محمدرضا ستودهنیا و محمدرضا عبداللهی.
پس از آن، صدای گرم رهبر شهید در حیات عمارت چهلستون طنینانداز شد؛ صدایی که از اصفهان میگفت: «اصفهان شهر علم است، شهر هنر است، شهر جهاد است، شهر زنده است…»، «انواع هنرهای گوناگون مطلوب ایرانی در اصفهان هست. شهر میراثهای ارجمند و ارزشمند هنری است. بنده یادم نمیآید نظیر این میراث هنریای که ما در اصفهان داریم، در هیچ جای دیگر وجود داشته باشد. اینها همه برجستگیهای مردم اصفهان است؛ یک شهری با هویت کامل ایرانی و اسلامی…»
اسطورههایمان نیاز به جایگزین دارند
پس از این برنامه، استاندار اصفهان به پشت تریبون رفت و گفت: «از ابتدای مسئولیت، با همراهی صندوق اعتباری هنر تصمیم داشتیم برنامههایی را بهصورت هفتگی اجرا کنیم؛ اما از آن زمان، بحرانی نبود که اصفهان از آن در امان باشد. از مسائل مربوط به آب و کشاورزان گرفته تا جنگ دوازدهروزه و آشوبهای دیماه و جنگ چهلروزه که هنوز ادامه دارد. گاهی نمیشود که نمیشود که نمیشود! اما با این اوضاع شلوغ، هنرمندان را فراموش نکردیم. در این هفته نیز این چراغ را روشن کردیم تا از هنرمندان تجلیل کنیم و این برنامه را با میزبانی از هنرمندان خوشنویس در موزه هنرهای تزیینی آغاز کردیم. در شرایط سخت کشور ریشههای این شهر و کشور را فراموش نخواهیم کرد.»
سید مهدی جمالینژاد اظهار کرد: «من نگران آیندگان هستم. اگر اصفهان نصفجهان است، باید نصف آینده جهان هم باشد. در این راستا چه باید کرد تا اصفهان بتواند جای پای این هنرمندان را حفظ کند؟ اسطورههای ما رفتهاند و جایگزینی پیدا نکردهاند. بنابراین، تمام تلاش ما باید این باشد که نسل جدید و نوجوانان را به دنبال کردن راه پرفرازونشیب هنرمندان پیشکسوت ترغیب کنیم. ما باید میراثدار گذشتگان باشیم، نه میراثخوارشان. امیدوارم بتوانیم در آینده اصفهان نظیر بزرگانی که امشب در خدمتشان هستیم، داشته باشیم.»
در مرحله دوم، از 22 هنرمندان هنرهای نمایشی و سینمایی تقدیر شد: جهانبخش سلطانی، امرالله احمدجو، غلامرضا مهیمن، ابوالقاسم نظرپور، سید محسن طباطبایی، حسین خواجویی، قدرتالله ایزدی، فاطمه شکری، همایون اسعدیان، مهناز یزدانی و در ادامه از عکاسان تجلیل به عمل آمد: مهدی جانیپور، غلامحسین عرب، مرتضی اکبری و علیرضا جلیلیفر.
درخشش هنرمندان در چهلستون
شعرخوانی اسماعیل آذر، شاعر اصفهانی که با لهجه شیرینش او را بارها در برنامههای مشاعره تلویزیون دیدهایم و آوازخوانی حسامالدین سراج، حالوهوای مراسم را عوض کرد و دل هنرمندان را جلا بخشید.
حالوهوای خوش همچنان ادامه داشت. مسئولان استانی یکبهیک نزد هنرمندان میرفتند و با خوشوبش و ادای احترام و اهدای هدایا، عکس یادگاری میگرفتند. رضایت در چشمان همه هویدا بود. این هنرمندان بودند که میدرخشیدند.
نکته جالب توجه این بود که بیشترین تعداد هنرمندان تجلیلشده در دیگر استانها سی نفر است؛ اما اصفهان یکتنه 123 هنرمند را تجلیل کرد و همین رقم بالا نشان میدهد که اصفهان در عرصه هنر هم میتواند میز کل کشور را حساب کند.
خبرنگاران هم پاس داشته شدند!
پس از آن، نوبت به تجلیل از پیشکسوتان رسانه و عرصه خبرنگاری رسید: عبدالحسین جعفری شاهدانی، پیشکسوت رسانه؛ علیرضا پورمند، عکاس خبری؛ روزنامهنگاران نادرقلی مجیدی آهی، عبدالمجید مجیدینژاد، محمدعلی شاهعلی و فضلالله سلطانی رهنانی؛ رضا محزونیه، فعال رسانه؛ منصور گلناری، مؤسس نخستین خانه مطبوعات کشور و محمدرضا شکرالهی، روزنامهنگار پیشکسوت.
سپس، تجلیل از پیشکسوتان و اهالی شعر و ادب و نویسندگان بلافاصله انجام شد: امیراسماعیل آذر، نویسنده و پژوهشگر؛ خسرو احتشامی، پژوهشگر ادبی و از غزلسرایان معاصر کشور؛ علی شیرانی متخلص به صحت، شاعر و مدیر مجموعه صائب؛ حسنا محمدزاده کاشی، شاعر و برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و دارای نشان درجه یک هنر؛ فضلالله صلواتی، نویسنده تاریخ اسلام؛ اصغر منتظرالقائم، نویسنده و استادتمام دانشگاه؛ محمدحسین ریاحی، نویسنده و دارای دکترای تخصصی تاریخ اسلام؛ علیرضا شهریاری، طراح گرافیک و نویسنده و محمدابراهیم علویجه، نویسنده و پژوهشگر طراحی فرش.
گروه اول نامداران هنرهای تجسمی در این بخش پاس داشته شدند: نقاشان مرتضی نصر، اکبر میخک، محمدعلی حدت، دارنده لقب آقای پوستر ایران و دارای نشان درجه یک هنر، سیدعباس عقیلی، پایهگذار موزه هنرستان هنرهای زیبای اصفهان و مصطفی شعرباف؛ زینتسادات امامی، نگارگر و مشهور به مادر هنر سوخت و دارای نشان درجه یک هنر؛ نگارگران اکبر مصریپور، رضا بدرالسما، مهدی ایرانی، دارای نشان درجه یک هنر، سیدرضا سیدفتاحی، دارای نشان درجه یک هنر، مجید مصدقزاده و مهرداد صدری شهرضایی؛ منصور حافظپرست مودت، هنرمند قلمزن و خط؛ مهدی دلیلی نگارگر و طراح نقشه فرش و دارای نشان درجه یک هنر؛ مرتضی کیانزاد، طراح نقش فرش دستبافت و دارای نشان درجه یک هنر؛ غلامعلی فیضاللهی، هنرمند میناکار و دارای نشان درجه یک هنر؛ ایران حدادگر اصفهانی، طراح فرش و نقاشی فرش دستباف ایران.
اقیانوس بیپایان هنر در اصفهان
بعد از آن، علیاصغر شاهزیدی، استاد موسیقی و آواز اصیل ایرانی، به دعوت مجری برنامه به پشت میکروفون رفت. او ضمن تشکر از برنامهریزان برنامه، به استفاده از موسیقیهای نامناسب در فضای چهلستون و بهره نبردن از آواز اساتیدی همچون کسایی و شهناز اعتراض کرد. او همقطارانش را همچون حمیدرضا نوربخش و حسامالدین سراج و منوچهر غیوری کنار خود فراخواند و هرکدام با صدای خوششان فضای چهلستون را معطر کردند.
سپس، گروه دوم هنرمندان هنرهای تجسمی نام برده شدند: رجبعلی راعی، مجسمهساز و دارای نشان درجه یک هنر؛ محمدابراهیم گلریز خاتمی، خاتمساز و دارای نشان درجه یک هنر؛ حسن کیانی، مجسمهساز؛ مجید صادقزاده، هنرمند نگارگر و شاگرد استاد فرشچیان و علی خوشنویسزاده اصفهانی، هنرمند سوخت چرم.
خوشنویسان نیز در این آیین فراموش نشدند: سیدعلی ظهیرالاسلام، مهدی فروزنده، مهدی عطریان، علی مقارن عسگری، دارای نشان درجه یک هنر، غلامرضا راهپیما، علی فرزانه، محمدعلی جعفری، احمد احمدی حیدری، غلامرضا جهانشاهی، سیدمحمد فاتح سیدنطنزی، مجتبی شریفی، علی خیری حبیبآبادی و مصطفی رضایی.
نامداران هنر موسیقی دسته دیگری از هنرمندان بودند که به پاس خدمات هنریشان به اصفهان و ایران تجلیل شدند: سیدرضا طباطبایینیا، منوچهر غیوری، علیاصغر شاهزیدی، دارای نشان درجه یک هنر، تقی سعیدی ولاشانی، میرزاحسن سفری، حسن منصوری، حسامالدین سراج، اکبر یاوریان، حمیدرضا نوربخش و منوچهر قربانپور.
اما اقیانوس هنرمندان هنرهای تجسمی به پایان نمیرسید؛ چراکه فهرست اسامیشان هنوز ادامه داشت: محمد بختآور، نقاش و طراحی فرش؛ لطفعلی فیروزی در رشته گچبری و معماری سنتی ایرانی؛ سید محمد فقیهی، میناکار؛ مرتضی فرهادیه، طراح فرش؛ محمد بابایی، نگارگر؛ منوچهر خادمملت، هنرمند رشته خاتم؛ جعفرقلی دادخواه، طراح سنتی فرش؛ رضا غازی، معرقکار؛ محمدحسن مُقضی، کاشیکار سنتی اصفهان؛ مهدی شاهمحمدیان، هنرمند قلمزنی؛ اکبر بزرگیان، پیشکسوت دواتگری و قلمزنی؛ کیقباد بذرافشان، هنرمند فلزکاری؛ علیرضا اسدی، قلمزن؛ جلال ابراهیمزاده اصفهانی، طراح نقوش فرش؛ نسرین کاردانی، هنرمند و پژوهشگر هنرهای سنتی و مدرس آموزشگاههای هنری؛ علی دادخواه اصفهانی، طراح فرش؛ مهدی ابراهیمی علویجه، طراح و پژوهشگر فرش؛ اسدالله شاهمیوه، هنرمند نگارگر؛ سیدمصطفی هجرتی، طراح و نقاش فرش دستباف اصفهان؛ محمد موحدیان عطار، از چهرههای نخست نسل گرافیک؛ محمدوهب صنیعی، طراحی و ساخت زیورآلات سنتی و قلمزنی.
رونمایی کتاب «برش مهندسی فرهنگی استان اصفهان» پایانبخش این آیین باشکوه بود. این کتاب با مشارکت فعال دستگاههای مختلف تدوین شده است.
یازده شهریورماه 1405 در حافظه تاریخی هنر اصفهان باقی خواهد ماند؛ شبی که هنر اصفهان تا حدی به آنچه لایقش بود، دست یافت.