به گزارش اصفهان زیبا؛ باتوجهبه روند صعودی و نگرانکننده قیمت گوشت قرمز در بازار و همچنین صدور مجوزهایی برای صادرات دام زنده، بیم آن میرود که این ناترازیها در آیندهای نزدیک به کاهش شدید عرضه و بروز کمبودهای جدی در بازار اصفهان منجر شود.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که فعالان صنعت دامپروری استان از فشار فزاینده هزینههای تولید و چالشهای مزمن نقدینگی به شدت گلایهمند هستند و معتقدند تداوم سیاستهای فعلی میتواند امنیت غذایی کشور را در بلندمدت با چالشهای غیرقابلجبران مواجه سازد.
از همین رو، برای واکاوی دقیقتر این موضوع، بررسی ریشههای تورم محصولات پروتئینی و چشمانداز بازار دام اصفهان، با حسن جعفری، مدیرعامل اتحادیه دامداران استان اصفهان، به گفتوگو پرداخته ایم.
تولید هست، اما گران!
حسن جعفری در گفت و گو با اصفهان زیبا فرضیه کمبود تولید را رد کرد. او با ارائه آماری از ظرفیتهای تولید در کشور بیان کرد: ایران سالانه حدود ۹۵۰ هزار تن گوشت قرمز تولید میکند که سهم استان اصفهان از این میزان در بخش دام سبک و سنگین، چیزی در حدود ۷۵ هزار تن است.
ما سالانه شاهد رشد ۵ تا ۱۰ درصدی این آمار در تولید بودهایم که بسته به شرایط مراتع و علوفه متغیر است.
جعفری در ادامه تأکید کرد: مشکل از زمانی شروع شد که سیاستهای ارزی دستخوش تغییرات بنیادین شد. او توضیح داد: با حذف نرخ ارز ترجیحی و جابهجایی آن از ۲۶ هزار و ۵۰۰ تومان به ارقام بسیار بالاتر، هزینههای جاری تولید از دارو و واکسن گرفته تا نهادههای دامی، به شدت جهش پیدا کرد. این اتفاق، سرمایه در گردش دامداران را به سرعت نابود کرد.
فاجعه ای به نام کشتار زودهنگام
یکی از نکات تکاندهندهای که مدیرعامل اتحادیه دامداران استان اصفهان بر آن تأکید داشت، پدیده کشتار زودهنگام دامهای پرواری است. جعفری در اینباره بیان کرد: وقتی هزینههای نگهداری دام به دلیل تورم ارزی به شدت بالا میرود و نقدینگی دامدار تمام میشود، او راهی جز فروش و کشتار دامهای خود پیش از رسیدن به وزن ایدهآل ندارد. این یعنی ما در حال مصرف سرمایههای مولد خود هستیم.
قیمت گوشت در ایران جزو ارزانترینهاست
مدیرعامل اتحادیه دامداران استان اصفهان، با طرح یک پارادوکس اقتصادی، تحلیل عمیقتری از وضعیت بازار ارائه داد. او بیان کرد: طبق آمار، ایران همچنان در زمره ۱۰ کشور نخست دارای ارزانترین قیمت گوشت قرمز در جهان قرار دارد و از نظر قیمتگذاری محصولات لبنی نیز در رتبه ارزانترین کشور ایستاده است؛ اما متأسفانه به دلیل عدم توازن میان درآمد خانوارها و هزینههای معیشتی، این ارزان بودن در سبد غذایی مردم ملموس نیست.
او افزود: هزینههای زندگی و سبد معیشتی مردم دلاریزه شده ، در حالیکه درآمد آنها همچنان ریالی باقی مانده است؛ همین فاصله طبقاتی میان هزینه و درآمد، قدرت خرید را به قهقرا برده است.
جعفری با اشاره به کاهش سرانه مصرف گوشت و مرغ تصریح کرد: مصرف سرانه مرغ که تا پایان سال ۱۴۰۴ باید وضعیت بهتری میداشت، از ۳۵ کیلوگرم به حدود ۲۵ کیلوگرم رسیده است. این یعنی کاهش ۱۰ کیلوگرمی در سبد پروتئینی هر خانوار؛ واقعیتی که نشان میدهد تولیدات باکیفیت ما، دیگر مشتری توانمندی در داخل کشور ندارد.
چالشهای صادراتی
جعفری با رد این نگرانی که آیا صادرات دام زنده منجر به کاهش عرضه گوشت و التهاب بازار میشود، تصریح کرد: صادرات دام زنده و بهویژه تلیسه باردار، در شرایط فعلی به هیچ وجه تهدیدی برای بازار داخلی نیست؛ چرا که ما در صنعت دامپروری با مازاد تولید مواجه هستیم. بنابراین، خروج این دامهای مازاد، نهتنها مشکلی ایجاد نمیکند، بلکه به تعادل بازار کمک میکند.
با این حال، مدیرعامل اتحادیه دامداران اصفهان تأکید کرد که لغوِ منعِ صادرات، تنها گام نخست است و صرفِ قانونی بودن به معنای موفقیت در بازار جهانی نیست. او در اینباره توضیح داد: صادرات، یک فرآیند پیچیده و زمانبر است که بیش از هر چیز به بازاریابی حرفهای، برندینگِ هدفمند و نفوذ در بازارهای جهانی نیاز دارد؛ اتفاقی که یکشبه رخ نمیدهد.
جعفری در ادامه با اشاره به سایر محصولات دامی، افزود: ما در تولید شیر خشک و کره نیز با مازاد تولید مواجه هستیم که میتواند ارزآوری خوبی داشته باشد، اما به دلیل تحریمها و فقدانِ زیرساختهای بازاریابی بینالمللی، این محصولات در انبارها دپو شدهاند و عملا سرمایه تولیدکننده را قفل کردهاند. بنابراین، صادرات تنها در صورتی راهگشاست که تسهیلگریِ واقعی و عملیاتی صورت گیرد؛ نه اینکه با چنبره بروکراسیهای تحمیلی و فقدان حمایتهای زیرساختی، همان روزنههای صادراتی را هم به روی تولیدکنندگان ببندیم.
حمایت در انتهای زنجیره فایده چندانی ندارد
مدیرعامل اتحادیه دامداران استان اصفهان در پایان،سیاستهای حمایتی دولت را مورد نقد قرار داد و بیان کرد: دولت به جای تمرکز بر حمایت از مصرفکننده در انتهای زنجیره (مانند توزیع نقدی یارانهها که اغلب هم هدفمند نیست)، باید در ابتدای چرخه تولید هزینه کند.
او افزود: طرحهایی مانند کارت پروتئین که بارها مطرح شد اما هیچگاه اجرایی نشد، نشاندهنده نبود نگاه استراتژیک است. اگر قیمت گوشت به کمتر از کف هزینه تولید برسد، دامدار ناچار است فعالیت خود را متوقف کند؛ این یعنی ورشکستگی بخش تولید که در نهایت با کاهش عرضه، قیمتها را دوباره به شدت بالا میبرد.
او تأکید کرد: برای حفظ امنیت غذایی و جلوگیری از فروپاشی صنعت دامپروری، دولت باید حمایتهای خود را از قالب پولپاشی به سمت تامین نهادهها و تسهیلاتِ سرمایه در گردشِ واقعی هدایت کند.